LIVE UPDATES
Politike

'Babagjyshët' e Zvicrës mund të përcaktojnë rezultatin e zgjedhjeve në Kosovë! Çfarë roli ka diaspora në këto zgjedhje?

Pak para zgjedhjeve parlamentare në Kosovë këtë të diel, karikaturisti i njohur Jeton Mikullovci vizatoi një aeroplan, një anije, një autobus turistik dhe një makinë me targë "Diaspora".

27 Dhjetor 2025, 16:30 Nga D.S

'Babagjyshët' e Zvicrës mund të përcaktojnë

KOSOVË-  Ndonjëherë karikaturistët janë vëzhguesit më të mprehtë të realitetit. Pak para zgjedhjeve parlamentare në Kosovë këtë të diel, karikaturisti i njohur Jeton Mikullovci vizatoi një aeroplan, një anije, një autobus turistik dhe një makinë me targë "Diaspora". Një Babagjysh është në timon të secilit automjet.

Është fundi i dhjetorit dhe qytetet dhe fshatrat e Kosovës po ringjallen. Tani është koha për ata që kthehen në shtëpi. Njerëz që janë vendosur në Zvicër, Gjermani, Austri ose diku tjetër në Evropën Perëndimore. Në vendlindje, ata shpesh quhen 'Babagjyshë' për një arsye të mirë, diaspora jo vetëm që mbështet familjet e tyre, por edhe e mban ekonominë e vendit në punë. Vitin e kaluar, 1.32 miliardë euro hynë nga diaspora në Kosovë, ekuivalente me 12.7 përqind të produktit të brendshëm bruto.

19,000 votues në Zvicër

Media gjermane shkruan se, diaspora ka gjithashtu ndikim politik, aq shumë sa mund të ndryshojë peshoren në zgjedhje. Gati 80,000 kosovarë që jetojnë jashtë vendit janë regjistruar për zgjedhjet parlamentare, përfshirë pothuajse 19,000 në Zvicër. Ata do të votojnë me postë ose në misionet diplomatike. Shumë të tjerë do të hedhin votën e tyre në Kosovë, pasi po kalojnë pushimet atje.

Që nga mesi i dhjetorit, sipas mediave lokale, pothuajse 400,000 njerëz kanë hyrë në Kosovë. Nëntëmbëdhjetë aeroplanë vetëm nga Zvicra ishin planifikuar të uleshin në aeroportin e Prishtinës të premten. Sipas Bankës Botërore, më shumë se 700,000 njerëz me origjinë nga Kosova jetojnë jashtë vendit. Vetë Kosova ka një popullsi prej pak më pak se 1.6 milion banorësh.

Fushata zgjedhore edhe në Cyrih dhe Grenchen

Fushata zgjedhore është zhvendosur prej kohësh jashtë vendit. Në mesin e dhjetorit, kryeministri Albin Kurti i lëvizjes së krahut të majtë Vetëvendosje bëri fushatë për vota në Cyrih, duke i lavdëruar anëtarët e diasporës si "heronj të heshtur". Por edhe konkurrenca po mobilizohet. Në Grenchen, u mblodhën mbështetës të Lidhjes Demokratike të Kosovës. Kjo, tani forca e tretë më e fortë politike, udhëhoqi rezistencën jo të dhunshme kundër shtypjes serbe në vitet 1990.

Jo të gjithë janë të kënaqur me rolin e diasporës në politikën kosovare. Disa gazetarë sensacionalistë në Prishtinë madje kërkuan që kosovarëve që jetojnë jashtë vendit t'u hiqet e drejta e votës. Megjithatë, kjo është joreale, sipas kushtetutës, çdo qytetar i vendit 18 vjeç e lart ka të drejtë të votojë.

Kritikët e akuzojnë Vetëvendosjen për shfrytëzim të diasporës. Premtimi i Kurtit për të qeverisur me duar të pastra gjen jehonë te emigrantët, për shkak se ata jetojnë në shtete funksionale të qeverisura nga sundimi i ligjit, ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj korrupsionit dhe nepotizmit në atdheun e tyre.

Bllokim 10 mujor

Rekordi i Kurtit që nga fitorja e tij e thellë zgjedhore në vitin 2021 është tronditës. Ndërsa ai arriti të frenonte korrupsionin sistemik të partive të etabluara, i cili ishte rrënjosur që nga fundi i luftës në vitin 1999, ai e rrethoi veten me ministra pa përvojë dhe në disa raste të paaftë. Reformat dhe projektet e rëndësishme të infrastrukturës nuk u materializuan. Ai nuk e përdori shumicën e tij absolute për të forcuar kohezionin e brendshëm të vendit. Në vend të kësaj, ai e trajtoi opozitën me përbuzje dhe dështoi të ndërtonte ura politike.

Zgjedhjet parlamentare të kësaj të diele janë të dytat këtë vit. Në fillim të shkurtit, Vetëvendosje doli si partia më e fortë, por nuk arriti të siguronte shumicën absolute. Kjo u pasua nga një bllokim dhjetë  mujor, gjatë të cilit Kurti nuk mundi të gjente një partner koalicioni. Kryeministri refuzoi të formonte një koalicion me partitë që dolën nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK), duke i konsideruar ato si mendjet kryesore pas korrupsionit të përhapur në vend.

Lidhja Demokratike e Kosovës, nga ana tjetër, hodhi poshtë bashkëpunimin me Kurtin, duke e akuzuar atë për populizëm dhe armiqësim të fuqive perëndimore. Kjo rrjedhte nga veprimet e njëanshme të Kurtit: ai shpesh merrte vendime pa u konsultuar paraprakisht me SHBA-në dhe BE-në, duke çuar në tensione diplomatike.

Një mbret i botës së krimit mbetet i paprekur.

Në thelb, çështja është ambicia e qeverisë për ta vënë nën kontrollin shtetëror veriun e Kosovës, të populluar kryesisht nga serbët. Për vite me radhë, ky rajon kontrollohej nga Beogradi nga partia Lista Serbe dhe nga aktorë të krimit të organizuar. Situata u përshkallëzua në fund të vitit 2022 kur qeveria qendrore në Prishtina kërkoi që automjetet në veri të mbajnë tani e tutje targa të Kosovës. Me urdhër të Beogradit, oficerët e policisë nga pakica serbe dhanë dorëheqjen dhe kthyen uniformat e tyre; gjyqtarët dhe kryetarët e bashkive gjithashtu lanë postet e tyre në shenjë proteste.

Një vit më vonë, Milan Radojçiç, nënkryetar i Listës Serbe, organizoi një sulm terrorist në veri të Kosovës në të cilin u vra një oficer policie. Radojçiç, një njeri i ngushtë i Presidentit autokratik serb Aleksandar Vuçiç, iku në Serbi me dhjetëra burra të armatosur. Bosi i krimit jeton atje deri më sot, i paprekur nga sistemi i drejtësisë serbe.

Diplomatët perëndimorë bëjnë thirrje për dialog

Në tetor, serbët i dhanë fund bojkotit të tyre dhe morën pjesë në zgjedhjet lokale. Kandidatët nga Lista Serbe fituan në nëntë komuna, përfshirë katër në veri të vendit. Transferimi i pushtetit ishte paqësor, për të cilin Brukseli dhe Uashingtoni dhanë lavde. Në përgjigje, BE hoqi disa sanksione kundër Kosovës, siç është ngrirja e ndihmës.

Pavarësisht këtij lehtësimi të tensioneve, diplomatët perëndimorë mbeten të pakënaqur me qëndrimin e palëkundur të Kurtit në veri. Zëra nga shoqëria civile në Prishtinë po kërkojnë gjithashtu që ai të intensifikojë dialogun e tij me pakicën serbe. Megjithatë, një sipërmarrje e tillë është shpesh e pamundur, çdo serb që bashkëpunon me institucionet e Kosovës shpifet si tradhtar nga Beogradi dhe i nënshtrohet presionit./Dosja.al 

zgjedhjet ne kosove kosove

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet