LIVE UPDATES
Bota

Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por gjenetikisht e izoluar

30 Tetor 2021, 15:31 Nga DOSJA
Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por

KINË –Një popullsi e izoluar gjenetikisht, por kulturalisht shumë kozmopolite. Kështu mund të përshkruhet qytetërimi indigjen që në epokën e bronzit jetonte në Kinën perëndimore, në pellgun e lumit Tarim, përgjatë Rrugës së Mëndafshit. Janë qindra mumje që e tregojnë këtë të cilat janë zbuluar ne këtë zonë në vitet ’90 dhe u është analizuar ADN-ja.

Rezultati është publikuar në revistën Nature nga Universiteti kinez Jilin dhe Instituti Gjerman i Antropologjisë Max Planck. Të gjetura në rajonin autonom të Ujgurëve, mumiet kanë qenë një mister deri tani. Ato datojnë në periudhën 2000 vjet para Krishtit dhe 200 pas krishtit dhe kanë tërhequr vëmendjen e studiuesve për ndikimin e tyre e tyre perëndimor, me rrobat e leshta dhe ekonominë e tyre agrobaritore.

Deri më tani besohej se ata ishin pasardhës të Yamnaya, mbarështues që migruan në atë zonë nga stepat e Detit të Zi, ose që e kishin origjinën në shkretëtirën e Azisë Qendrore, gjenetikisht të lidhur me mbarështuesit e parë të malësive iraniane. Analiza e ADN-së e nxjerrë nga 13 mumie nga pellgu i Tarim që daton në periudhën midis viteve 2100-1700 para Krishtit dhe nga pesë mumie nga periudha 3000-2800 para Krishtit, të gjetura në pellgun e afërt, ka bërë që të dalin dhëna të besueshme se mumiet Tarim nuk u përkisnin të ardhurve në rajon, por ishin pasardhësve të drejtpërdrejtë të një popullate të përhapur në Pleistocen, të cilët më pas u zhdukën kryesisht në epokën e akullit.

Ata janë ende të pranishëm në gjenomin e disa popullatave aktuale, siç janë ato indigjene në Siberi dhe në Amerikë. Sidoqoftë, mumiet Tarim nuk tregojnë asnjë gjurmë të përzierjes gjenetike. Pavarësisht nga izolimi i tyre gjenetik, ato ishin kulturalisht kozmopolite. Analiza proteomike e llogaritjeve të tyre dentare tregon se prodhimi i qumështit nga gjedhët, delet dhe dhitë praktikohej tashmë prej tyre dhe njihnin mirë kulturat, kuzhinat dhe teknologjitë e kulturave të ndryshme pranë tyre.

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota kulture epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë