LIVE UPDATES
Bota

Pse po luftojnë Armenia dhe Azerbajxhani dhe pse ky konflikt është i rëndësishëm për botën?

29 Shtator 2020, 10:09 Nga DOSJA
Pse po luftojnë Armenia dhe Azerbajxhani dhe pse ky konflikt

Një nga konfliktet “e ngrira” të Europës ka shpërthyer përsëri. Mëngjesin e ditës së diel, ushtria armene i është kundërpërgjigjur blindave dhe avionëve e Azerbajxhanit.

Dhjetëra njerëz janë vrarë, duke përfshirë edhe civilë, ndërsa qindra numërohen të plagosur. Në mesin e një konflikti të ashpër, Armenia ngriti pretendimet se fqinji i saj Azerbajxhani filloi një operacion ushtarak brenda një rajoni të diskutuar prej shumë vitesh, të quajtur Nagorno-Karabak.

Nagorno-Karabak, një rajon malor, pa dalje në det brenda kufijve të Azerbajxhanit, ka qenë një burim mosmarrëveshjesh mes Armenisë dhe Azerbajxhanit, prej shumë dekadash, që para krijimit të Bashkimit Sovjetik.

Kjo pasi, Karabaku njihet ndërkombëtarisht si territori i Azerbajxhanit por popullsia vendase është kryesisht armene. Tensionet mes vendeve ranë në qetësi kur Armenia dhe Azerbajxhani u bënë pjesë e bllokut sovjetik, por ato u shfaqën sërish kur u shpërbë kontrolli nga Partia Komuniste.

Në 1991 rajoni i Nagorno-Karabakut shpalli pavarësinë dhe që atëherë ka qeverisur vetë, me mbështetjen armene, duke u vetquajtur Republika e Artsakh-it. Zyrtarisht konflikti u duk se u mbyll në një armëpushim të vitit 1994, me Armeninë që mori kontroll të plotë të Nagorno-Karabakut.

Pse u rindez situata?

Pandemia Covid-19 dëmtoi shumë çmimin e naftës dhe gazit në Azerbajxhan. Nisur nga kjo situatë, Laurence Broers, drejtoresha e programit Kaukaz në Burimet e Pajtimit, një grup i krijuar për arritjen e paqes mes vendeve, analizoi se sunduesit e Azerbajxhanit po përpiqen që të përfitojnë nga kjo kohë për të bërë disa përfitime territoriale.

Duke u bërë thirrje ndjenjave nacionaliste, qeveria mund të zhvendosë vëmendjen nga gjendja kritike ku ndodhet vendi me menaxhimin e Covid-19 duke u angazhuar në konflikt dhe kësisoj të rifillojë procesin e paqes në pozita më të favorshme(pasi të ketë zotëruar rajonin Nagorno-Karabak), kohë më pas.

Një revolucion në udhëheqjen armene riktheu shpresën se ky konflikt i heshtur mund të shkonte drejt zgjidhjes. Megjithatë këto aspirata u prenë shpejt, nisur nga qëndrimi i kryeministrit armen, Nikol Pashinyan, që mban një qëndrim të prerë për këtë çështje, të ngjashme me atë të paraardhësit të tij.

Nga ana tjetër, qeveria azebajxhane thotë se po i përgjigjet agresionit armen në zona që janë ligjërisht territori i saj dhe të cilat janë zaptuar nga trupat armike separatiste prej dekadash.

Pse është e rëndësishme kjo çështje në syrin ndërkombëtar?

Përpos çështjes humanitare, me civilë nga të dyja palët që janë vrarë, konflikti shkakton shqetësim ndërkombëtar edhe për shkaqe të tjera.

Arsyeja kryesore është fakti që Kaukazi i Jugut, zonë ku po zhvillohen luftimet, është një arterie kryesore për gazin dhe naftën nga Azerbajxhani në Turqi, Europë dhe në tregje të tjera botërore.

Azerbajxhani furnizon me 5% kërkesat e gazit dhe naftës në Europë (duke ndihmuar në minimizimin e varësisë së BE-së nga Rusia). Në këtë mënyrë, shtetet rajonale janë shumë të interesuara që konfliktet të mos agravohen.

Turqia ka deklaruar mbështetjen e saj për Azerbajxhanin, ndërsa Rusia është më afër Armenisë, megjithëse lidhjet e Putin me elitat azerbajxhanase janë rritur.

Armenia ka deklaruar se Turqia po dërgon luftëtarë sirianë për të luftuar në anën e Azerbajxhanit, megjithëse nuk ka ende prova të forta për këtë,  ndërsa Azerbajxhani e quan këtë akuzë “marrëzi të plotë”.

Burimi: TheGuardian

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota armeni-azerbajxhan konflikti armeni-azerbajxhan lufta armeni-azerbajxhan armeni-azerbajxhan konflikti armeni-azerbajxhan lufta armeni-azerbajxhan

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet