Bota

Tre gazetaret e burgosura në Iran vlerësohen me çmimin më të rëndësishëm nga OKB

Kombet e Bashkuara njoftuan të martën mbrëma se çmimi i saj kryesor për lirinë e shtypit u është dhënë tre gazetareve iraniane të burgosura "për angazhimin e tyre ndaj së vërtetës dhe llogaridhënies".

4 Maj 2023, 20:37 Nga a.l
Tre gazetaret e burgosura në Iran vlerësohen me çmimin më
Gazetaret në Iran

IRAN- Kombet e Bashkuara njoftuan të martën mbrëma se çmimi i saj kryesor për lirinë e shtypit u është dhënë tre gazetareve iraniane të burgosura "për angazhimin e tyre ndaj së vërtetës dhe llogaridhënies".

Fituesit janë Niloufar Hamedi, e cila dha lajmin se 22-vjeçarja Mahsa Amini vdiq shtatorin e kaluar, ndërsa mbahej nga policia e moralit për vendosjen e shamisë së saj shumë të lirë, dhe Elaheh Mohammadi, e cila shkroi për funeralin e saj.

Vdekja e Amini shkaktoi protesta mujore në dhjetëra qytete anembanë Iranit. Demonstratat përbënin një nga sfidat më serioze për Republikën Islamike që kur protestat e Lëvizjes së Gjelbër të vitit 2009 tërhoqën miliona njerëz në rrugë. Fituesja e tretë është Narges Mohammadi, e cila ka punuar për shumë vite si gazetare dhe është një nga aktivistet më të shquara të Iranit.

Çmimi i Organizatës Botërore të Arsimit, Shkencës dhe Kulturës së OKB-së për Lirinë e Shtypit është emëruar për Guillermo Cano, një gazetar kolumbian, i cili u vra para zyrave të gazetës së tij, El Espectador, në Bogota më 17 dhjetor 1986. UNESCO ka dhënë çmimin për të koinciduar me Ditën Botërore të Lirisë së Shtypit më 3 maj që nga viti 1997.

Drejtoresha e Përgjithshme e UNESCO-s, Audrey Azoulay, shpalli fituesit në një ceremoni në Nju Jork, duke thënë: Tani më shumë se kurrë, është e rëndësishme t'u bëjmë homazhe të gjitha gazetareve gra që pengohen të bëjnë punën e tyre dhe që përballen me kërcënime dhe sulme ndaj sigurisë së tyre personale. 

Zainab Salbi, kryetare e jurisë ndërkombëtare të profesionistëve të medias që zgjodhi fituesit, tha se puna e guximshme e tre fituesve "çoi në një revolucion historik të udhëhequr nga gratë.

"Ata paguan një çmim të lartë për angazhimin e tyre për të raportuar dhe përcjellë të vërtetën. Dhe për këtë, ne jemi të përkushtuar t'i nderojmë ata dhe të sigurojmë që zërat e tyre të vazhdojnë të kenë jehonë në mbarë botën derisa ata të jenë të sigurt dhe të lirë," tha Salbi. 

Raportimi i botës së informuar

Në fund të prillit, gjyqësori i Iranit pranoi se dy reporterë që dhanë lajmin për vdekjen e Amini, Hamedi dhe Elaheh Mohammadi, ishin akuzuar për bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara, veprim kundër sigurisë kombëtare dhe krijimit të "propagandës kundër sistemit".

Ndërsa rreth 100 gazetarë janë arrestuar mes demonstratave, raportimi i Hamedit dhe Elaheh Mohammadi ishte vendimtar në ditët pas vdekjes së Amini për të përhapur fjalën për zemërimin që pasoi. Hamedi punon për gazetën reformiste Shargh, ndërsa Mohammadi punon për gazetën reformiste Ham-Mihan.

Arrestimet e tyre kanë ngjallur kritika ndërkombëtare lidhur me goditjen e përgjakshme të forcave të sigurisë që zgjati muaj pas vdekjes së Amini. Sipas UNESCO-s, të dy Hamedi dhe Mohammadi kanë qenë në burgun Evin të Iranit që nga shtatori, dhe Hamedi ka qenë në izolim.

Qindra të vrarë, mijëra të arrestuar

Që nga fillimi i protestave, të paktën 529 njerëz janë vrarë në demonstrata, sipas aktivistëve të të Drejtave të Njeriut në Iran. Dhe më shumë se 19,700 të tjerë janë arrestuar nga autoritetet në mes të një goditjeje të dhunshme që përpiqet të shtypë mospajtimin. Irani për muaj të tërë nuk ka ofruar ndonjë shifër të përgjithshme të viktimave, ndërsa pranoi se dhjetëra mijëra ishin arrestuar.

Narges Mohammadi është arrestuar dhe burgosur vazhdimisht nga autoritetet dhe UNESCO tha se ajo po vuan një dënim me 16 vjet burg në burgun Evin. Ajo ka fituar njohje jashtë vendit për punën e saj, duke përfshirë aktivizmin e saj kundër dënimit me vdekje në Iran, i cili mbetet një nga ekzekutuesit më të mirë në botë.

UNESCO tha se ajo është zëvendës drejtore e organizatës së shoqërisë civile me bazë në Teheran, Defenders of Human Rights Center. Ajo gjithashtu vazhdon të raportojë në shtyp nga burgu dhe ka intervistuar gra të tjera të burgosura të cilat janë përfshirë në librin e saj "Tortura e Bardhë", tha agjencia e OKB-së./ VOA

gazetaret ne iran

Sondazh

Poll

MË SHUMË