Dita e 51-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdhi fundi!
Dita e 51-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 51-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time 20 Korr...
Berisha: Ja tre zyrtarët që kanë qenë në Aruba, SPAK fsheh emrat e tyre sepse është seksion i Partisë So...
Incident para Kuvendit! Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj(VIDEO) ...
BRUKSEL- Përfaqësuesi i Lartë i BE-së, Josep Borrell sugjeron dhënien e mbështetjes financiare vendeve fqinje për të mbajtur refugjatët afganë.
Qeveritë e vendeve të Bashkimit Evropian duhet të ecin përpara me një forcë evropiane të reagimit të shpejtë për t’u përgatitur më mirë për krizat e ardhshme sikur ajo në Afganistan, tha shefi i politikës së jashtme të BE-së, Josep Borrell.
Në një intervistë për “Il Corriere della Sera”, ai tha se dislokimi i trupave amerikane në Afganistan me përkeqësim të sigurisë tregoi se BE-ja kishte nevojë të përshpejtonte përpjekjet për ta ndërtuar një politikë të përbashkët mbrojtëse.
“Ne duhet të nxjerrim mësime nga kjo përvojë… si evropianë ne nuk kemi qenë në gjendje t’i dërgojmë 6,000 ushtarë rreth aeroportit të Kabulit për ta siguruar zonën. SHBA-ja ka qenë, ne nuk e kemi bërë”, tha ai.
Borrell tha se 27 anëtarët e BE-së duhet të kenë një “forcë fillestare hyrëse” prej 5,000 ushtarësh. Në maj, 14 vende të BE-së përfshirë Gjermaninë dhe Francën propozuan një forcë të tillë, ndoshta me anije dhe avionë, për të ndihmuar qeveritë e huaja demokratike që kanë nevojë për ndihmë urgjente.
I diskutuar për herë të parë në vitin 1999 në lidhje me luftën në Kosovë, një sistem i përbashkët i grupeve të betejës me personel prej 1.500 trupash nga secili vend u krijua në vitin 2007 për t’iu përgjigjur krizave, por nuk janë përdorur sepse qeveritë e BE -së nuk ishin dakord se si dhe kur t’i vendosnin ato.
Borrell tha se ishte koha për të qenë fleksibël, duke përmendur marrëveshjet e bëra shpejt për ta përballuar krizën financiare si një shembull se si BE -ja mund t’i kapërcejë kufizimet në vendosjen e operacioneve ushtarake të përcaktuara në traktatet e saj kushtetuese.
Intervista e plotë:
A është ky fundi i luftës apo fillimi i një lufte të re midis fraksioneve të ndryshme fundamentaliste, siç ndodhi në Siri?
«Kjo ka qenë mbi të gjitha një katastrofë për popullin afgan. Është një dështim i botës perëndimore dhe është një ndryshues i lojës për marrëdhëniet ndërkombëtare. Ne nuk mund të shmangim njohjen aq shumë. Është fundi i luftës? It’sshtë fundi i pranisë ushtarake perëndimore në Afganistan, por nuk jam i sigurt nëse vetë afganët do të fillojnë të luftojnë mes tyre. Së pari, një pjesë e Afganistanit nuk është nën kontrollin e talebanëve, përkatësisht Panjir. Dhe jo të gjithë po mbështesin talebanët. Por sigurisht për ne nuk është fundi i historisë, sepse do të duhet të vazhdojmë të mbështesim popullin afgan “.
BE -ja dhe shtetet anëtare po marrin në Evropë rreth 10.000 njerëz, por a e dimë se sa prej tyre kanë kërkuar të merren me ne dhe nuk kanë qenë?
«Sinqerisht, ne nuk kemi një shifër konkrete të numrit të njerëzve që duhej të ishin nxjerrë nga Kabuli. Unë nuk mendoj se dikush e ka këtë shifër të saktë. Unë mund t’ju them për njerëzit që po punonin ngushtë me BE -në dhe të cilët ne ishim në gjendje t’i sillnim në qendrën në Madrid. Ata janë rreth 520 njerëz. Por a janë vetëm institucionet e BE -së dhe njerëzit që punonin me shtetet anëtare në këtë moment? Por pastaj, çfarë ndodh me numrin e njerëzve që kanë punuar në të kaluarën me të gjitha shtetet anëtare të BE -së dhe njerëz që nuk punuan me ne, por ishin të angazhuar nga shoqëria civile në përpjekjen për të ndërtuar një Afganistan demokratik? Midis tyre, mijëra nuk mund të ishin evakuuar. Pra, po evakuimi ishte i suksesshëm për sa i përket numrit të madh të njerëzve të nxjerrë në një periudhë shumë të shkurtër kohore, por në lidhje me dhjetëra mijëra njerëz të lënë pas është një problem ».
Shumë kritika janë përqendruar tek Presidenti Biden dhe SHBA. Por a jemi të sigurt që ne si evropianë jemi mbi të gjitha kritika në Afganistan?
«Evropianët u angazhuan që në fillim në luftën afgane, sepse ishte hera e parë që u thirr neni 5 i Traktatit të Natos, pas 11 shtatorit. Sigurisht që nga fillimi anëtarët evropianë të NATO -s dërguan trupa, ne angazhuam njerëz – burra dhe gra të shkëlqyer – dhe shpenzuam një shumë të rëndësishme parash. Duke u thënë kështu, si evropianë ne nuk kemi pasur një qasje të qartë dhe tona ndaj Afganistanit. Qëllimi i parë ishte luftimi i Al Kaedës dhe kjo u bë. Por atëherë kishte një objektiv të dytë dhe më të çuditshëm: përpjekja për të ndërtuar një shtet modern. Gjatë këtyre 20 viteve diçka është bërë. Ne nuk mund të jemi negativë për këtë, sepse – ndër të tjera – kemi sjellë 3 milionë vajza në shkollë. Por qëllimi për të ndërtuar një shoqëri moderne nuk ka pasur kohë për të rritur rrënjët e thella. Sigurisht ne evropianët ndajmë pjesën tonë të përgjegjësisë,
A mund t’i besohet SHBA -së për të siguruar sigurinë tonë ashtu siç kemi bërë gjatë 75 viteve të fundit?
“Presidenti Biden ka qenë shumë i qartë duke thënë se SHBA bëri në Afganistan atë që duhej të bënte. Ata u stërvitën, u armatosën, organizuan një ushtri afgane dhe ishte koha që ata të largoheshin dhe t’i linin afganët të zgjidhnin problemet e tyre. Kjo është ajo që tha ai. Unë iu referova këtij reflektimi të Presidentit Biden për të thënë se SHBA nuk është më e gatshme të luftojë për luftërat e njerëzve të tjerë. Dhe kjo është e vërtetë. Në këtë drejtim, ekziston një shkëputje e caktuar e SHBA në arenën botërore. Por ne duhet ta përdorim këtë krizë për të forcuar marrëdhënien tonë transatlantike duke e ndërtuar atë në një mënyrë më të ekuilibruar. Kjo nuk është një kohë për shkëputjen tonë. Si evropianë, ne duhet ta përdorim këtë krizë për të mësuar të punojmë më shumë së bashku dhe të përforcojmë autonominë tonë strategjike. Si evropianë, ne duhet të jemi në gjendje t’i bëjmë gjërat edhe vetë. Duke forcuar aftësinë tonë për të vepruar,
Ju i keni bërë thirrje BE -së që të ketë forcën e vet ushtarake, por ne mezi arritëm të kishim një deklaratë të përbashkët për Hong Kongun dhe vendet e BE -së duket se kanë vepruar pa bashkëpunim mes tyre në aeroportin e Kabulit këtë muaj. Çfarë duhet të ndryshojë?
“Ne e dimë se Evropa shpesh reagon vetëm kur përballet me emergjenca – qoftë një krizë ekonomike, një krizë sociale si gjatë pandemisë ose një krizë sigurie. Ne duhet të nxjerrim mësime nga kjo përvojë. Secili vend i BE -së i pranishëm në Afganistan u mobilizua në përpjekjet rreth aeroportit të Kabulit gjatë javëve të fundit. Ata kanë bashkëpunuar mes tyre dhe kanë ndarë kapacitetin e tyre transportues. Por si evropianë ne nuk kemi qenë në gjendje të dërgojmë 6,000 ushtarë rreth aeroportit të Kabulit për të siguruar zonën. SHBA kanë qenë, ne jo. Për këtë arsye në busullën tonë strategjike ne po propozojmë krijimin e një “Force fillestare hyrëse” evropiane që mund të veprojë shpejt në rast emergjence. BE -ja duhet të jetë në gjendje të ndërhyjë për të mbrojtur interesat tona kur amerikanët nuk duan të përfshihen. Forca jonë e parë e hyrjes duhet të jetë prej 5, 000 ushtarë që janë në gjendje të mobilizohen në një kohë të shkurtër. Ne kemi Grupet e Betejës të BE -së, por këto nuk janë mobilizuar kurrë. Ne duhet të jemi në gjendje të veprojmë shpejt ».
Si mendoni se mund të kapërcejmë vetot kombëtare që shpesh pengojnë projekte të tilla?
“Nëse nuk ka unanimitet, herët a vonë një grup vendesh do të vendosin të ecin përpara, pasi nuk do të pranojnë të ndalen”.
A mund ta bëjnë këtë sipas rregullave aktuale të Traktatit të BE -së?
“Ne mund të punojmë në mënyra të ndryshme. Shumë është bërë përmes marrëveshjeve specifike fillimisht jashtë Traktatit të BE -së, për shembull gjatë krizës financiare ».
Krizat gjeopolitike shkaktojnë debat në Evropë vetëm kur jemi të shqetësuar për refugjatët që arrijnë kufijtë tanë. A nuk mendoni se ky qëndrim na bën të prekshëm nga vendet kufitare, si Turqia dhe Bjellorusia, që përpiqen të na shantazhojnë?
«Është e vërtetë që në Evropë ne priremi të përqëndrohemi në krizat gjeopolitike vetëm kur jemi të shqetësuar për këtë çështje. Por ne nuk mund t’i përcaktojmë të gjithë njerëzit që vijnë nga Afganistani si emigrantë: ata nuk janë. Thirrja e tyre në atë mënyrë do të ishte abuzim me vetë fjalën. Shumë prej tyre janë azilkërkues. Ata donin të iknin nga Kabuli sepse nuk donin të vriteshin. Duke thënë këtë, është e vërtetë – gjithnjë e më shumë refugjatë, emigrantë dhe azilkërkues po armatosen. Ato po përdoren si armë nga disa vende fqinje për të na bërë presion. Kohët e fundit kemi parë qytetarë irakianë të fluturuar në Minsk dhe pastaj të çuar në kufirin lituanez nga regjimi i Bjellorusisë. Këto përpjekje për të armatosur emigrantët dhe azilkërkuesit duhet të refuzohen. Por ne, si evropianë, nuk mund t’i shikojmë çështjet gjeopolitike vetëm përmes thjerrëzave të migrimit. Ato kanë efekte shumë më të gjera.
Si mund t’i ndihmojë BE ata që donin të largoheshin, por nuk munden?
“Tani për tani, ne po rrisim ndihmën tonë humanitare nga 50 në 200 milion euro për t’i ndihmuar ata me nevojat e tyre të menjëhershme. Ata përballen me një numër problemesh që po krijojnë krizë më të madhe humanitare: uria, ndryshimi i klimës, nëse gratë detyrohen të largohen nga puna e tyre, kjo vetëm do t’i shtojë asaj. Kjo është arsyeja pse ne duhet të vazhdojmë të ofrojmë ndihmë humanitare për popullin afgan “.
A është e vërtetë që BE do të paguajë vende të tilla si Uzbekistani, Taxhikistani, Pakistani dhe madje edhe Irani për të mbajtur refugjatët afganë që ne nuk duam t’i marrim?
«Ajo që është e vërtetë është se ne do të duhet të rrisim bashkëpunimin me vendet fqinje për të zgjidhur çështjet që lidhen me Afganistanin. Ne duhet t’i ndihmojmë ata me valën e parë të refugjatëve. Afganët që ikin nga vendi nuk do të arrijnë në Romë në radhë të parë, por ndoshta Tashkent. Ne duhet të ndihmojmë ato vende që do të jenë në vijën e parë ”.
Pra, ata do të marrin ndihmë financiare evropiane për të pritur refugjatët afganë ashtu siç e mori Turqia për të mbajtur refugjatët sirianë?
«Kapaciteti absorbues i Evropës ka kufijtë e tij dhe asgjë nuk mund të bëhet pa një bashkëpunim të fortë. Vendet fqinje do të preken më shumë dhe më herët se Evropa. Pra, po: kjo gjithashtu nënkupton dhënien e atyre vendeve mbështetje financiare siç kemi bërë me Turqinë ».
Si evropianë, disa vjet më parë ne po thoshim se muret kufitare nuk janë pjesë e asaj që ne jemi. Jean-Claude Juncker i tha kështu Hungarisë në vitin 2015. Sot, ne i miratojmë hapur ato në Greqi dhe Lituani. Polonia gjithashtu ka ndërtuar një mbrojtje kufitare. Çfarë ka ndryshuar?
«Juncker po fliste për muret kufitare midis vendeve të BE -së. Një mur kufitar midis Italisë dhe Francës nuk do të ishte i pranueshëm. Por nëse po flasim për kufirin e jashtëm të Evropës, ka shtete anëtare që duhej të ngrinin barriera ose gardhe. Por kjo nuk është kundër ligjit të BE -së. Barrierat janë atje për të mbrojtur shkeljen e kufijve territorialë të një vendi. Çdo qeveri ka për detyrë të mbrojë territorin e vet. Nga ana tjetër, masa të tilla duhet të jenë proporcionale dhe nuk duhet të parandalojnë azilkërkuesit që të paraqesin kërkesat e tyre dhe kërkesat të përpunohen rregullisht në bazë të parimit të mos-rimbursimit ».
Biden shfaq interes për përforcimin e marrëdhënieve me Evropën kryesisht me synimin për të regjistruar BE -në në anën amerikane në konfrontimin e SHBA -së me Kinën. A është kjo diçka që Evropa mund ta përballojë, duke pasur parasysh që Kina është partneri i parë tregtar i BE -së?
“Konfrontimi midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës do të përcaktojë shekullin e 21 -të. Por bota nuk është bipolare, është gjithnjë e më shumë polare dhe BE -ja duhet të jetë një pol në këtë. Ne gjithmonë do të jemi më pranë Shteteve të Bashkuara sesa Kinës, por kjo nuk do të thotë që ne duhet të jemi gjithmonë në mënyrë sistematike të lidhur me SHBA, sepse kemi interesa të ndryshme në disa fusha. Ashtu si ata. Kjo është arsyeja pse autonomia strategjike nuk është asgjë kundër aleancës transatlantike, por të kemi vizionin tonë ose çështjet botërore dhe të kemi aftësinë për të vepruar – së bashku me partnerë të tillë si SHBA kur është e mundur dhe vetëm kur është e nevojshme ».
(d.a/dosja.al)
Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?
BRAZIL– Të paktën 10 pengje u lidhën mbi makinat e arratisjes gjatë një grabitjeje të tmerrshme të bankave të armatosura në Brazil.Pamjet tregojnë se ata ...
AFGANISTAN– Tashmë Afganistani është nën pushtetin e talebanëve me forcat e huaja që janë në orët e tyre të fundit të evakuimit nga vendi.Talebanët janë z...
KOSOVË– Një aksident tragjik ka ndodhur në fshatin Radavc të Pejësku një grua ka humbur jetën një grua dhe shtatë persona janë lënduar.Sipas njoftimi...
BRITANI– Një grua 22-vjeçare britanike është gjetur e vdekur në shtëpinë e saj 300 mijë paund së bashku me një burrë, i cili po ashtu kishte ndërru...
BRUKSEL– Bashkimi Evropian, nga sot vendosi kufizime në udhëtime për qytetarët e Kosovës, Malit të Zi dhe Maqedonisë së Veriut, për shkak të përkeqësimit të sit...
SHBA- Mbërritja e trupave të 13 ushtarakëve amerikanë të cilët humbën jetën nga shpërthimet e ndodhura në aeroportin e Kabulit sollën trishtim dhe dhimbje te fa...
AFGANISTAN– Pesë raketa u lëshuan në Aeroportin Ndërkombëtar Hamid Karzai në Kabul të hënën me kohën lokale, tha një zyrtar amerikan.Zyrtari amerikan tha për CN...
KOSOVË- Rritja e frikshme e rasteve dhe viktimave nga koronavirusi në Kosovë ka bërë bujë edhe në mediat e huaja.Sipas medias austriake Heute, festat e paf...
KOSOVË– Qeveria e Republikës së Kosovës ka miratuar masat e përgjithshme dhe të veçanta për kontrollin, parandalimin dhe luftimin e pandemisë COVID...
KOSOVË– Rreth 111 afganë kanë mbërritur mbrëmë në Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës “Adem Jashari”.Për momentin, grupi i afganëve i cili sipas të dhëna...
