LIVE UPDATES
Bota

Vendet e Evropës Lindore drejt ‘ftohjes’ së marrëdhënieve me Kinën

3 Qershor 2021, 08:21 Nga DOSJA
Vendet e Evropës Lindore drejt ‘ftohjes’ së

BRUKSEL– Nga një marrëdhënie e ngrirë për investime me Bashkimin Evropian e deri te tërheqja e Lituanisë nga formati i Kinës për përfshirje në Evropën Qendrore dhe Lindore, Pekini e ka gjetur veten në situatë jo të mirë në javët e fundit.

Marrëveshja ambicioze e Kinës për tregti dhe investime në Bashkimin Evropian është në teren të rrëshqitshëm dhe situata nuk pritet të ndryshojë shpejt.

Parlamenti Evropian ka miratuar një rezolutë më 20 maj, që ndalon zbatimin e marrëveshjes derisa Kina të heqë sanksionet e vendosura ndaj ligjvënësve dhe institucioneve evropiane.

Këto sanksione kanë qenë përgjigje ndaj mospajtimeve që lidhen me trajtimin që i bën Pekini minoritetit ujgur dhe myslimanëve tjerë në Provincën Ksinjiang, si dhe për sanksionet e vendosura ndaj Kinës nga ana e Brukselit, në muajin mars.

Vendimi për të penguar zbatimin e marrëveshjes jep shenja për qasje më të ashpër ndaj Kinës në Evropë. Gjermania do të mbajë zgjedhjet në shtator të këtij viti, të cilat mund të ndikojnë në politikë të jashtme më të ashpër ndaj Pekinit, dhe e njëjta gjë mund të ndodhë me Republikën Çeke në tetor.

Opozita në Hungari po ashtu synon të largojë nga pushteti kryeministrin Viktor Orban më 2022, gjë që mund të kthejë mbrapsht qëndrimin e Budapestit pro-Kinës.

Ndërkohë, Lituania ka çimentuar largimin e saj nga formati 17+1, të lansuar nga Kina, me qëllim të angazhimit në shtetet e Evropës Lindore dhe asaj Qendrore.

Ministri i Jashtëm i Lituanisë Gabrielius Landsbergis ka thënë për mediumin Politico se ky format është përçarës. Ai u ka bërë thirrje vendeve tjera që t’i bashkohen Vilniusit dhe të tërhiqen.

Muaji i mjaltit me Kinën mund të ketë mbaruar, mirëpo kjo nuk nënkupton se divorci është mundësi në tavolinë.

Mirëpo duke gjykuar nga reagimet zyrtare të Pekinit, përmirësimi i marrëdhënieve tejet të tendosura, nuk do të ndodhë shpejt.

Pas bërjes publike të lajmit se marrëveshja nuk do të zbatohet, Kina ka fajësuar BE-në, dhe zëdhënësi i ministrisë së Jashtme kineze, ka thënë se Brukseli duhet të fokusohet “më pak në shpërthime emocionale dhe më shumë në mendim racional”.

Kjo gjë më pas është përcjellë nga Ministri i Jashtëm kinez Wang Yi, i cili ka kritikuar bllokun evropian pse ka vendosur sanksione për shkak të të drejtave të njeriut.

Duke folur përmes video-lidhjes në Konferencën për Siguri, të mbajtur në Mynih sa i përket akuzave për gjenocid në Ksinjiang, Wang ka thënë se “miqtë tanë evropianë e dinë çfarë është gjenocidi”.

Mirëpo përtej fjalëve të ashpra, Pekini ka treguar po ashtu se strategjia e tij e madhe nuk ka devijuar rrugën plotësisht në rajon.

Kina ka organizuar një seri të takimeve të profilit të lartë me Kroacinë, Hungarinë, Poloninë, Serbinë dhe Slloveninë.

Kroacia dhe Polonia kanë ofruar përkrahje zyrtare për përfshirje të Kinës në rajon, derisa Serbia ka nënshkruar një mori marrëveshjesh me të.

Kur disa lexues kanë pyetur se si incidenti me aeroplan në Bjellorusi ndikon në lidhjet mes Minskut dhe Pekinit, disa përgjigje kanë qenë kështu:

Incidenti i fundit me aeroplan në Bjellorusi do të ndikojë më shumë në rikrijim sesa dëmtim të lidhjeve në mes të Minskut dhe Pekinit. Për aq kohë sa Minsku të plotësojë kushtet kreditore të huasë kineze dhe sanksionet perëndimore të mos pengojnë tregtinë e Bjellorusisë, atëherë projektet dhe tregtia me Kinën do të vazhdojnë të zhvillohen, pavarësisht rrugës më pak të parashikueshme”, ka thënë Peter Braga, ekspert për marrëdhëniet në mes të Bjellorusisë dhe Kinës në Universitetin College të Londrës.

“Pekini ka kritikuar reagimet evropiane për incidentin në Bjellorusi, duke iu referuar rrëmbimit si ‘opinion dhe jo fakt’, si dhe i ka quajtur sanksionet të pabaza.

Serbia ka shpenzuar 19.3 milionë dollarë në gjashtë dronë ushtarakë kinezë, sipas një hulumtimi të gazetares Milla Gjurgjeviq nga Shërbimi i Ballkanit i Radios Evropa e Lirë.

Dronët e tipit CH92-A janë blerë nga Beogradi në korrik të vitit 2020 dhe janë prezantuar në një konferencë për media nga presidenti serb Aleksandar Vuçiq.

Megjithatë, çmimi i dronëve nuk është bërë i ditur. Vuçiq ka refuzuar të përgjigjet kur është pyetur për çmimin, duke thënë se ky informacion është ‘sekret ushtarak”.

Kjo gjë është e zakonshme dhe nuk ka të bëjë me Kinën, mirëpo këta dronë nuk janë të shtrenjtë”, ka thënë Vuçiq atëbotë.

Mirëpo gjatë një hulumtimi të databazën e Zyrës së Statistikave të Serbisë është parë se 19.3 milionë dollarë janë harxhuar për blerje të pajisjeve ajrore nga Kina më 2020.

Dronët kanë qenë të vetmit që janë bërë nga Kina gjatë atij viti.

Përveç çmimit të dronëve, kjo vlerë ka rëndësi pasi tregon për shtrirjen e Kinës në sektorin evropian të mbrojtjes.

Ndonëse dronët ushtarakë të Kinës janë parë në konfliktet në Lindje të Mesme dhe Afrikë Veriore, dërgimi i tyre në Serbi ka shënuar herën e parë që Kina ka eksportuar këto produkte në Evropë.

Sipas një raporti të muajit janar nga Instituti Mbretëror i Shërbimeve të Bashkuara, Kina ka synuar që të zgjerojë tregun e saj në Evropë për një kohë tashmë, mirëpo kjo gjë është penguar nga një embargo për armët që blloku evropian ka vënë më 1989, për shkak të shtypjes së protestave në Sheshin Tiananmen nga ana e Pekinit.

Ashtu si me shumë fusha të tjera të politikave – nga bashkëpunimi arsimor te teknologjitë e mbikëqyrjes – Serbia funksionon si një vitrinë në pragun e BE-së për industritë dhe iniciativat që Pekini po kërkon t’i zgjerojë.

“Diplomacia me vaksina” e Kinës ka marrë vëmendje nga të gjitha mediat në botë, mirëpo sa po funksionojnë përpjekjet e Pekinit në Azinë Qendrore?

Ndonëse pesë vaksinat e ndryshme të Kinës kanë gjetur relativisht mbështetje në vendet në zhvillim – sidomos në Ballkan, Azinë Jugore dhe Afrikë – Azia Qendrore vazhdon të jetë rast interesant studimi.

Dozat e vaksinave janë duke mbushur zbrazëtirat që kanë mbetur në shpërndarje të vaksinave, mirëpo besimi në to në Azinë Qendrore është i ulët.

Vaksina më e preferuar në këtë rajon është Sputnik V e Rusisë.

Mirëpo prodhimi dhe furnizimi me vaksinën ruse është duke rënë, çka ka lënë këtë rajon të varur nga programi COVAX i Organizatës Botërore të Shëndetësisë, që synon të shpërndajë vaksina në vendet e varfra por edhe nga një përzierje e vaksinave kineze, me qëllim të plotësimit të kërkesave.

Kjo zonë është e komplikuar për të zbatuar “diplomacinë me vaksina”, pasi Taxhikistani pretendon se nuk ka regjistruar asnjë rast me koronavirus këtë vit derisa Turkmenistani ka thënë se nuk regjistruar kurrë persona të infektuar me koronavirus, pavarësisht të dhënave për të kundërtën.

Pekini është i gatshëm që t’i ofrojë Malit të Zi një greis periudhë për borxhin (një afat i caktuar për mospagim të kredisë) prej 1 miliard dollarësh që ka ndaj Bankës Eksport-Import të Kinës, për projektin kundërthënës të ndërtimit të autostradës.

Ky projekt ka bërë që Mali i Zi të futet në një situatë të vështirë financiare, ka raportuar Shërbimi i Ballkanit i Radios Evropa e Lirë.

Ky diskutim ka ardhur pas një bisede telefonike në mes të presidentit malazez Millo Gjukanoviq me presidentin kinez Xi Jinping më 26 maj.

Gjukanoviq, i cili ka qenë kryeministër kur është nënshkruar projekti për autostradën më 2014, ka mirëpritur më shumë investime kineze në këtë shtet, dhe ka diskutuar bashkëpunimin më të gjerë edhe në fusha tjetër, përfshirë turizmin dhe edukimin.

Xi po ashtu ka përmendur projektin e hekurudhave dhe ka ofruar mundësinë që afati i caktuar për mospagesë të kredisë të zgjatet në Podgoricë, e cila duhet të kryejë pagesat e para në korrik të këtij viti.

Ky çmim tejet i lartë ka fituar vëmendje ndërkombëtare më herët në pranverë, pasi zëvendëskryeministri i Malit të Zi Dritan Abazoviq ka kërkuar ndihmën e Bashkimit Evropian për t’i ndihmuar Malit të Zi që të paguajë huanë.

Më vonë Brukseli ka refuzuar kërkesën.

Ky projekt ka qenë kontrovers nga ditët e para, ndonëse kishte pranuar dritën e gjelbër nga mbështetësit kinezë dhe Qeveria e Gjukanoviqit, pavarësisht dështimit në dy studime fizibiliteti.

Hekurudha është e pakompletuar dhe vlerësohet se çmimi i saj është rritur me kalimin e kohës. Kina tani ka në dorë një të katërtën e borxhit të përgjithshëm të Malit të Zi, i cili ka arritur 103 për qind të bruto prodhimit të brendshëm vitin e kaluar.

Një komunë në Budapest ka riemëruar rrugët rreth zonës së propozuar për Univeristetin Fudan në Hungari në Rrugën Dalai Lama, Rruga e Martirëve Ujgurë dhe Rruga e Hong Kongut të lirë, ka raportuar Shërbimi hungarez i Radios Evropa e Lirë.

Qeveria serbe ka ndarë 19.5 milionë dollarë për ndërtim të një fabrike që do të prodhojë vaksinën Sinofarm të Kinës, ka raportuar Shërbimi i Ballkanit i Radios Evropa e Lirë.

Ministri i Jashtëm hungarez Peter Szijjarto ka njoftuar po ashtu gjatë një udhëtimi më 31 maj se Sinofarm do të prodhohet edhe në Hungari, në një fabrikë që aktualisht është duke u ndërtuar, ka raportuar Shërbimi hungarez i Radios Evropa e Lirë.

Kazakistani ka refuzuar që t’iu sigurojë shtetësinë tre kazakëve, të cilët kanë ikur nga rajoni Ksinjiang i Kinës dhe janë nisur ilegalisht në këtë shtet, duke u frikësuar se mund të dërgohen në kampe të internimit, ka raportuar gazetari Aigerim Toleukhanova nga Shërbimi kazak i Radios Evropa e Lirë.

Qaisha Aqan, Murager Alimuly, dhe Kaster Musakhanuly u është garantuar statusi i refugjatit në Kazakistan, mirëpo kjo nuk iu jep të drejta në këtë shtet, sikurse e drejta për të punuar. Meqë shtetësia u është refuzuar, e ardhmja e tyre mbetet e pasigurt.

Yang Jiechi, i cili drejton Komitetin Qendror të Kinës për Marrëdhënie me Jashtë, ka qenë në Moskë në periudhën 24-26 maj, për të diskutuar për sigurinë, në kohën e forcimit të lidhjeve në mes të Pekinit dhe Kremlinit, të cilat po rrisin konfrontimin me Shtetet e Bashkuara.

Beogradi dhe Pekini kanë shkruar një seri marrëveshjesh në mes të ministrive të tyre të brendshme më 27 maj, të cilat parashohin më shumë stërvitje dhe trajnim për luftim të terrorizmit dhe krimit të organizuar, ka raportuar Shërbimi i Ballkanit i Radios Evropa e Lirë.

Hulumtimi shtatëmujor nga agjencia e lajmeve Associated Press ka gjetur se një mori llogarish të rreme kanë shpërndarë deklaratat e diplomatëve kinezë dhe mediave shtetërore “duke tentuar të fshehurazi të shpërndajnë propagandën te qindra miliona persona”.

Presidenti amerikan Joe Biden ka urdhëruar agjenci shtetërore të inteligjencës që të rrisin përpjekjet për të gjetur origjinën e koronavirusit, pasi teoria se virusi mund të ketë dalë nga Instituti i Vuhanit për Virologji është kthyer sërish në lojë.

Fillimisht e konsideruar si teori konspirative dhe e politizuar nga administrata e ish-presidentit Donald Trump, Biden është duke folur hapur për këtë teori pas sigurimit të informacioneve të reja nga inteligjenca amerikane.

Shumica e ekspertëve besojnë se virusi është bartur nga kafshët te njerëzit, mirëpo sekreti i Kinës rreth virusit ka nxjerrë në pah edhe mundësi tjera.

Në një letër të shkruar për revistën shkencore Science, një grup prej 18 shkencëtarësh kanë thënë se të dyja teoritë janë të mundshme dhe duhet trajtuar me seriozitet, derisa të sigurohen të dhëna tjera.

Zyrtarët kinezë kanë hedhur poshtë idenë se virusi ka dalë nga laboratori, mirëpo me rritjen e zërit nga administrata Biden për këtë teori, lufta e fjalëve në mes të Pekinit dhe Uashingtonit pritet të rritet sërish.

Marrë nga REL.

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota gabrielius landsbergis viktor orban wang yi gabrielius landsbergis viktor orban wang yi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet