LIVE UPDATES
Politike

Raporti vjetor "Sundimi i Ligjit"/ KE me kritika për komisionin antikorrupsion të Xhafajt: Ka mangësi në lidhje me punën...

Në raport huhet se Gjykata Kushtetuese vazhdon të funksionojë në mënyrë efektive, ndërsa ka shqetësime në lidhje me dështimin e vazhdueshëm të Parlamentit për të zbatuar disa nga vendimet e tij dhe pasiguri ligjore në lidhje me kohëzgjatjen e saktë të mandatit të anëtarëve të tij.

8 Korrik 2025, 22:10 Nga r.ll
Raporti vjetor "Sundimi i Ligjit"/ KE me kritika për komisionin
ke

TIRANË- Komisioni Europian është shprehur në raportin vjetor "Sundimi i Ligjit" për Shqipërinë se vijon ende të të ketë sfida në lidhje me cilësinë e procesit legjislativ, duke përfshirë efektivitetin e kufizuar të konsultimeve publike.

KE ka shprehur gjithashtu kritika edhe komisionin antikorrupsion të Fatmir Xhafajt, duke evidentuar se ekzistojnë mangësi në lidhje me punën, metodologjinë dhe ndikimin e këtij komisioni.

Më tej thuhet se Gjykata Kushtetuese vazhdon të funksionojë në mënyrë efektive, ndërsa ka shqetësime në lidhje me dështimin e vazhdueshëm të Parlamentit për të zbatuar disa nga vendimet e tij dhe pasiguri ligjore në lidhje me kohëzgjatjen e saktë të mandatit të anëtarëve të tij.

Komisioni Europian thekson se Mandatet e Avokatit të Popullit dhe Komisionerit kundër Diskriminimit ende duhet të rinovohen dhe disa pengesa për punën e tyre efektive mbeten.

PJESË NGA RAPORTI: 

IV. ÇËSHTJE TË TJERA INSTITUCIONALE TË LIDHURA ME KONTROLLIMET DHE BALANCAT

Vazhdon të ketë sfida në lidhje me cilësinë e procesit legjislativ, duke përfshirë efektivitetin e konsultimeve publike. Në praktikë, zbatimi i rregullave dhe masave mbrojtëse të konsultimit publik është më shumë procedural sesa realisht efektiv.  Mangësitë e identifikuara në Raportin e Sundimit të Ligjit të vitit të kaluar vazhdojnë, duke përfshirë mungesën e publikimit në kohë për palët e interesuara, ndjekjen e kufizuar të konsultimeve dhe përdorimin e shpeshtë nga Qeveria të akteve normative që kanë fuqinë e ligjit për ndryshimin e buxhetit të shtetit. Për më tepër, në disa raste, projektligjet e propozuara nga Anëtarët e Parlamentit janë ndryshuar ndjeshëm për të marrë parasysh mendimin e ministrive pa u konsultuar me palët e interesuara joqeveritare. Kjo praktikë ndikon negativisht në cilësinë dhe transparencën e procesit legjislativ.

Ekzistojnë mangësi në lidhje me punën, metodologjinë dhe ndikimin e komisionit parlamentar ad hoc për thellimin e reformave për qeverisje të mirë, sundimin e ligjit dhe antikorrupsionin. Komisioni u krijua në maj 2024, pa një konsensus ndërpartiak, duke synuar, ndër të tjera, të shqyrtojë legjislacionin, arkitekturën institucionale dhe politikat në tre fusha (antikorrupsioni, qeverisja e mirë dhe sundimi i ligjit - që përfshin një shtyllë drejtësie). Qëllimi është që ky komision të zhvillojë një dokument analitik dhe një Plan Kombëtar Veprimi, duke përfshirë masat e propozuara brenda fushëveprimit të komisionit. Ndërsa një numër institucionesh morën pjesë në proces, shumica e institucioneve të drejtësisë vendosën të angazhohen me komisionin vetëm formalisht, me shkrim, duke përmendur shqetësime në lidhje me procesin dhe çështjet kushtetuese, siç janë pavarësia e tyre dhe detyrimet e përcaktuara të raportimit në Parlament. Ekzistojnë mangësi në lidhje me punën, transparencën, përfshirjen, si dhe metodologjinë e Komisionit. Në të njëjtën kohë, duhet t'i kushtohet vëmendje e madhe një dyfishimi të mundshëm të punës së kryer tashmë në kontekstin e negociatave të pranimit. Është e rëndësishme që puna e komisionit ad hoc të jetë gjithëpërfshirëse, transparente dhe në përputhje me rezultatet pozitive të reformës në drejtësi të vitit 2016, duke garantuar pavarësinë e institucioneve të drejtësisë.

Polarizimi politik vazhdoi të ndikonte në punën parlamentare. Gjatë sesionit të vjeshtës 2024, përplasjet midis shumicës qeverisëse dhe një pjese të opozitës vazhduan në Parlament, duke shkaktuar ndërprerje të punës së tij. Gjatë së njëjtës periudhë, partia opozitare bëri thirrje për disa protesta dhe 'masa mosbindjeje civile', të cilat herë pas here u bënë të dhunshme. Në tetor 2024, pas një kërkese nga shumica, Sekretariati i Etikës i Parlamentit vendosi të pezullojë 23 anëtarë të opozitës të Parlamentit, për shkak të dyshimeve për kryerje të akteve të dhunshme gjatë seancës plenare. Kjo çoi në ndërprerje të mëtejshme, duke përfshirë fërkime midis anëtarëve të parlamentit të opozitës dhe Gardës Republikane, pasi rojet penguan disa anëtarë të parlamentit të opozitës, të cilët ishin sanksionuar, të hynin në Parlament. 

Gjykata Kushtetuese vazhdoi të funksionojë në mënyrë efektive, ndërsa dështimi i vazhdueshëm i Parlamentit për t'iu përmbajtur disa vendimeve të saj dhe pasiguria ligjore mbi kohëzgjatjen e mandateve të anëtarëve të saj janë shqetësuese. Gjykata vazhdoi të funksionojë në mënyrë efektive dhe zgjidhi çështjet e prapambetura. Gjatë periudhës së raportimit, Parlamenti zbatoi vendimin e Gjykatës në lidhje me të drejtën e qytetarëve që banojnë jashtë vendit për të marrë pjesë në zgjedhje. Megjithatë, Parlamenti dështoi të zbatojë vendimet e mbetura të Gjykatës Kushtetuese. Në një opinion mbi këtë çështje, Komisioni i Venedikut i bëri thirrje Parlamentit të respektojë dhe zbatojë vendimet e Gjykatës dhe konfirmoi se vendimet e Gjykatës Kushtetuese janë të detyrueshme për të gjitha organet shtetërore, përfshirë Parlamentin. Zbatimi i vendimit të Gjykatës Kushtetuese që shpalli disa ndryshime në Ligjin për Komisionet Hetimore jokushtetuese është ende në pritje. Parlamenti kishte gjashtë muaj për të zbatuar vendim, dhe ndërsa diskutimet kanë filluar në Parlament, afati nuk është përmbushur , megjithëse Shqipëria deklaroi angazhimin e saj për të miratuar ndryshimet e nevojshme ligjore . Në dhjetor 2024, Gjykata Kushtetuese nxori një vendim për përfundimin e mandatit të njërit prej gjyqtarëve të saj, i cili është njëkohësisht edhe President i Gjykatës, duke konfirmuar kompetencën e saj ekskluzive për të gjykuar çështje të tilla . Pasiguria ligjore mbetet në lidhje me përfundimin e mandatit të dy anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, për shkak të interpretimeve të ndryshme të dispozitave në fuqi nga Parlamenti dhe Gjykata e Lartë. Për njërën nga çështjet, Presidenti i Republikës, në rolin e tij si autoritet emërues, i bëri një kërkesë zyrtare Gjykatës Kushtetuese për të dhënë sqarime se si të pajtohen dy parime kushtetuese në lidhje me llogaritjen e mandateve.

Më 1 janar 2025, Shqipëria kishte 25 vendime kryesore të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut në pritje të zbatimit, një rritje prej 1% krahasuar me vitin e kaluar. Më 1 janar 2025, shkalla e vendimeve kryesore të zbatuara në 10 vitet e fundit në Shqipëri ishte 25% (krahasuar me 4% në 2024, 75% mbetën në pritje), dhe koha mesatare që vendimet kishin qenë në pritje të zbatimit ishte 4 vjet e 3 muaj (krahasuar me 3 vjet e 11 muaj në 2024) . Vendimi më i vjetër kryesor, në pritje të zbatimit për 11 vjet, ka të bëjë me moszbatimin e vendimeve të brendshme nga administrata publike . Sa i përket respektimit të afateve të pagesës, më 31 dhjetor 2024 kishte gjithsej 17 raste në pritje të konfirmimit të pagesave (krahasuar me 22 në 2023) . Më 16 qershor 2025, numri i vendimeve kryesore në pritje të zbatimit ishte rritur në 28.

Mandatet e Avokatit të Popullit dhe Komisionerit kundër Diskriminimit ende duhet të rinovohen, dhe disa pengesa për punën e tyre efektive mbeten. Komisioneri kundër Diskriminimit dhe Avokati i Popullit vazhduan të gëzojnë një nivel të qëndrueshëm besimi publik dhe ndërgjegjësimi rreth kompetencave të tyre. Megjithatë, fakti që Parlamenti dështoi të emërojë Avokatin e Popullit dhe Komisionerin kundër Diskriminimit, mandatet e të cilëve skaduan përkatësisht në 2022 dhe 2023, rrezikon të dobësojë seriozisht legjitimitetin e këtyre institucioneve të pavarura. Për të garantuar që raporti i tij vjetor të publikohet përpara se Parlamenti të debatojë për të, Avokati i Popullit hartoi ndryshime ligjore që aktualisht janë në konsultim publik . Numri më i madh i ankesave të marra nga Avokati i Popullit në vitin 2024 kishin të bënin me kufizimin e lirisë personale (295 ankesa, 16% në përgjithësi) . Shkalla e zbatimit të rekomandimeve të lëshuara nga Avokati i Popullit mbetet në përgjithësi i ulët. Të dy institucionet vazhduan të raportojnë mangësi në burimet njerëzore të cilat nuk janë adresuar nga Parlamenti.

Më pak se gjysma e kompanive të anketuara në Shqipëri shprehin nivele të larta besimi në efektivitetin e mbrojtjes së investimeve. 40% e kompanive janë shumë ose mjaft të sigurta se investimet mbrohen nga ligji dhe gjykatat. Arsyeja kryesore midis kompanive për mungesën e besimit të tyre është vështirësia për të marrë një kompensim të drejtë ose për të mbrojtur pronën kur diçka shkon keq. 26% e perceptojnë nivelin e pavarësisë së organit të shqyrtimit të prokurimit publik (Komiteti i Prokurimit Publik) si shumë ose mjaft të mirë. 38% e perceptojnë nivelin e pavarësisë së autoritetit kombëtar të konkurrencës (Autoriteti Shqiptar i Konkurrencës) si shumë ose mjaft të mirë.

Organizatat e shoqërisë civile mbeten përgjithësisht të lira për të vepruar, por sfidat mbeten, duke përfshirë kërkesat e regjistrimit dhe financimin e kufizuar publik. Hapësira qytetare mbetet e "ngushtuar" për shkak të shqetësimeve në lidhje me gjendjen e lirisë së shtypit dhe kufizimeve të së drejtës për tubim paqësor. Në fillim të vitit 2025, shoqëria civile ka denoncuar një fushatë të paprecedentë dezinformimi, shpifjeje dhe sulmesh publike të motivuara politikisht kundër shoqërisë civile në vend. Dokumenti kryesor strategjik qeveritar për të mbështetur shoqërinë civile skadoi në vitin 2023, ndërsa përgatitja e një kuadri të ri strategjik është ende në pritje. Sfidat e raportuara më parë të lidhura me procedurat e regjistrimit, veçanërisht mosfunksionimin e Regjistrit Elektronik të Organizatave Jo-fitimprurëse, qasjen në financim, mjedisin e favorshëm tatimor dhe funksionimin e Këshillit Kombëtar për Shoqërinë Civile (NCCS) vazhdojnë.  Udhëzimet e reja mbi përjashtimin nga TVSH-ja synojnë të adresojnë shqetësimet kryesore, por zbatimi efektiv mbetet për t'u demonstruar. Kritikat ndaj ligjit për vullnetarizmin vazhdojnë, veçanërisht për shkak të aftësisë së tij të kufizuar për të mbështetur pjesëmarrjen në aktivitete vullnetare, ndërsa një projektligj i ri është duke u përgatitur. 

komisioni europian


Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet