LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Vizionarët e botës sonë/ A janë njerëzit ‘super emocionalë’ çelësi i lumturisë?

28 Nëntor 2021, 18:07 Nga DOSJA
Vizionarët e botës sonë/ A janë njerëzit ‘super

Melisa e detyron bashkëshortin e saj të shikojë filma para saj për të parë nëse ajo do të jetë në gjendje të përballojë ndonjë dhunë, lëndim apo frikë. Kur fëmijët e tyre sjellin nipërit dhe mbesat, ajo duhet të tërhiqet në një dhomë tjetër, sepse “të qeshurat e tyre të forta, të folurit për njëri-tjetrin, sharjet dhe aroma e tyre e pushtojnë.  Lucia thotë se mund të ndiejë çdo fibër të rrobave të saj dhe ndonjëherë ndihet sikur çdo gjë e gudulis ose e bezdis.

“Unë e di se jam shumë e ndjeshme për këtë botë,” thotë Lena, e cila nuk mund të përballojë turmat apo dritat e ndezura.

Lena, Melissa dhe Lucia të gjithë do ta përshkruanin veten si “shumë të ndjeshme”, një etiketë që mund të aplikohej deri në 20% prej nesh, sipas psikologes me qendër në SHBA, Elaine Aron, e cila filloi të studionte ndjeshmërinë e lartë në fillim të viteve ’90.

“Kur informacioni shkon tek këta njerëz, ata e përpunojnë atë shumë më thellë dhe më hollësisht. Ata priren të marrin shumë më tepër informacion nga shumë lloje të ndryshme stimujsh. Dhe pastaj ata po e përpunojnë atë më thellë sesa një person jo i ndjeshëm dhe për shkak se po marrin kaq shumë në të njëjtën kohë, ata mund të bëhen shumë më tepër të stimuluar, të tepruar dhe të mbingarkuar,” shpjegon Genevieve von Lob, një psikologe klinike që punon me shumë njerëz, veçanërisht fëmijët.

Mbi 300 mijë njerëz shkruajnë për ndjenjën e lodhjes nga aftësia e tyre për t’u përshtatur me emocionet e njerëzve të tjerë, ose të rraskapitur nga puna në zyra ose një vizitë në supermarket.  Disa njerëz raportuan se mbanin kufje “për të bllokuar botën” dhe shmangnin mediat sociale që një fjalë e keqe t’ua prishte ditën ose javën. Kritikat në punë mund të qëndrojnë me ta për vite të tëra, parfumi i njerëzve të tjerë duket si një sulm dhe marrëdhëniet mund të jenë të ndërlikuara.

“Është e vështirë t’i shpjegosh dikujt pse zhurma dhe drita e televizorit në mëngjes ndihet si të të godasin me grusht në fytyrë, ose pse zhurma e tyre e preferuar më bën të dua të qaj, pa tingëlluar si një person i çmendur.  Do të doja të mos isha një person shumë i ndjeshëm – kjo e ka bërë jetën time shumë më të vështirë”, shkroi një grua.

Si rezultat, shumë njerëz shumë të ndjeshëm kanë vetëbesim të ulët.

“Shpesh ata mund të jenë ngacmuar në shkollë. Shoqëria priret ta shohë atë si një dobësi dhe ata mund t’i marrin këto etiketa si ‘i brishtë’ ose ‘tepër emocional’. Unë mendoj se njerëzit që janë shumë të ndjeshëm shpesh mund të ndihen të vetmuar dhe të keqkuptuar, dhe jo normalë. Bota ndihet shumë e ashpër, shumë e zhurmshme për ta. Nuk është për t’u habitur që ata luftojnë të pranojnë veten dhe përpiqen të vlerësojnë dhuratat e tyre për shkak të mesazheve që kanë marrë.”

Por ndërsa bota jonë e zhurmshme, e furishme, gjithmonë aktive mund të jetë një vend që nuk fal, ka njëfarë shprese. Kuptimi ynë se çfarë do të thotë të jesh shumë i ndjeshëm dhe si të përballesh me efektet anësore të pakëndshme po rritet. Vetë-pranimi është çelësi.

Ndjeshmëria e lartë është e lindur dhe nuk është diçka për t’u diagnostikuar ose “trajtuar”, megjithëse njerëzit mund të mësojnë mekanizmat e përballimit kur jeta bëhet dërrmuese. Për shkak se ata kanë emocione më intensive, atyre u duhet kohë për të përpunuar emocionet në trupin e tyre, kështu që lëvizja mund të jetë me të vërtetë e dobishme,  shëtitjet, kikboksi ose kërcimi ose joga, pavarësisht nga lloji i lëvizjes që u pëlqen. Për shkak se ata janë njerëz që janë mendimtarë të thellë, ata kanë botë të brendshme shumë të pasura dhe është me të vërtetë e rëndësishme për ta që të kenë ato lloj lidhjesh kuptimplota dhe të thella në marrëdhëniet e tyre.

Sepse të qenit shumë i ndjeshëm është një forcë – ose një “superfuqi”, siç e kanë thënë më shumë se një të anketuar.

“Përparësitë janë se më bën një dëgjues vërtet të mirë, të mirë në bisedë. Unë jam në gjendje të gjej lehtësisht kuptimet themelore, jam shumë intuitive dhe kam një jetë të brendshme të pasur me një fjalor të fortë emocional”, thotë Samira.

Të tjerë raportojnë se dëgjojnë nuanca në muzikë që një personi mesatar mund t’i mungojë, ose janë thellësisht empatik me miqtë. Njerëzit shumë të ndjeshëm priren të vërejnë gjëra në mjedis që mund t’u kalojnë të tjerëve dhe të marrin më shumë vesh nga artet. Ka pasur një pyetje nëse ndjeshmëria e lartë është një shenjë e autizmit, por Michael Pluess, profesor i psikologjisë zhvillimore dhe studiues i ndjeshmërisë në Universitetin Queen Mary të Londrës, thotë se, megjithëse të dyja kanë një sistem shqisor më të përgjegjshëm, “ndjeshmëria dhe autizmi janë ndoshta dy gjëra mjaft të ndara”

Në fakt, mund të jetë pikërisht ajo që na nevojitet, nëse shoqëria do të mund të njihte dhe të ushqente njerëzit me këto tipare. Ata shpesh janë njerëz krijues, kështu që ata mund të jenë vizionarët e botës sonë  ata vijnë me mënyra të ndryshme të të menduarit nga rryma kryesore. Ata kanë një ndjenjë shumë të fortë drejtësie dhe janë dëgjues shumë të mirë dhe vënë në dyshim rregullat që nuk kanë kuptim. Ata janë shumë të ndërgjegjshëm, sepse shikojnë detaje. Ne kemi nevojë për këto lloj aftësish dhe ndërgjegjësimi në botë për momentin.

Reagimi i vazhdueshëm ndaj pandemisë dhe emergjenca klimatike janë të dyja fusha jetike që mund të përfitojnë nga aftësitë e njerëzve shumë të ndjeshëm pasi ata mund të përdorin pasionin e tyre, njohuritë e tyre intuitive dhe vetëdijen e tyre për të qenë pjesë e zgjidhjes.

Marrë nga The Guardian

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

psikologji psikologji mbindjeshmeria psikologe psikologji psikologjia e fëmijës studimi psikologjik mbindjeshmeria psikologe psikologji psikologjia e fëmijës studimi psikologjik

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet