TIRANË- Artisti i njohur, Ardian Paci, është përshirë sot në debatin e hapur nga Auron Tare, i cili në një studim të fundit shkruante se shkrimtarët Ernest Koliqi dhe Martin Camaj kanë qenë pjesë e shërbimeve sekrete të huaja.
Në një shkrim në mediat sociale, Paci shkruan se është në krah të dy shkrimtarëve dhe kudnër Auron Tares, dhe shton se Camaj e Koliqi nuk ka shumë që kanë dalë nga harresa e mohimi që u kishte rezervue regjimi. “Asht e vërtete se analiza kritike ka nevojë per ftohtësine e shikimit e nuk mbahet në kambë me sentimentalizma, por morali i kritikës për të cilin e kam fjalën nuk ka kurrfarë lidhjeje me sentimentalizmin”, shton ai.
REAGIMI I PLOTË
Ambienti kulturor shqiptar nuk na paraqitet si një sistem i ngurtësuem monumentesh të paluejtshëm që rrinë aty me shekuj. Ai i ngjan ambjenteve tona urbane; pa sistem, pa referenca të mirëpercaktueme, ku i forti i bjen të ligut e ku shpërndamja e vëllimeve nuk orjenton, por krijon konfuzion. Ka në këtë rrëmujë edhe tentativa groteske për monumentalizime butaforike e patetike. Në këtë pikë jam dakort me Peizazhet e Fjales se demonumentalizimi i këtij ambjenti dhe çlirimi nga patetizmat mbetet i nevojshëm, por po aq i nevojshem asht edhe ndërtimi i sistemit të referencave ku vlerat marrin vendin e tyne e nuk nëperkamben.
Camaj e Koliqi nuk ja kanë marrë frymën me monumentalitetin e tyne ambjentit kulturor shqiptar. Ata nuk ka shumë që kanë dalë nga harresa e mohimi që u kishte rezervue regjimi. Nëse dikush e ka për zemër ekologjinë e ambjentit tonë kulturor, nuk mundet mos me u nisë nga kjo pikë, pra nga fakti se jena duke folë për dy autorë që vuejn ende nga mohimi i dhunshëm po aq sa nga kakofonia e rrumpallizimi i jetës kulturore të këtyne viteve post komunizëm. Ata sigurisht nuk janë të pakritikueshëm e një vështrim kritik mbi veprën e mbi jetën e tyne nuk i ban dam askujt.
Por këtu del ne pah nevoja e një morali të kritikës. Ky moral presupozon që përjashtimi i dhunshëm që regjimi u ka ba këtyne autorëve të zgjojë te seicili që merr persipër qasjen kritike, ndjenjën se po prek një trup të landuem, një trup që ka kalue traumën e dhunës. Mendoj se moralit intelektual shqiptar i mungon sensi i pendesës për atë të keqe që ka përshkue jetën kulturore shqiptare nën diktaturë. Ndjenja e pendesës nuk asht e lidhun me fajin individual, por e ban seicilin përgjegjës që, para se me folë, me ia ndie dhimjen që kanë provue viktimat e brutalitetit komunist shqiptar.
Por në vend të dhimbjes e pendesës, shpesh herë (e këtu dalim përtej rastit në fjalë) ndeshemi me një lloj kulimlleku intelektual, me një zgërdhimje mbrapashpinëse, me një dashakeqësi cinike e ndjenjë demek superioriteti, që nuk don asesi me i ba llogaritë me padrejtësine e madhe dhe prishjen e drejtpeshimit me të cilën ambjenti kulturor shqiptar doli nga diktatura. Asht e vërtete se analiza kritike ka nevojë per ftohtësine e shikimit e nuk mbahet në kambë me sentimentalizma, por morali i kritikës për të cilin e kam fjalën nuk ka kurrfarë lidhjeje me sentimentalizmin.
Pak ditë më parë portali “Peizazhe të fjalës”, publikoi studimin e fundit të Aurton Tares për Ernest Koliqin dhe Martin Camajn. Studiuesi referuar disa dokumentave të shërbimeve sekrete shqiptare dhe të huaja, pretendon se dy shkrimtarët, kanë pasur rol të dyfishtë dhe kanë bashkëpunuar me agjenturat e huaja. Menjëherë pas publikimit të studimit, është ndezur debati publik. Studiuesi Ardian Ndreca e ka quajtur dashakeq dhe të sajuar studimin. Ndërkohë shkrimtari Primo Shllaku ka kërkuar që Akademia e Shkencave të dalë me një qëndrim dhe debati të mos bëhet në Facebook. Së fundmi ka reaguar edhe mbesa e Martina Camajt, Vera Camaj, e cila ka hedhur poshtë të gjithë argumentat.
(A.B. Dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
TIRANË– Pas ngjarjes së Kombinatit që ka prekur të paimagjinueshme, banorët e një pallati këtu në Tiranë kanë njoftuar policinë në numrin pa pagesë duke vë...
ELBASAN– Astrit Sinanaj, kushëriri i Julian Sinanajt që njihet ndryshe si ‘ujku i vetmuar’ është dënuar me 25 vite burg pasi tentoi të vriste me 1 kg tritol C4,...
TIRANË- Pastori Fitor Muça ka komentuar sot ngjarjen e rëndë që ndodhi në Kombinat, ku nënë e bijë u vetëflijuan për fenë. Në një intervistë në emis...
TIRANË- Kolegji i Posaçëm i Apelimit ka shkakruar sot nga detyra Ana Golloshin, kwshilltare ligjore në Gjykatën Administrative. Në një vendim të pub...
ELBASAN-Pesë persona të tjerë janë kofirmuar si të infektuar me Covid-19 në Elbasan. Dosja.al mëson se pesë rastet e reja me koronavirus janë staf mjekësor.Ata ...
TIRANË– Pas më shumë se 6 ditësh, caktohet më në fund prokurori që do të hetojë historinë horror të Kombinatit, ku u gjetën të vetëflijuara nënë e bijë. Më...
TIRANË– Luela Hajdaraga, personi që është propozuar nga Ministri për Punët e Jashtme Bent Cakaj ka lënë mbi tavolinën e Presidentit Ilir Meta, si amb...
TIRANË- Shkrimtari dhe studiuesi, Agron Tufa, është bërë pjesë e debatit për studimin e Auron Tares për Martim Camajt dhe Ernest Koliqi. Në një reagim në m...
TIRANË– Mjeku Ilir Allkja ka bërë një apel që të gjithë qytetarët të përdorin masakt në çdo vend. Përmes një statusi në rrjetet sociale, mjeku shton...