LIVE UPDATES
Politike

BIRN: PS-PD i rikthehen Reformës në Drejtësi, pavarësisht kritikave të ndërkombëtarëve

Por, pasi partnerët kanë dërguar rekomandimet finale bazuar dhe në raportin “screening” të Komisionit Europian për ligjet e reformës në drejtësi, diskutimi pritet të rinisë javën që vjen.

2 Maj 2024, 14:25 Nga I.A
BIRN: PS-PD i rikthehen Reformës në Drejtësi, pavarësisht
Foto Ilustruese

TIRANË- Mazhoranca dhe opozita pritet të rikthejnë për diskutim rishikimin e Reformës në Drejtësi pasi grupi i punës i ngritur për këtë qëllim ka gati një paketë propozimesh që prekin ligjet që organizojnë sistemin e drejtësisë.

Grupi i punës i përbërë nga deputetë anëtarë të komisionit të Ligjeve nga Partia Socialiste dhe ajo Demokratike e ndërpreu diskutimin për këto ndryshime në korrik 2023,  pasi shumë prej propozimeve të tyre fillestare u kundërshtuan nga ekspertëve të EU-JUST dhe OPDAT – dy misionet për ndihmë ligjore të Bashkimit Europian dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Por, pasi partnerët kanë dërguar rekomandimet finale bazuar dhe në raportin “screening” të Komisionit Europian për ligjet e reformës në drejtësi, diskutimi pritet të rinisë javën që vjen.

Këtë e konfirmoi për BIRN kryetarja e komisionit të Ligjeve, Klotilda Bushka.

“Do mblidhet grupi teknik me ekspertët javën tjetër e do vendosim si do të ecim”, tha ajo të mërkurën.

Bushka nuk komentoi për procesin duke e cilësuar më shumë teknik, ndërsa riktheksoi qëndrimin e mbajtur në shtator 2022, kur ky grup pune u krijua, se ndryshimet nuk do të prekin thelbin e ligjeve por synojnë përmirësimin e efiçencës së organeve të drejtësisë.

Procesi i nisur me kërkesën e krerëve të institucioneve të drejtësisë u ndërpre në korrik pasi ekspertët e EU-JUST dhe OPDAT – dy misionet për ndihmë ligjore të Bashkimit Europian dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, i rrëzuan në shumicën e tyre propozimet e deputetëve.

Projekt-amendamentet finale të deputetëve propozojnë ndërhyrje në ligjin e statusit të gjyqtarëve dhe prokurorëve, ligjin për Qeverisjen, ligjin për Pushtetin Gjyqësor, ligjin për SPAK dhe ligjin për Prokurorinë.

Rekomandimet finale të ekspertëve të EU-JUST, të cilat BIRN i disponon, sugjerojnë  ‘rishikim' në shumicën e e këtyre amendamenteve, duke u bazuar edhe përputhshmërinë e tyre me gjetjet e raportit “screening” të Komisionit Europian për Shqipërinë dhe me ruajtjen e standardeve të vendosura në reformën në drejtësi.

Komentet lidhen me ndryshimet ligjore që prekin kompetencat e Prokurorit të Përgjithshëm, rekrutimin e jo-magjistratëve në ILD dhe në SPAK, kriteret e karrierës për anëtarët e këshillave, funksionimin e Shkollës së Magjistraturës, etj..

Rekomandohet ruajtja e standardeve të reformës

Reforma në Drejtësi u miratua në vitin 2016 me konsensus politik, por pas 8 vitesh, organet e reja të drejtësisë vijojnë të kenë problematika me funksionimin e tyre të plotë dhe të plotësimit të vakancave me gjyqtarë e prokurorë për shkak të procesit të vetingut.

Grupi i Punës i ngritur në vitin 2022 nga Komisioni Ligjeve përbëhet nga 3 deputetë të PS-së, Klotilda Bushka, Toni Gogu dhe Klevis Xhoxhi si dhe 2 deputetët demokratë, Gazmend Bardhi dhe Dhurata Çupi.

Rekomandimet e ekspertëve të ‘EU-Just' prekin disa nene në ligje të ndryshme, që janë propozuar për të amenduar nga grupi i punës, përfshirë ngritjen në detyrë të magjistratëve.

Ligji në fuqi nuk i lejon transferimet paralele të anëtarëve, por KLGJ dhe KLP në kundërshtim me ndalimet ligjore, kanë marrë disa vendime për transferimin e anëtarëve të tyre nga gjykatat e rretheve në Tiranë.

Të dy këshillat kërkuan nga Kuvendi që të ulet kohëzgjatja për promovin e anëtarëve dhe ndryshimi i ndalimit për transferimet paralele.

Sipas ekspertëve të BE-së riformulimi i bërë nga Grupi i Punës nuk parashikon një renditje të qartë të kritereve që duhet të merren parasysh për ngritjen në detyrë dhe për këtë arsye mund të konsiderohen rastësisht si bazë për vendimin për ngritje në detyrë”.

“Kritere të tilla duhet të parashikohen në ligj në mënyrë që ato jo vetëm të varen nga vendimet e Këshillit, por të vendosin një garanci për karrierën gjyqësore, siç rekomandohet edhe nga KE”- sugjerojnë ata.

Ndërkohë në amendamentet që rregullojnë procesin e përzgjedhjes së anëtarëve të këshillave që vijnë nga radhët e pedagogëve, ekspertët kërkojnë përforcim të kritereve dhe ruajtjen e standardit për vetingut të pasurisë dhe figurës për kandidatët.

“Kjo do të kërkonte një rishikim të Ligjit të Qeverisjes për anëtarët jo-magjistratë të këshillave, për gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese, Inspektorin e Lartë të Drejtësisë si dhe Ligjin e Statusit për magjistratët”- konstatojnë ekspertët, duke shtuar se “ndryshimet e propozuara e trajtojnë këtë çështje vetëm pjesërisht.

Ekspertët mbështesin ndërkohë ndryshimet në ligj që do të rregullonin kompetencat e Prokurorit ë  Përgjithshëm në menaxhimin e administratës së prokurorive, në përputhje me parashikimet kushtetuese.

“Prandaj, dhënia e kompetencës së KLP-së për të marrë vendime për zyrtarët e prokurorive rrezikon të mos jetë në përputhje me Kushtetutën”-thuhet në dokument, duke sugjeruar që për ta sjellë në përputhje me Kushtetutën të bëhen ndryshime në dispozita të tjera të ligjit për organet e qeverisjes dhe ligjit për Prokurorinë.

Por, nga ana tjetër ata nuk këshillojnë ndryshimin ligjor që lidhet me kompetencat e Gjykatës Kushtetuese në shqyrtimin e ankimeve kundër vendimeve të Inspektorit të Lartë të Drejtësisë për arkivimin e ankesës ose mbylljen e hetimit ndaj një anëtari të KLP-së.

Sipas ekspertëve, ky propozim “synon të kufizojë kompetencën e Gjykatës Kushtetuese në sjelljet e pahijshme disiplinore të anëtarëve të Këshillit”.

Në lidhje me rekrutimin e inspektorëve të rinj, proces për të cilin Inspektori i Lartë i Drejtësisë është ankuar para Kuvendit se po has në vështirësi, ekspertët e EU-JUST rekomandojnë disa opsione për të tërhequr aplikimet e magjistratëve me skemë e përshtatshme pagash dhe rritje në karrierë, ose inkurajimin e magjistratëve me me reputacion shumë të lartë për të shërbyer për një kohë të caktuar si “akullthyes” për magjistratët e tjerë.

Ekspertët e BE-së sugjerojnë gjithashtu që ndryshimet në mënyrën e funksionimit të Shkollës së Magjistraturës të garantojnë që gjyqtarët dhe prokurorët e shkarkuar nga vetingu të mos rikthehen si pedagogë.

“Duhet të futen ndryshime legjislative për të përforcuar integritetin e stafit pedagogjik në Shkollën e Magjistraturës, duke siguruar që ish-magjistratët e shkarkuar nëpërmjet vetingut ose që dhanë dorëheqjen para tij, nuk do të trajnojnë brezat e ardhshëm të magjistratëve”-citohet raporti screening i KE-së.

Trajnimi i këshilltarëve ligjorë rekomandohet që të bëhet sipas standardeve të BE-së, ndërsa pranohet se shtimi i stafit është i nevojshëm për uljen e ngarkesës në gjykata.

Po ashtu ekspertët shohin me vend dispozitat për krijimin e një grupi këshilltarësh ligjore pranë Prokurorisë së Posaçme, SPAK, por kërkojnë që edhe ata ti nënshtrohen kritereve të monitorimit dhe trajnimit si pjesa tjetër e stafit të këtij institucioni.

Kuvendi vendosi që të nisë një proces rishikimi të ligjeve të reformës pas kërkesave të institucioneve të drejtësisë që synonin më shumë privilegje, si zgjatje mandati, zgjerim kompetencash, më pak mbikëqyrje si dhe garanci pas përfundimit të detyrës.

Kuvendi i Shqipërisë miratoi unanimisht në korrik 2016 një paketë të ndryshimeve kushtetuese, të cilat i hapën rrugën ngritjes së një sistemi të ri të drejtësisë në vend.

Marrë nga Reporter.al

reforma në drejtësi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet