LIVE UPDATES
Bota

Afganistani duhet të jetë një mësim, ja çfarë ndodhi pas sulmeve të 11 shtatorit të vitit 2001

12 Shtator 2020, 05:48 Nga DOSJA
Afganistani duhet të jetë një mësim, ja çfarë

Presidenti Donald Trump u ka premtuar bashkatdhetarëve të tij t’u japë fund “luftërave të përjetshme” të Amerikës. Misioni më i shtrenjtë dhe më i gjatë nga misionet në vazhdim është ai në Afganistan. Ai do të hyjë në vitin e njëzetë në dhjetor dhe u ka kushtuar jetën e më shumë se 2.000 ushtarëve amerikanë dhe qindra miliarda dollarë taksapaguesve. Trumpi dëshiron – me përjashtim ndoshta të qëndrimit me një prani mjaft simbolike – të dalë nga Afganistani. Pa u konsultuar me aleatët e tij të NATO-s, ai po tërheq gjithnjë e më shumë ushtarë amerikanë dhe mbështet në këmbim negociata paqeje brenda Afganistanit me ish armikun e tij, Talibanët. A do të kenë sukses këto negociata dhe çfarë roli do të luajnë Talibanët dhe ideologjia e tyre islamike në të ardhmen duket se së paku për Trumpin është dytësore.

Qëllimi fillestar i operacionit ishte të thahej burimi i dyshuar i sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 kundër Talibanëve që sundonin atëherë në Afganistan. Gjermania u bind menjëherë si një aleate. Dhe Ministri i Mbrojtjes, Peter Struck dukej se shpalli në dhjetor 2002 një lloj doktrine të re ushtarake gjermane : “Siguria e Republikës Federale të Gjermanisë mbrohet edhe në Hindukush”. Synim më të lartë misioni ushtarak mori vetëm sepse Perëndimi pretendoi ta kthejë Afganistanin në një demokraci. Kjo i shitej mirë një publiku kritik ndaj ushtrisë, veçanërisht në Gjermani.

Rekord deziluzionues

Që në përvjetorin e dhjetë të operacionit, në vitin 2011, megjithatë, ish-inspektori i përgjithshëm i Bundeswehrit, Harald Kujat, deklaroi në një intervistë me “Mitteldeutsche Zeitung” se Gjermania kishte dashur të tregonte solidaritet me Shtetet e Bashkuara me përfshirjen e Bundeswehrit. “Por po të marrësh si pikë referimi qëllimin e stabilizimit të një vendi dhe një rajoni, atëherë ky mision ka dështuar.” Ky vlerësim nuk ka ndryshuar deri sot.

Përsa i përket zhvillimeve politike në vend, eksperti i mbrojtjes i SPD Fritz Felgentreu deklaroi shkurtimisht në fund të gushtit të këtij viti se Afganistani “nuk është bërë një shtet kushtetues demokratik”. Felgentreu tha se nuk ishte “një zbulim i ri se shkeljet e të drejtave të njeriut dhe korrupsioni janë përhapur në Afganistan, duke përfshirë edhe anën e qeverisë”. Askush me pozitë të lartë nuk e ka kundërshtuar këtë.

Kërcënimi global terrorist që buroi nga Afganistani në 2001 është shmangur, të paktën për momentin. Por qëllimet e stabilizimit dhe demokratizimit nuk u arritën. Me tërheqjen e ngadaltë të trupave perëndimore, ato praktikisht braktisen.

Rezistojini tundimit

Bundeswehri gjithashtu pagoi një çmim të lartë: gati 60 ushtarë të vrarë dhe kosto zyrtarisht prej 12 ose 16 miliardë eurosh – në varësi të faktit nëse llogarit vetëm shpenzimet e pastra ushtarake.

Mësimi më i rëndësishëm nga Afganistani është një mësim shumë themelor: pretendimi për të ndërtuar një demokraci në vend sipas standardeve perëndimore ishte plotësisht i tepruar. Ky mësim shkon përtej Afganistanit. Në vitin 2003, dy vjet pas fillimit të ndërhyrjes në Afganistan, Presidenti George W. Bush e pa veten në Irak jo vetëm në një mision ushtarak, por edhe në një mision demokratik – me pasojat e njohura. Për fat të mirë, Gjermania nuk mori pjesë. Kur kërkohet një strategji kundër Sirisë, shtrohet në mënyrë të përsëritur çështja e ndërhyrjes që duhet t’i japë fund luftës civile dhe më pas të sjellë demokracinë. Dhe nganjëherë ka zëra të tillë edhe në lidhje me Libinë.

Në çdo rast të veçantë ekziston një tundim i madh për ta vendosur pretendimin moral të eksportit të vlerave mbi realizmin. Por nëse ka një gjë për të cilën të mëson Afganistani, ajo është ndjenja e realitetit.

Marrë nga DW 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota afganistani christoph hasselbach afganistani christoph hasselbach

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty