LIVE UPDATES
Bota

Pak liri dhe pak vende pune, rinia turke po ikën nga vendi

14 Mars 2021, 09:39 Nga DOSJA
Pak liri dhe pak vende pune, rinia turke po ikën nga vendi

TURQI– Në Turqi, një temë e njohur po diskutohet përsëri: ikja e talentëve – ose në turqisht “beyin gçcü” (rrjedhja e trurit). Gjithnjë e më shumë njerëz të mençur në Turqi mund të imagjinojnë të ikin nga vendi dhe të punojnë në një vend tjetër. Shumë prej tyre ia kanë kthyer ndërkohë shpinën atdheut të tyre. Kritikët thonë se qeveria e Rexhep Tajip Erdogan po promovon vetë këtë prirje duke ofruar shumë pak perspektivë për të kualifikuarit dhe madje duke i stigmatizuar ata.

Kjo kritikë u bë përsëri e zhurmshme për shkak të protestave të Bogazici. Në Universitetin e njohur Bogazici në Stamboll, studentët kohët e fundit demonstruan kundër emërimit të detyruar të një drejtori jopopullor – policia shtypi me dhunë tubime të shumta. Të rinjtë turq u quajtën si “terroristë” dhe “perversë” nga zyrtarët qeveritarë.

Kritikët paralajmërojnë se një armiqësi e tillë bëri që turqit e ri të emigrojnë. Një sondazh i fundit nga instituti turk i kërkimit Metropoll konfirmon saktësisht këtë trend: 47 përqind e turqve të rinj do të dëshironin të studionin ose të punonin jashtë vendit. Për disa vite është vërejtur që të diplomuarit e universiteteve dhe punëtorë shumë të kualifikuar në veçanti po vendosin të largohen nga vendi në mënyrë që të “fillojnë nga e para”, siç thuhet shpesh.

Zeki Üztürk, i cili ka mbaruar filosofinë në Universitetin prestigjioz Teknik të Lindjes së Mesme (ODTÜ), vendosi të kthehej në vendin e tij, pas studimeve në Universitetin Humboldt në Berlin.

Ashtu si shumë të rinj turq, megjithatë, ai është shumë i pakënaqur: “Ne thjesht duam respekt. Njerëzit që janë përgatitur më mirë, janë respektuar dikur më mirë. Sot ju mund të studioni dhe të përgatiteni sa të doni – nuk fitoni para dhe nuk ju respekton kush”.

“Mendimet e kundërta nuk pranohen”

Prandaj edhe ai po mendon seriozisht të kthehet prapë në Gjermani sepse Turqia po shkon në një drejtim negativ. “Turqia nuk ka vetëm një profil të vetëm, nuk ka vetëm një besim të vetëm. Vendi është një mozaik në kuptimin më të mirë të fjalës. Sidoqoftë, asnjë mendim divergjent nuk pranohet. Së shpejti do të vie një situatë kur as vet prania e disa njerëzve nuk do të jetë e dëshiruar”.

Për Ezgi Ünsal, e cila ka studiuar teknologjinë e ushqimit në ODTÜ, faktori vendimtar për të emigruar në Gjermani ishte se ajo u bë nënë. Ünsal jeton në Düsseldorf me burrin dhe djalin e saj pesë-vjeçar që nga viti i kaluar dhe punon atje për një zinxhir ushqimor global. “E dija që nuk mund t’i ofroja një fëmijëri normale”, thotë ajo për djalin e saj. Dikur ishte e zakonshme që studentët të dilnin në rrugë për të protestuar. Sot jo. Ajo dhe burri i saj janë të bindur se për fëmijën e tyre e ardhmja është shumë më e mirë në Gjermani, ku mund të shprehin lirisht edhe mendimin e tyre.

“Humbja e lirisë”

Edhe Selim Özgen është i diplomuar në universitet dhe shumë i kualifikuar, i cili po përpiqet të gjej veten tani në Gjermani. Ai ka mbaruar studimet në Universitetin Bogazici dhe më pas bëri doktoraturën në ODTÜ. Në Gjermani jeton prej vitit 2017. “Veçanërisht gjatë protestave të Gezit në 2013, u zhgënjeva kur pashë se ata që kritikojnë diçka po vihen nën presion”, thotë Özgen.

Shtypja e protestave në Universitetin Bogazici që nga fillimi i vitit ia ka bërë të qartë edhe një herë atij se qeveria nuk njeh më asnjë kufi kur sfidohet. Ai shqetësohej sepse liria akademike po humbet gjithnjë e më shumë. “Pasi të jetë zhdukur, nuk mund të kthehet lehtë. Kjo do të ketë efekte shkatërruese”, paralajmëron ai. Sidoqoftë, ishte shumë e vështirë për të që të linte Turqinë sepse iu desh të linte të afërmit dhe të dashurit e tij.

“Shumë pak perspektivë”

Edhe Oya Aytürk ka vendosur të “fillojë nga e para” jashtë vendit. Ajo jeton në Frankfurt dhe është gjithashtu e diplomuar në Universitetin Bogazici. Menjëherë pas përfundimit të masterit, ajo mori një punë në Gjermani dhe ndërtoi një jetë të re për veten e saj. “Unë do të punoj disa vjet dhe pastaj do të kthehem”, mendonte më parë. Por tani kanë kaluar dhjetë vjet. “Unë kurrë nuk kam gjetur motivin për t’u kthyer.”

Aytürk kritikon faktin se profesionistëve të rinj nuk u ofrohet sa duhet në Turqi dhe se ata nuk mund të shfrytëzojnë potencialin e tyre. “Ndryshe pse do të duhej të marrim këtë rrugë të vështirë? Ne vijmë këtu dhe fillojmë një jetë nga e para. Të jetosh në një vend ku nuk flet gjuhën e vendit nuk është shumë e këndshme.”

Vala e re e ikjeve nga Turqia

Gjermania është vendi më i dashur për migrantët turq. Sipas sondazhit aktual të Metropoll, 22 përqind e të anketuarve do të zgjidhnin Gjermaninë nëse dëshironin të studionin ose të punonin jashtë vendit. Studiuesi i migracionit Ayhan Kaya nga Universiteti Bilgi i Stambollit e shpjegon këtë prirje, ndër të tjera, me faktin se ekziston një komunitet i madh turk në Gjermani që nga vitet 1960. Emigrantët – qofshin të kualifikuar apo jo – zakonisht ndjekin rrjetet ekzistuese sociale të një diaspore.

Kryeqyteti gjerman Berlini është veçanërisht i popullarizuar tek të rinjtë turq. “Mundësitë e shumta për shkollim, jeta kulturore multikulturore dhe kozmopolite, kanë qenë ndër arsyet më të rëndësishme për të emigruar në Berlin për vite me radhë. Në Gjermani, përveç Berlinit, destinacionet tjera kryesore të migrantëve turq janë Dyseldorfi, Këlni dhe Frankfurti.

Marre nga DW

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota turqi turqi

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë