LIVE UPDATES
Bota

Pak liri dhe pak vende pune, rinia turke po ikën nga vendi

14 Mars 2021, 09:39 Nga DOSJA
Pak liri dhe pak vende pune, rinia turke po ikën nga vendi

TURQI– Në Turqi, një temë e njohur po diskutohet përsëri: ikja e talentëve – ose në turqisht “beyin gçcü” (rrjedhja e trurit). Gjithnjë e më shumë njerëz të mençur në Turqi mund të imagjinojnë të ikin nga vendi dhe të punojnë në një vend tjetër. Shumë prej tyre ia kanë kthyer ndërkohë shpinën atdheut të tyre. Kritikët thonë se qeveria e Rexhep Tajip Erdogan po promovon vetë këtë prirje duke ofruar shumë pak perspektivë për të kualifikuarit dhe madje duke i stigmatizuar ata.

Kjo kritikë u bë përsëri e zhurmshme për shkak të protestave të Bogazici. Në Universitetin e njohur Bogazici në Stamboll, studentët kohët e fundit demonstruan kundër emërimit të detyruar të një drejtori jopopullor – policia shtypi me dhunë tubime të shumta. Të rinjtë turq u quajtën si “terroristë” dhe “perversë” nga zyrtarët qeveritarë.

Kritikët paralajmërojnë se një armiqësi e tillë bëri që turqit e ri të emigrojnë. Një sondazh i fundit nga instituti turk i kërkimit Metropoll konfirmon saktësisht këtë trend: 47 përqind e turqve të rinj do të dëshironin të studionin ose të punonin jashtë vendit. Për disa vite është vërejtur që të diplomuarit e universiteteve dhe punëtorë shumë të kualifikuar në veçanti po vendosin të largohen nga vendi në mënyrë që të “fillojnë nga e para”, siç thuhet shpesh.

Zeki Üztürk, i cili ka mbaruar filosofinë në Universitetin prestigjioz Teknik të Lindjes së Mesme (ODTÜ), vendosi të kthehej në vendin e tij, pas studimeve në Universitetin Humboldt në Berlin.

Ashtu si shumë të rinj turq, megjithatë, ai është shumë i pakënaqur: “Ne thjesht duam respekt. Njerëzit që janë përgatitur më mirë, janë respektuar dikur më mirë. Sot ju mund të studioni dhe të përgatiteni sa të doni – nuk fitoni para dhe nuk ju respekton kush”.

“Mendimet e kundërta nuk pranohen”

Prandaj edhe ai po mendon seriozisht të kthehet prapë në Gjermani sepse Turqia po shkon në një drejtim negativ. “Turqia nuk ka vetëm një profil të vetëm, nuk ka vetëm një besim të vetëm. Vendi është një mozaik në kuptimin më të mirë të fjalës. Sidoqoftë, asnjë mendim divergjent nuk pranohet. Së shpejti do të vie një situatë kur as vet prania e disa njerëzve nuk do të jetë e dëshiruar”.

Për Ezgi Ünsal, e cila ka studiuar teknologjinë e ushqimit në ODTÜ, faktori vendimtar për të emigruar në Gjermani ishte se ajo u bë nënë. Ünsal jeton në Düsseldorf me burrin dhe djalin e saj pesë-vjeçar që nga viti i kaluar dhe punon atje për një zinxhir ushqimor global. “E dija që nuk mund t’i ofroja një fëmijëri normale”, thotë ajo për djalin e saj. Dikur ishte e zakonshme që studentët të dilnin në rrugë për të protestuar. Sot jo. Ajo dhe burri i saj janë të bindur se për fëmijën e tyre e ardhmja është shumë më e mirë në Gjermani, ku mund të shprehin lirisht edhe mendimin e tyre.

“Humbja e lirisë”

Edhe Selim Özgen është i diplomuar në universitet dhe shumë i kualifikuar, i cili po përpiqet të gjej veten tani në Gjermani. Ai ka mbaruar studimet në Universitetin Bogazici dhe më pas bëri doktoraturën në ODTÜ. Në Gjermani jeton prej vitit 2017. “Veçanërisht gjatë protestave të Gezit në 2013, u zhgënjeva kur pashë se ata që kritikojnë diçka po vihen nën presion”, thotë Özgen.

Shtypja e protestave në Universitetin Bogazici që nga fillimi i vitit ia ka bërë të qartë edhe një herë atij se qeveria nuk njeh më asnjë kufi kur sfidohet. Ai shqetësohej sepse liria akademike po humbet gjithnjë e më shumë. “Pasi të jetë zhdukur, nuk mund të kthehet lehtë. Kjo do të ketë efekte shkatërruese”, paralajmëron ai. Sidoqoftë, ishte shumë e vështirë për të që të linte Turqinë sepse iu desh të linte të afërmit dhe të dashurit e tij.

“Shumë pak perspektivë”

Edhe Oya Aytürk ka vendosur të “fillojë nga e para” jashtë vendit. Ajo jeton në Frankfurt dhe është gjithashtu e diplomuar në Universitetin Bogazici. Menjëherë pas përfundimit të masterit, ajo mori një punë në Gjermani dhe ndërtoi një jetë të re për veten e saj. “Unë do të punoj disa vjet dhe pastaj do të kthehem”, mendonte më parë. Por tani kanë kaluar dhjetë vjet. “Unë kurrë nuk kam gjetur motivin për t’u kthyer.”

Aytürk kritikon faktin se profesionistëve të rinj nuk u ofrohet sa duhet në Turqi dhe se ata nuk mund të shfrytëzojnë potencialin e tyre. “Ndryshe pse do të duhej të marrim këtë rrugë të vështirë? Ne vijmë këtu dhe fillojmë një jetë nga e para. Të jetosh në një vend ku nuk flet gjuhën e vendit nuk është shumë e këndshme.”

Vala e re e ikjeve nga Turqia

Gjermania është vendi më i dashur për migrantët turq. Sipas sondazhit aktual të Metropoll, 22 përqind e të anketuarve do të zgjidhnin Gjermaninë nëse dëshironin të studionin ose të punonin jashtë vendit. Studiuesi i migracionit Ayhan Kaya nga Universiteti Bilgi i Stambollit e shpjegon këtë prirje, ndër të tjera, me faktin se ekziston një komunitet i madh turk në Gjermani që nga vitet 1960. Emigrantët – qofshin të kualifikuar apo jo – zakonisht ndjekin rrjetet ekzistuese sociale të një diaspore.

Kryeqyteti gjerman Berlini është veçanërisht i popullarizuar tek të rinjtë turq. “Mundësitë e shumta për shkollim, jeta kulturore multikulturore dhe kozmopolite, kanë qenë ndër arsyet më të rëndësishme për të emigruar në Berlin për vite me radhë. Në Gjermani, përveç Berlinit, destinacionet tjera kryesore të migrantëve turq janë Dyseldorfi, Këlni dhe Frankfurti.

Marre nga DW

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota turqi turqi

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës