Protestë masive kundër projektit në Zvërnec/ Qytetarët para Kryeministrisë thirrje kundër qeverisë: Rama të japë dorëheqjen (PAMJET)
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS, por ti nuk je i ftuar! ...
Ish-ushtarak dhe njohës i armëve/ Kush është Violand Braçellari, 43-vjeçari që vrau një polic e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
GJERMANI– Një vit pas shembjes së Teatrit Kombëtar në Tiranë, gazeta gjermane Suddeutsche Zeitung i ka dedikuar një artikull, ku që në titull thekson se është skandali më i madh kulturor që prej rënies së komunizmit në Shqipëri.
“Një vit më parë, teatri kombëtar në Tiranë u shkatërrua pavarësisht një stuhie protestash. Aktivistët tani po luftojnë për rindërtimin, në një qytet që gradualisht po humbet historinë e tij”, kështu e nis artikullin reporteri Florian Hassel.
Artikulli i plotë nga Florian Hassel
Për shkrimtaren Lindita Komani, një vit më parë kur 1500 oficerë policie erdhën për të shembur teatrin kombëtar, u zhduk më shumë se një skenë teatri. Pak pas orës pesë të mëngjesit, fadromat iu vërsulën ndërtesës, pak më vonë njerëzit u frikësuan dhe teatri u rrafshua me tokën. Një vit më vonë, rrënojat u pastruan. Por skandali më i madh kulturor që nga rënia e komunizmit nuk ka mbaruar kurrë.
Italia fashiste donte të demonstronte fuqinë e saj mbi Shqipërinë me ndërtesën
Kur Italia ndërtoi një qendër kulturore në Tiranë në 1938, e cila shërbente edhe si kinema dhe teatër, Italia e atëhershme fashiste donte të demonstronte ndikimin e saj mbi Shqipërinë. Me qendrën kulturore, arkitekti Giulio Bertè arriti të krijojë ndërtesën e parë, bindëse arkitektonike të Futurizmit në vend. Dominimi i Romës mbaroi shpejt. Kur komunistët nën Enver Hoxhën morën pushtetin në Shqipëri në 1945, ata ishin kundërshtarë të vërtetë të qëndres kulturore.Regjimi i Hoxhës e bëri qendrën kulturore një teatër kombëtar.
Neritan Liçaj, aktor dhe aktivist, kaloi 28 vite në Teatrin Kombëtar, i njohur për rolet e tij nga Antigone te Kafka, nga komeditë te teatri fizik”. A thotë se për dy dekada, aktorët e Tiranës jo vetëm që kanë luftuar kundër problemeve të zakonshme, por edhe kundër një njeriu: Edi Rama, fillimisht piktor, më pas ministër i kulturës, pastaj kryetar i Bashkisë së Tiranës dhe që nga viti 2013 kryeministër . “Rama donte të shkatërronte teatrin tonë dy dekada më parë dhe preferonte të ndërtonte një qendër mega-tregtare këtu,” thotë Liçaj. Në maj të vitit 2020, Rama u mburr se në vitin 1998 ishte pro shembjes së Teatrit Kombëtar dhe zëvendësimit të tij me një shtëpi moderne.
Nën Ramën, një ndërtesë historike zhduket në Tiranë, qyteti është i mbuluar me ‘rrokaqiej’, blloqe apartamentesh dhe qendra tregtare. Kontraktuesit e njëjtë, siç është Shkelqim Fusha, u është dhënë kontrata. Në Shkurt 2018, Fusha, i udhëhequr nga ish Ministri i Kulturës i Ramës Erion Veliaj, i propozoi qytetit që të ndërtohej një teatër i ri kombëtar në qendër të qytetit –dhe gjashtë ndërtesa me apartamente dhe dyqane.
Fusha nuk zotëron as tre përqind të tokës së nevojshme për ndërtim atje. Burokracia shqiptare, nga kreu i qeverisë dhe parlamenti i kontrolluar nga partia e tij, jep të gjitha raportet, mendimet dhe votat brenda disa javësh. Në maj të 2018-tës, Ministria e Kulturës ngriti një grup pune me shtatë persona që miraton projektin Fusha në të njëjtën ditë dhe rekomandon që Parlamenti të miratojë një ligj të veçantë në një mënyrë urgjente. Ligji do të miratohej më 5 korrik 2018.
Kur policia dëshiron të lirojë teatrin, qindra punëtorë të kulturës pushtojnë ndërtesën. Ata bënë roje me radhë për gati dy vjet, edhe pasi qyteti ndërpreu energjinë elektrike dhe ujin. “Ajo që na dha guxim ishte përgjigjja ndërkombëtare”, thotë Komani. Teatrot gjermane dhe austriake, fituesja e çmimit Nobel Elfriede Jelinek, BE i bëri thirrje Kryeministrit Rama të mos zhdukë Teatrin Kombëtar. E kotë. Më 8 maj 2020, qeveria Rama do të transferojë teatrin kombëtar të qytetit, i cili më parë i përkiste Ministrisë së Kulturës. Dhe megjithëse Presidenti e kundërshton këtë rezolutë si antikushtetuese, këshilli i qytetit vendos ta prishë atë në mënyrë të fshehtë. Në agim të 17 majit 2020, kur Tirana ndodhen në karantinë, ndërtesa do të shkatërrohet.
Më pak se dy javë më vonë, kryebashkiaku Erion Veliaj u mburr me dialogun “me institucionet financiare ndërkombëtare”. Banka Evropiane e Investimeve (EIB) kishte “treguar gatishmërinë e saj për të financuar projektin e ri të teatrit me kushte të favorshme”. Në fakt, megjithatë, EIB, e cila i përket vendeve anëtare të BE, nuk premton ndonjë hua. Dhe kjo gjithashtu i detyrohet Lindita Komanit.
Shkrimtarja Lindita Komani bëri fushatë për ruajtjen e teatrit kombëtar në Tiranë për një kohë të gjatë dhe tani po lufton për rindërtimin e tij. Pasi u shkatërrua teatri, autorja Komani, e cila shkruan poezi dhe tregime të shkurtra, përdori njohuritë që mori gjatë studimeve për ekonomi në Graz. Komani i shkroi EIB dhe Bankës Evropiane të Rindërtimit (BERZH), FMN-së dhe Bankës Botërore, duke informuar bankierët për shkeljet e pretenduara të ligjit, ankesat dhe ankesat përpara Gjykatës Kushtetuese – dhe kërkoi të mos siguronin para.
Ndërtimi i teatrit të ri të projektuar nga firma daneze e arkitekturës Bjarke Ingels do të fillojë në verë. Për më tepër, beteja ligjore nuk ka mbaruar . Sipas Presidentit të Shqipërisë Ilir Meta, ligji special i korrikut 2018 theu kushtetutën dhe ligjet e tjera, traktatet me BE dhe një Konventë të Trashëgimisë Evropiane të nënshkruar nga Shqipëria në disa raste. Ankesat e Presidentit në Gjykatën Kushtetuese nuk ndaluan prishjen e Teatrit Kombëtar. Për shkak se Shqipëria shkarkoi dhjetëra gjyqtarë të korruptuar në një reformë gjyqësore të zbatuar nga BE dhe SHBA – dhe për vite me radhë nuk kishte një gjykatë kushtetuese të aftë për të marrë vendime.
Para zgjedhjeve parlamentare në 25 Prill, lideri i opozitës Lulzim Basha premtoi se do të rindërtonte me besnikëri teatrin kombëtar nëse fitonte. “Tani betonizimi dhe de-historizimi i Tiranës vazhdon,” thotë Lory Amy, një studiuese amerikane e kulturës e cila është angazhuar për ruajtjen e trashëgimisë kulturore të mbetur në Tiranë.
Vetëm disa hapa larg Teatrit Kombëtar të prishur qëndron Sarajet në Rrugën Toptani, një vilë prej druri dykatëshe e ndërtuar nga një princ osman midis viteve 1833 dhe 1840, një nga të paktat që mbijetoi në Shqipëri. Kryetari i Bashkisë së Tiranës Erion Veliaj dëshiron të shpronësojë pronarët e Sarajetit dhe një shtëpie fqinje po aq historike, që të dyja deri më tani kanë qenë monumente kulture. Sipas Exit Neës, i cili pa planet e ndërtimit, një ndërtestë 45-katësh do të ndërtohet në vendin e ndërtesës historike. Një zëdhënës i kryetarit të bashkisë e mohon këtë.
(kle.mu./dosja.al)
Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:
FIER– Bashkëshorti i Elisabeta Lamajt, e cila ndërroi jetë gjatë lindjes, ka ndaluar kryeprokurorin Olsian Çelaj gjatë vizitës së tij në Prokurorin...
KOSOVË– Dalin fotot e para nga brenda kamionit të kuq që erdhi nga Brazili, ndërsa brenda kishte 400 kg kokainë. Kokaina ishte e ndarë në kuti të vogla, ku...
TIRANË– Gjykata e Apelit në Tiranë e ka lënë në burg, Arben Memën që terrorizoi me makinë qytetarët në mes të sheshit Skënderbej më 25 prill, ditën e zgjed...
KOSOVË– Arkat me pulë ishin zëvendësuar me kokainë! Dosja.al ka zbuluar detaje të reja lidhur me operacionin e kryer nga DEA amerikane në bashkëpunim me Po...
FIER– Një përplasje mes efektivëve dhe një një të riu 29-vjeçar ka ndodhur ditën e sotme në Cakran të Fierit. I riu Greseld Shpataraku nga Patosi, i cili...
TIRANË– Nuk ka mjaftueshëm vaksinë për të bërë dozën e dytë! Qytetarë, të pranishëm në radhë në sheshin Skënderbej janë kthyer në shtëpi pa u injektuar me ...
TIRANË– Autoritetet turke kanë zbuluar detaje të tjera në lidhje me operacionin e kërkimit dhe kapjes së bosit të kriptomonedhës turke “Thodex” Faruk Fatih...
SHKODËR– “Nëse ka ndodhur një vrasje, makinën e djegur e gjeni në Livadhe,”-kjo shprehje ishte kthyer batutë në Shkodër përgjatë vitit 20...
