LIVE UPDATES
Politike

RAPORTI- Paratë ruse 'rrjedhin' në mënyrë të paligjshme nëpër Ballkanin Perëndimor, në Shqipëri mund t'i ndihmojë “amnistia fiskale”

Raporti i ri nga Iniciativa Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional thotë se Ballkani Perëndimor është bërë një portë kyçe për paratë ruse për të rrjedhur në mënyrë të paligjshme përtej kufijve falë sundimit të dobët të ligjit dhe pranisë së lartë të krimit të organizuar atje.

24 Korrik 2023, 20:10 Nga k.m.
RAPORTI- Paratë ruse 'rrjedhin' në mënyrë të
Foto ilustruese

Një raport i ri i Iniciativës Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional, GI-TOC, i botuar të hënën, paralajmëron se sundimi i dobët i ligjit, krimi i organizuar dhe një ekonomi e madhe “gri” në vendet e Ballkanit Perëndimor (duke shtuar edhe këtu faktorin e luftës në Ukrainë) kanë sjellë flukse të paligjshme të paeave nga Rusia.

“Pozita gjeografike strategjike e Ballkanit, duke vepruar si një portë midis Azisë dhe Evropës Perëndimore, së bashku me një ekosistem ku bie në sy kapja e shtetit, dobësitë institucionale, krimi i organizuar dhe një ekonomi të shfrenuar në hije, e bëjnë rajonin veçanërisht të ndjeshëm ndaj IFF-ve. Ky fakt është shfrytëzuar në mënyrë aktive nga lojtarët kryesorë si Rusia, Kina dhe Emiratet e Bashkuara Arabe për të ndikuar në vendimmarrje në tregjet dhe institucionet kryesore,”-tha për BIRN Vanya Petrova, autore e raportit.

Kremlini ka përfituar vazhdimisht nga integrimi i tij në sistemin financiar perëndimor për të shfrytëzuar boshllëqet e qeverisjes përmes efektit gërryes të financave të paligjshme. Ky rrezik ka marrë dimensione të reja dhe potencialisht më të mëdha me fillimin e luftës së Rusisë në Ukrainë.

IFF-të globale vlerësohen të jenë me vlerë rreth 1-1.6 trilion dollarë amerikanë në vit, që përbëjnë 3-5 për qind të prodhimit të brendshëm bruto botëror. Megjithatë, sipas Petrovës, në Ballkanin Perëndimor kjo shifër është rreth 6 për qind e PBB-së së rajonit.

Pasi Rusia pushtoi Ukrainën në shkurt të vitit të kaluar, u vendosën shumë sanksione, duke përfshirë një ngrirje asestesh nga vendet e G7, përfshirë edhe rezervat ruse me vlerë rreth 315 miliardë dollarë të mbajtura në Bankën Qendrore të Rusisë.

Mënyrat e përdorura nga elitat ruse për t'ju shmangur sanksionet përfshijnë “pastrimin e parave përmes blerjes së pasurive të paluajtshme dhe aseteve të biznesit; shfrytëzimin e profesionistëve për hapjen e llogarive bankare, inicimin e transaksioneve bankare, transferimin e fondeve dhe krijimin e strukturave korporative që i mbështesin drejtpërdrejt ose indirekt; përdorimin e strukturave komplekse të pronësisë për të shmangur identifikimin; etj.

Rusët shmangin sanksionet përmes Ballkanit Perëndimor me kombinimin e tyre të kapjes së shtetit dhe medias, ndarjeve etnike që ziejnë, ritmin e ngadaltë të pranimit në BE. Sipas raportit, që nga viti 2014, Bosnja, Bullgaria dhe Serbia nuk kanë ndjekur sanksionet e BE-së kundër Rusisë, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi kanë dhënë të ashtuquajturën "shtetësi për investime" edhe për qytetarët rusë, pavarësisht kritikave nga BE.

Shqipëria nuk e ka nisur ende një program të ashtuquajtur “amnistia fiskale” që do të lejonte çdo shtetas shqiptar apo të huaj të depozitonte deri në 2 milionë euro para të padeklaruara në sistemin bankar, por ende nuk i ka thënë "jo" përfundimisht.

Kontrabanda e njerëzve, armëve dhe parave të gatshme kanë lehtësuar veprimtarinë e paligjshme që nga fillimi i luftës në Ukrainë. Paratë e kontrabanduara fshihen kryesisht në makina ose midis produkteve të ligjshme në kamionë transporti.

Menjëherë pas fillimit të luftës në vitin 2022, refugjatët ukrainas morën me vete para të padeklaruara duke i çuar në Evropë; psh. gruaja e një ish-deputeti ukrainas u kap në një pikë kufitare për refugjatët me 28 milionë dollarë dhe 1.3 milionë euro teksa tentoi të hynte në Hungari. Në një rast tjetër, një ish-gjeneral i shërbimit të sigurimit të Ukrainës, që dyshohet se ishte bashkëpunëtor rus, u ndalua në kufirin mes Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut me 600 000 euro cash, por edhe një shumë të madhe në dollarë amerikanë; përveç tyre kishte dhe diamante dhe smeraldë me vlerë të panjohur.

Ekziston edhe përdorimi i intensifikuar i kanaleve të fshehta për transferime të paligjshme parash në Shqipëri.

Rrjedhat shpesh bëhen të padallueshme duke u përzier me fitimet në "bizneset me intensitet parash, si restorantet, baret, sallonet e bukurisë, pikat e karburantit, parkingjet private dhe kompanitë e taksive", ku pastrohen këto para të paligjshme.

Raporti shpjegon gjithashtu se një formë tjetër e IFF-së është mashtrimi me karburantin. Kjo shpesh përfshin shmangien e tarifave doganore duke deklaruar më pak sasi të një produkti nafte. Një trend më i fundit, thotë raporti, është blerja e karburanteve me çmime më të ulëta nga Hungaria dhe rishitja në Serbi.

Tregu i vetëm i BE-së ka një politikë zero të TVSH-së për faturat ndërmjet ndërmjetësve, gjë që ka lejuar që mashtrimi me TVSH-në të lulëzojë.

Petrova thotë se: Në dhjetor 2022, Zyra e Prokurorit Publik Evropian (EPPO) zbuloi atë që besohet të jetë mashtrimi më i madh i TVSH-së i hetuar ndonjëherë në BE, përgjegjës për një humbje të vlerësuar për taksapaguesit e BE-së prej 2.2 miliardë euro, përfshirë Bullgarinë dhe Kroacinë, si dhe vende të treta si Shqipëria dhe Serbia. Në përgjithësi, ky dhe keqfaturimi tregtar mbetet kanali më i spikatur përmes të cilit IFF-të rrjedhin brenda dhe jashtë Ballkanit Perëndimor.

Faturimi i gabuar përfshin transaksione ligjore të rreme kur nuk ndodh asnjë biznes i vërtetë.

Raporti i kërkon Evropës të shkëpusë më tej ekonominë e saj nga Rusia, e po ashtu të ushtrojë kontroll ndaj investimeve strategjike ruse në Ballkan.

Marrë dhe përkthyer nga Balkan Insight

gi-toc raporti i gi-toc

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet