Bota

Shkencëtarët: Rruazat e qelqit në sipërfaqen e hënës mund të mbajnë miliarda tonë ujë

Ky zbulim mendohet të jetë një nga më të rëndësishmit për agjencitë hapësinore që kanë synuar ndërtimin e bazave në Hënë, pasi do të thotë se mund të ketë një burim shumë të aksesueshëm jo vetëm të ujit, por edhe të hidrogjenit dhe oksigjenit.

27 Mars 2023, 18:52 Nga a.l
Shkencëtarët: Rruazat e qelqit në sipërfaqen e
Hëna

SHBA- Shkencëtarët kanë zbuluar së fundmi se rruazat e vogla të qelqit të shpërndara në sipërfaqen e hënës përmbajnë miliarda tonë ujë që mund të përdoret nga austronautët në misionet e ardhshme hënore. Ky zbulim mendohet të jetë një nga më të rëndësishmit për agjencitë hapësinore që kanë synuar ndërtimin e bazave në Hënë, pasi do të thotë se mund të ketë një burim shumë të aksesueshëm jo vetëm të ujit, por edhe të hidrogjenit dhe oksigjenit.

"Ky është një nga zbulimet më emocionuese që kemi bërë. Me këtë gjetje, potenciali për të eksploruar hënën në një mënyrë të qëndrueshme është më i lartë se sa ka qenë ndonjëherë," tha Mahesh Anand, një profesor i shkencës dhe eksplorimit planetar në Universitetin e Hapur. 

Më shumë se gjysmë shekulli pasi njerëzit ecën për herë të fundit në Hënë, NASA dhe agjenci të tjera hapësinore po përgatiten për një kthim. Misioni Artemis i NASA-s synon të vendosë gruan e parë dhe personin e parë me ngjyrë në Hënë, ndërsa Agjencia Evropiane e Hapësirës ka plane për një fshat hënor. Të dy presin të përdorin materiale hënore për të mbështetur bazat e tyre jashtë botës.

Anand dhe një ekip shkencëtarësh kinezë analizuan rruaza qelqi të imta nga mostrat e tokës hënore të kthyera në Tokë në dhjetor 2020 nga misioni kinez Chang'e-5 . Rruazat, të cilat kanë më pak se një milimetër të gjerë, formohen kur meteoroidët përplasen në Hënë dhe dërgojnë shira pikash të shkrira. Këto pastaj ngurtësohen dhe përzihen në pluhurin e hënës.

Testet në grimcat e qelqit zbuluan se së bashku ato përmbajnë sasi të konsiderueshme uji, që arrijnë në mes 300m dhe 270 miliardë tonë në të gjithë sipërfaqen e hënës.

"Kjo do të hapë rrugë të reja për të cilat shumë prej nesh kanë menduar. Nëse mund ta nxirrni ujin dhe ta përqendroni atë në sasi të konsiderueshme, varet nga ju se si do ta përdorni atë," tha Anand. 

Në vitet 1990, orbiteri Clementine i NASA-s gjeti prova për ujë të ngrirë në kratere të thella, me anë të pjerrëta pranë poleve të hënës. Në vitin 2009, anija kozmike e Indisë Chandrayaan-1 zbuloi atë që dukej të ishte një shtresë e hollë uji e lidhur në shtresën sipërfaqësore të pluhurit të hënë.

Përshtatur nga The Guardian. 

hena e plote

Sondazh

Poll