LIVE UPDATES
Bota

Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por gjenetikisht e izoluar

30 Tetor 2021, 15:31 Nga DOSJA
Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por

KINË –Një popullsi e izoluar gjenetikisht, por kulturalisht shumë kozmopolite. Kështu mund të përshkruhet qytetërimi indigjen që në epokën e bronzit jetonte në Kinën perëndimore, në pellgun e lumit Tarim, përgjatë Rrugës së Mëndafshit. Janë qindra mumje që e tregojnë këtë të cilat janë zbuluar ne këtë zonë në vitet ’90 dhe u është analizuar ADN-ja.

Rezultati është publikuar në revistën Nature nga Universiteti kinez Jilin dhe Instituti Gjerman i Antropologjisë Max Planck. Të gjetura në rajonin autonom të Ujgurëve, mumiet kanë qenë një mister deri tani. Ato datojnë në periudhën 2000 vjet para Krishtit dhe 200 pas krishtit dhe kanë tërhequr vëmendjen e studiuesve për ndikimin e tyre e tyre perëndimor, me rrobat e leshta dhe ekonominë e tyre agrobaritore.

Deri më tani besohej se ata ishin pasardhës të Yamnaya, mbarështues që migruan në atë zonë nga stepat e Detit të Zi, ose që e kishin origjinën në shkretëtirën e Azisë Qendrore, gjenetikisht të lidhur me mbarështuesit e parë të malësive iraniane. Analiza e ADN-së e nxjerrë nga 13 mumie nga pellgu i Tarim që daton në periudhën midis viteve 2100-1700 para Krishtit dhe nga pesë mumie nga periudha 3000-2800 para Krishtit, të gjetura në pellgun e afërt, ka bërë që të dalin dhëna të besueshme se mumiet Tarim nuk u përkisnin të ardhurve në rajon, por ishin pasardhësve të drejtpërdrejtë të një popullate të përhapur në Pleistocen, të cilët më pas u zhdukën kryesisht në epokën e akullit.

Ata janë ende të pranishëm në gjenomin e disa popullatave aktuale, siç janë ato indigjene në Siberi dhe në Amerikë. Sidoqoftë, mumiet Tarim nuk tregojnë asnjë gjurmë të përzierjes gjenetike. Pavarësisht nga izolimi i tyre gjenetik, ato ishin kulturalisht kozmopolite. Analiza proteomike e llogaritjeve të tyre dentare tregon se prodhimi i qumështit nga gjedhët, delet dhe dhitë praktikohej tashmë prej tyre dhe njihnin mirë kulturat, kuzhinat dhe teknologjitë e kulturave të ndryshme pranë tyre.

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota kulture epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera