LIVE UPDATES
Insights

Tre skenarët, çfarë mund ta presë Shqipërinë?

7 Korrik 2019, 09:15 Nga DOSJA
Tre skenarët, çfarë mund ta presë Shqipërinë?

Pavarësisht nga parashikimet, përleshjet e dhunshme u shmangën në Shqipëri në ditën e zgjedhjeve, pasi kundërshtarët e qeverisë mbajtën vetëm tubime të vogla dhe kryesisht paqësore. Megjithatë, kriza thjesht ka hyrë në një fazë të re. Dhe askush nuk është i bindur se konflikti midis dy formacioneve më të mëdha politike në Shqipëri mund të zgjidhet së shpejti.

Pas zgjedhjeve, Shqipëria është përballë, të paktën, tre mundësive: përshkallëzimit të dhunës, paralelizmit politik, ose një kompromisi të madh.

Në skenarin e parë, liderët demokratë nuk pranojnë rezultatet e zgjedhjeve lokale dhe do të organizojnë protesta të reja duke ndërmarrë edhe veprimtari të tjera masive. Ka shumë pak gjasa që qeveria e socialistëve ta pranojë këtë, të ndryshojë çdo vendim, apo të organizojë zgjedhje të përgjithshme të parakohshme. Bllokimi do të rrisë më tej tensionet dhe mund të përhapet në të gjithë shoqërinë.

Një skenar i përshkallëzimit të kaosit dhe dhunës mund të nxitet ose nga një provokim nga njëra palë ose nga një demonstrim i dalë jashtë kontrollit, ku policia qëllon protestuesit. Një akt i rastësishëm i dhunës apo edhe një vrasje politike e planifikuar paraprakisht mund të shkaktojë dhunë të një niveli që nuk është dëshmuar në vend, në më shumë se njëzet vjet.

Në skenarin e dytë, i cili nuk përjashton krejtësisht konfrontimin e dhunshëm, opozita ndërmerr një qasje institucionale, në përpjekje për të ndërtuar një autoritet paralel. Pa ndonjë kompromis në dukje dhe me qeverinë e vendosur për të mos bërë marrëveshje me opozitën, liderët demokratë mund të tundohen për të formuar një shtet paralel.

Një model i tillë rebelimi është provuar dhe më parë, më së fundi në Moldavi dhe Venezuelë. Udhëheqësit e opozitës do të pretendonin se qeveria në detyrë ka shkelur kushtetutën duke shtypur vlerat demokratike dhe të drejtat e njeriut. Opozita, gjithashtu, mund të pretendojë se si zgjedhjet e fundit të përgjithshme (2017) ashtu edhe zgjedhjet vendore ishin një mashtrim,  për shkak të manipulimit të votave dhe abuzimeve të tjera.

Akuza të tilla do të ofronin justifikimin për të deklaruar se qeveria është e paligjshme dhe opozita do të ndërmarrë hapa për të formuar një administratë të përkohshme dhe të përgatisë zgjedhje të parakohshme parlamentare. Kjo mund të sjellë emërimin e një kryeministri dhe kabineti qeveritar paralel ose ndonjë lloj tjetër këshilli emergjence që nuk i përgjigjet qeverisë në Tiranë.

Një alternativë e kësaj do të ishte deklarimi i një autoriteti paralel, të ndarë nga qeveria, në rajonet e vendit ku demokratët janë më të fortë. Ky do të ishte një hap potencialisht i rrezikshëm që mund të rezultonte në ndërhyrjen e policisë. Një përpjekje për të përfshirë ushtrinë mund të rezultonte edhe më shkatërruese.

Megjithatë, nuk është kategorikisht e pamundur që një “Shqipëri e dytë” të krijohet nëse organet lokale të zbatimit të ligjit deklarojnë besnikërinë e tyre ndaj administratës paralele dhe opozita merr kontrollin e disa zyrave të qeverisjes vendore si dhe të financave të tyre, duke ngritur pengesa për të parandaluar qeverinë  e Tiranës të rimarrë institucionet lokale.

Në fakt, paralelizmi do të ishte një formë separatizmi që mund ta bënte një pjesë të konsiderueshme të vendit të paqeverisshme. Një Shqipëri jo e bashkuar dhe e rrënuar do të dënohej ndërkombëtarisht si një shtet i copëtuar, ku investimet, turizmi dhe të gjitha format e angazhimit do të binin në mënyrë domethënëse. Teksa të dy palët do të bëheshin edhe më këmbëngulëse në pozicionin e tyre, Shqipëria do t’i ngjante Somalisë a Jemenit, edhe pse pa elementin e radikalizmit fetar. Një akt i tillë vetë-shkatërrimi mund të jetë i paprecedent në historinë moderne evropiane.

Një skenar i tretë, i cili mund të jetë më i vështiri, por i vetmi që do ta shpëtonte vendin nga një katastrofë, qoftë kjo e ngadaltë ose e shpejtë, do të sillte një kompromis madhështor mes qeverisë dhe opozitës. Për një kompromis të tillë, të dy palët do duhet të sakrifikojnë në mënyrë që të arrihen përfitime afatgjata.

Socialistët nuk mund t’i anashkalojnë demokratët si një grup i vogël i parëndësishëm, pasi votuesit dhe mbështetësit e tyre përbëjnë një pjesë të madhe të shoqërisë shqiptare dhe në disa zgjedhje ata kanë qenë shumica. Atyre (Pozitës) i duhet të ofrojë një numër kompromisesh të qarta, qoftë krijimin e një trupi konsultativ ndërpartiak, qoftë marrjen e anëtarëve të opozitës në administratë, qoftë me mundësimin e funksionimit të Gjykatës Kushtetuese, ose nëpërmjet ndonjë nisme tjetër që do të ulte tensionet dhe do të rivendoste legjitimitetin e të dyja palëve në këtë mosmarrëveshje.

Për demokratët, një ujdi e madhe do të kërkonte ndalimin e protestave publike, pakësimin e gjuhës zjarrvënëse dhe shmangien e kërkesave maksimaliste, në mënyrë që të dy palët të fillojnë dialogun. Udhëheqësit e partive duhet të shohin përtej votuesve drejt popullit shqiptar, që meriton më shumë nga liderët e tij se sa argumente të pafundme për përfitimet e pushtetit. Pa një kompromis të qëndrueshëm afatgjatë, Shqipëria do të kthehej në një shtet ‘të ngrirë’ me një popullsi të ndarë dhe me perspektivën e konfliktit të mirëfilltë në horizont. Kjo do të zvogëlonte ndjeshëm çdo shans për zhvillimin e saj ekonomik si dhe integrimin ndërkombëtar.

Marrë nga VOAL.CH

(a.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

opinione opinione janusz bugajski zgjedhjet ne shqiperi janusz bugajski zgjedhjet ne shqiperi

Sondazh

Poll
Insights 29 Qershor 2019, 20:47

Referendum për të gjykuar bojkotin!

Nesër është dita më paradoksale e historisë së zgjedhjeve në Shqipëri. Për shkak të një strategjie të qartë të partive të opozitës, për të prodhuar destabilizim...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet