LIVE UPDATES
Politike

Tregu i boronicës has vështirësi, Ministria e Bujqësisë po u djeg shansin shqiptarëve

Ka rreth shtatë vite që merret me këtë produkt, kërkesa për të cilin sipas tij, shumëfishohet prej vitit në vit.

18 Dhjetor 2022, 15:58 Nga k.m.
Tregu i boronicës has vështirësi, Ministria e Bujqësisë
Foto ilustruese

TIRANË- Ardian Çitozi është një nga fermerët që me kompaninë e tij “Lea 2011” prej disa kohësh gjeti rrugën drejt tregjeve të huaja dhe eksporton boronicë bio. Ka rreth shtatë vite që merret me këtë produkt, kërkesa për të cilin sipas tij, shumëfishohet prej vitit në vit.

Por shtimi i kësaj kërkese si nga Europa ashtu edhe nga SHBA-ja nuk po arrin të shfrytëzohet nga kompanitë shqiptare. Eksportuesit më të mëdhenj dhe Shoqata e Bimëve Mjekësore ankohen për mungesën e investimeve dhe ndihmën e paktë financiare nga shteti.

Me investimet e tyre individuale prej gati 30 vjetësh, operatorët arrijë të përpunojnë vetëm 20% të prodhimit vendas.

Filip Gjoka, Kreu i Industrisë së Bimëve Mjekësore thotë me shqetësim për Gazetasi.al se ndonëse interesi për boronicën tani është në pikun e tij, më lartë se për çdo produkt tjetër, ndihma nga qeveria është e dobët.

“Shqipëria ka peshë të madhe në eksportimin e boronicave, një traditë që ka nisur që në komunizëm. Kërkesa për të është shumë e lartë, jo vetëm nga tregu i brendshëm ku përdoret për kompanitë farmaceutike por edhe nga tregjet e huaja duke përfshirë këtu Zelandën e Re, Amerikën dhe Europën.”

Tregu i boronicës has vështirësi, Ministria e Bujqësisë

Aktualisht pesha më e madhe e eksporteve të boronicës shqiptare është me Gjermaninë, rreth 32%, me Austrinë dhe Spanjën me rreth 10% si dhe në përqindje më të vogël me Kosovën, Francën dhe shtete të tjera europiane. Por, nga e gjithë kjo kërkesë, vijon Gjoka “ne nuk po përfitojmë dot ‘mundësinë e artë’ për shkak të investimeve të pakta të qeverisë”.    

Kompanitë në vendet e rajonit, sipas eksportuesve kanë kryer shumë investime por nuk gëzojnë avantazhet dhe mundësitë e Shqipërisë duke qenë se nga Saranda deri në kufi të Dibrës, kemi prodhim të jashtëzakonshëm të boronicave.

Kërkesat e tyre për qeverinë janë të shumta.

Gjoka thotë se nëse ne do të kishim kapacitete përpunuese më të thella, eksportet do të shënonin një rritje dyshifrore dhe për shumë kohë ky ka qenë një shans që Shqipëria e ka humbur.

Heqja e pragut të xhiros prej 2.4 miliardë, i cili nëse kalohet nuk mund të përfitosh grante, është një ndër pikat kryesore të kërkesave të tyre.

“Për përfitimin e fondeve nga programet e BE-së, kemi qenë më të goditurit për shkak të kufizimit të mbështetjes vetëm për kompanitë me qarkullim vjetor deri në 2.4 milionë euro në vit.

Kompanitë që kalojnë këtë prag të xhiros nuk përfitojnë grantet nga projektet e financimit nga IPARD të Bashkimit Europian. Bizneset me xhiro mbi 2.4 milionë euro konsiderohen të zhvilluara dhe nuk kanë nevojë për grante. Ndërkohë që industri, si përpunimi i qumështit, mishit dhe fruta-perimeve nuk kufizohen në përfitimin e ndihmës deri në qarkullimin vjetor prej 9 milionë eurosh.

Kjo gjë na ka penalizuar vazhdimisht prej shumë vitesh. Por nga janari i këtij viti, ky ligj do të ndryshojë dhe pragu është rritur, kështuqë do të kemi mundësi të jemi më konkurrues dhe situata do të përmirësohet”, vijon ai mandej shpresëplotë për Gazetasi.al.

Ndërsa për Ardian Çitozin, sipërmarrësin që e ka certifikuar boronicën që mbledh në tregjet europiane, mungesa e dhomave frigoriferike, i ka lodhur eksportuesit shqiptarë.

“E gjithë Shqipëria, prodhon jashtëzakonisht shumë boronica. Por janë shumë të nevojshme dhomat frigoriferike pasi boronica mblidhet e njomë.

Për ta mbajtur në gjendje të njomë, do frigoriferë që ftohin deri në minus 22 gradë, mbështetje që thuajse nuk e kemi patur fare në këtë drejtim”, vijon ai duke shtuar se vetë është detyruar të marrë të tillë me qira në Kosovë e cila ka investuar më shumë në këtë drejtim.

Përveç dhomave frigoriferike, eksportuesit shtojnë se janë shumë të rëndësishme edhe makinat e tharjes.

“Kosova u ka dhënë dhjetra furra tharje të cilat e thajnë mallin në gjendje të mirë, të pandotur dhe të pa kontaminuar nga salmonela dhe ndotjet e tjera që mund të marrin gjatë këtij procesi”, thotë Gjoka.

Gjithashtu sipas tyre janë të nevojshme dhe masa të tilla si ngritja e impianteve të përpunimit, më shumë subvencionime nga Ministria e Bujqësisë si dhe hartimi i një projekti kombëtar për boronicën. Një ofertë në rritje do të vazhdojë të shtyjë konsumin e boronicave në botë. Analists Index Box thotë se tregu i boronicës kishte vlerë 8.3 miliardë dollarë në vitin 2021 dhe do të rritet "dukshëm" për pjesën tjetër të dekadës, me kërkesën që tejkalon 2 milion ton në vit deri në vitin 2030.

Tregu i boronicës has vështirësi, Ministria e Bujqësisë

Importi europian i boronicave është rritur nga 45.000 ton në 2015 në 113.000 ton në 2019, sipas të dhënave të fundit disponueshme nga Radobank. Një llogaritje e përafërt e bazuar në prodhimin, vëllimet e import-eksportit dhe burimet e lajmeve vë në dukje se Europa është ende shumë prapa Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë.

Bazuar në vlerësimet aktuale të konsumit në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, është e sigurt të supozohet se tregu i boronicës do të zgjerohet më tej në Europë në vitet e ardhshme. Ndërsa superfuqitë e këtij fruti mbeten Peruja dhe Meksika.

Klima e favorshme europiane e Perusë ka bërë që boronicat në të tashmë të jenë një biznes prej 1 miliard dollarësh. Ndërsa prodhimi në Meksikë është bërë 128 herë më i madh në vetëm 20 vjet, duke u rritur nga vetëm 6 ton në 1986 në mbi 146.000 ton në 2020 , i ndihmuar po nga ndryshimi i klimës që lejon fermerët të rritin boronica në vjeshtë, dimër dhe pranverë./GazetaSi

boronica shqiptare


Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje