LIVE UPDATES
Insights

Umberto Eco: Kur arixhinjtë janë njerëz akademish e politikanët arixhinj

1 Dhjetor 2021, 15:18 Nga DOSJA
Umberto Eco: Kur arixhinjtë janë njerëz akademish e

Shpesh, mbrëmjeve na rastis që në televizionet tona të shohim debate mes politikanësh, të cilat na bëjnë nervozë, jo vetëm sepse e pengojnë njëri-tjetrin gjatë diskutimit, por edhe për faktin se, në një moment të caktuar, fillojnë të flasin të gjithë përnjëherësh, si të ishin bandë e pandreqshme e qenve hidrofobë.

Më 1972 e shkrova një artikull për revistën “L’Espresso”, në të cilin e përshkrova mënyrën në të cilën amerikanët i realizonin “talk show”-ët e tyre dhe i kritikova ashpër mediet italiane, të cilat nuk qenë të zonjat që ta gjenin një udhëheqës të aftë, i cili do të bisedonte shtruar dhe pa lejuar që të ngritet toni me bashkëbiseduesit e vet të sjellshëm e spirituozë.

Me kalimin e kohës “talk show”-ët arritën edhe në Itali, në fillim si kopje e atyre amerikane, e më vonë, mbase, duke u bërë edhe më të mirë se ato. Por, pastaj filluan të shpërfytyroheshin, njerëzit filluan ta poshtëronin dhe ta shanin njëri-tjetrin. Shkallëshkallshëm”talk show”-ët u përhapën edhe në vende tjera dhe, sipas modelit amerikan të diskutimeve, kam vërejtur një ribashkim të energjive, të marra nga karriget amerikane.

Kur arixhinjtë janë njerëz akademish e politikanët arixhinj

Nuk është çështja nëse jemi ose jo esterofilë. Në televizionin francez njeriu mund të shohë spektakle të ndryshme të kuizeve në të cilët edhe arixhinjtë duken sikur të ishin njerëz të lartë, të ardhur enkas nga Akademia e Shkencave.

Por, kur në vend të tyre na rastis të gjenden personazhe politike, ne presim që të shohim dhe ndëgjojmë një diskurs mes njerëzve që dinë të resektojnë radhën. Fundja, kjo radhë respektohet edhe në emisionet e transmetuara në “Pivot”, i cili është bërë i suksesshëm pikërisht për faktin se ka ftuar dhe ka prezentuar gjithmonë vetëm njerëz të tillë që dinë të respektojnë radhën dhe të shprehin mospëlqimin e tyre pa e ngritur lart zërin.

Kam patur gjithmonë bindjen se radha e të shprehurit, tek ne respektohet vetëm në universitet, në ligjëratat mbi kundërshtitë diskursive. Kjo bindje nuk i përket ” leksikut të rrjedhës” sepse bëhët fjalë për një praktikë që ne e kemi injoruar vazhdimisht. Tash, vërej që njerëzit e vënë gishtin në hundë gjatë transmetimeve televizive, që është një praktikë tejet e dëmshme, ashtu siç është e dëmshme praktika e të pirit duhan gjatë transmetimeve televizve, për çka është dhënë një këshillë e përgjithshme që të ndalohet pirja e duhanit gjatë transmetimeve televizive, sepse ky veprim u jep një shembull të keq spektatorëve.

Por, përse të intervistuarit nuk guxojnë të pinë duhan, nëse guxojnë që ta ndërpresin njëri-tjetrin gjatë bashkëbisedimit?

Nëse flasin dy përnjëherë, shkyçe audion. Ose, ndali dritat

Një herë i pata dhënë një këshillë një mikut tim, i cili duhej të udhëhiqte një debat mbi detyrën morale dhe civile për të mos ndërhyrë gjatë diskutimit të tjetrit dhe të mosmarrjes së dhunshme të së drejtës për të diskutuar. Iu luta që të vënte në skenë një tregues decibël, një lloj të veçantë të aplauzometrit, i cili, sa herë që në të njëjtin moment flet më tepër se një person dhe zërat fillojnë të pështillen mes tyre, tregon një lloj grafikoni të lakuar në videoaparate dhe e çkyç audion. Pjesëmarrësit do të vazhdojnë të flasin por ata nuk do të jenë tjetër veç se një lloj i veçantë i marionetave të shurdhëra…

” Do të shohësh– i thashë, se pas një ose dy herësh pjesëmarrësit do të jenë shumë më të vëmendshëm dhe nuk do ta pengojnë më njëri-tjetrin, ose do të pajtohen që të krijojnë figurën e idiotit prej vetes së tyre”.

Natyrisht, këshilla ime nuk u pranua. Dikush i kishte thënë mikut tim se me të urtuar bashkëbiseduesit humbet dëgjueshmëria, e kjo na qenkësh tejet e rëndësishme! Mëkat. Unë mendoj se për të urtuar bashkëbiseduesit duhet ndjekur një rrugë tjetër, mjaft të thjeshtë. Përveç këshillës që i dhash mikut tim, ja edhe dy të tjera: kur t’i jepet fjala Tizit, p.sh., të aktivizohet vetëm mikrofoni i tij. Natyrisht, kjo nuk do të thotë se duhet privuar të tjerët nga e drejta që të shprehin edhe ata reaksionet e tyre, qeshjet ironike, shenjat e konsensusit ose shikimet befasuese drejt qiellit.

Por, në këtë mënyrë ata që konfrontohen do të vërehen nga lëvizjet e buzëve se janë duke u konfrontuar, e megjithatë zëri i tyre nuk do të dëgjohet. Ndoshta një zgjidhje tjetër do të ishte që të ndricohet vetëm ai që është duke diskutuar, derisa të tjerët do të lihen si në hije. Nëse këta ( të dytët) do të ndërhyjnë gjatë diskutimit të atij që është më i ndriçuar, do të dëgjohen zërat e tyre por nuk do të dihet se kush intervenoi. Kur t’i vijë radha tjetrit dritat do të bien mbi bashkëbiseduesin tjetër të autorizuar.

A dinë të urtohen politikanët?

E kuptoj se e gjithë kjo nënkupton mënyrën (e shkaktuar prej ndjenjës së përbashkët) e të ushtruarit, zbutjes së kafshëve, që i detyron të përjetojnë një lloj tundjeje me rrymë elektrike sa herë që bëjnë atë që nuk do të duhej ta bënin, por në raste të skajshme kërkohet veprim i skajshëm. Kam parashikuar se ai që përfaqëson një person të edukuar nuk do të lejonte me asnjë kusht që t’i nënshtrohej përdorimit të tillë të rrymës…

Realizuesit e ndryshëm të emisioneve të tilla do të duhej që, mbi bazën e propozimeve të mia, të provojnë të hedhin dritë mbi këtë përvojë, sepse sot për sot duket që spektaklet televizive nuk janë gjë tjetër veç se një kacafytje e mnershme mes gjelash a pitbullësh.
Por, a do të mjaftojë kjo që poitikanët të përmirësohen?

Më duhët të them se kush ndërhyn në debate të tilla, duke e parë se të tjerët janë duke u sjellë keq, fillon e i përshtatet mënyrës së tillë të sjelljes, për të mos u margjinalizuar edhe vetë. Nëse është kështu, nuk dilet prej spirales. Porse, mjafton që një udhëheqës i zoti të iniconte një mënyrë tjetër sjëlljeje (tashmë të njohur) që emisionet e tij ta përfitonin (mbase) shumë shpejt masën.

Marrë nga Observer Cult

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

blog blog letra e umberto ecos umberto eco letra e umberto ecos umberto eco

Sondazh

Poll
Insights 28 Nëntor 2021, 16:55

Një apel publik për Albin Kurtin

I nderuar Kryeministër i Kosovës, I dashur Albin,Së pari ju uroj 28 nëntorin, festën e flamurit dhe ditën, kur gjithë shqiptarët me mandat përfaqësimi, nga Mitr...

Insights 26 Nëntor 2021, 10:58

George Papandreou, feniksi i politikës greke?

GREQI- Ndërsa dinastitë shkojnë e vijnë, të pakta janë ato që janë të ngjashme me historikun dhe rrugëtimin e dinastisë së Papandreut, i cili ka qenë në qendër ...

Insights 25 Nëntor 2021, 16:22

Si e rrëzoi korrupsioni paketën fiskale

Në gjithë korpusin e ligjeve të paketës fiskale për vitin e ardhshëm dy ishin masat më të mira. E para vendosja e një takse prej 100 lekë për litër mbi importin...

Insights 22 Nëntor 2021, 19:56

Raportet e vërteta të Bashës me SHBA-në

Prej më shumë se dy muajsh Lulzim Basha përdor SHBA-në si kalin e tij të betejës ndaj Sali Berishës. Fabula e tij është kjo: Sali Berisha është shpallur non-gra...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet