LIVE UPDATES
Bota

Konfirmohet teoria e relativitetit e Ainshtain, shkencëtarët mund të shohin ditën që vjen nga vrimat e zeza 

3 Gusht 2021, 18:27 Nga DOSJA
Konfirmohet teoria e relativitetit e Ainshtain, shkencëtarët mund

SHBA- Ajnshtajni e kishte thënë atë përmes teorisë së tij të relativitetit, tani shkencëtarët e Stanford -it kanë qenë në gjendje të shohin me sytë e tyre atë që ndodh pas një prej objekteve më misterioze në univers: vrimat e zeza. Një studim i ri i udhëhequr nga astrofizikani i Universitetit Stanford, Dan Wilkins ka bërë të mundur vëzhgimin e dritës që vjen nga vrimat e zeza për herë të parë.

Duke parë rrezet X të hedhura në univers nga vrima e zezë supermasive në qendër të një galaktike 800 milion vite dritë larg, astrofizikanti vuri re një seri ndezjesh të ndritshme të rrezeve X. Pastaj, teleskopët bënë pjesën tjetër dhe regjistruan diçka: ndezje të rrezeve X më të vogla dhe me ngjyra të ndryshme se ato të para.

Zbulimi i çuditshëm, i detajuar në një artikull të botuar më 28 korrik në Nature, është vëzhgimi i parë i drejtpërdrejtë i dritës nga prapa një vrime të zezë – një skenar që ishte parashikuar nga teoria e relativitetit të përgjithshëm të Ajnshtajnit, por që nuk u konfirmua kurrë, deri më tani.

Studiuesit në veçanti vëzhguan ndezjet e ndritshme nga gazi që binin në vrimën e zezë që përputheshin me reflektimin e dritës nga ana e kundërt e diskut, të përkulur rreth vrimës së zezë nga fusha e saj e fortë gravitacionale.

“Çdo dritë që hyn në atë vrimë të zezë nuk shuhet, kështu që ne nuk duhet të jemi në gjendje të shohim asgjë pas saj. Arsyeja pse ne mund ta shohim këtë është sepse ajo vrimë e zezë po shtrembëron hapësirën, duke përkulur dritën dhe duke shtrembëruar fushat magnetike rreth saj”, tha Wilkins.

“Pesëdhjetë vjet më parë, kur astrofizikanët filluan të spekulojnë se si fusha magnetike mund të sillet pranë një vrime të zezë, ata nuk e kishin idenë se një ditë ne mund të kishim teknikat për ta vëzhguar atë drejtpërdrejt dhe për të parë teorinë e përgjithshme të relativitetit të Ajnshtajnit në veprim”, tha Roger Blandford, bashkautor i punimit.

Si të shihni një vrimë të zezë

Ky hulumtim kishte për qëllim të mësonte më shumë rreth një tipari misterioz të disa vrimave të zeza të quajtura korona. Materiali që bie në një vrimë të zezë supermasive fuqizon burimet më të ndritshme të dritës në univers, dhe siç ndodh, formon një kurorë rreth vetë vrimës së zezë. Kjo dritë e raketës X mund të analizohet për të hartuar dhe studiuar këto objekte misterioze.

Kur gazi rrëshqet në vrimën e zezë, nxehet në miliona gradë. Në atë temperaturë, elektronet ndahen nga atomet, duke krijuar një plazmë të magnetizuar.

“Kjo fushë magnetike që lidhet dhe më pas fiksohet në vrimën e zezë ngroh gjithçka rreth saj dhe prodhon elektrone me energji të lartë të cilat më pas prodhojnë rreze X me radhë”, tha Wilkins.

Në të ardhmen, shkencëtarët do të përdorin vëzhgimin me rreze X të Agjencisë Evropiane të Hapësirës Athena (Teleskopi i Avancuar për Astrofizikën me Energji të Lartë):

“Ajo ka një pasqyrë shumë më të madhe nga sa kishim ndonjëherë dhe do të na bëjë të marrim një imazh me rezolucion më të lartë në kohë vëzhgimi shumë më të shkurtër. Pra, fotografia që po fillojmë të marrim nga të dhënat tani do të bëhet shumë më e qartë me këta vëzhgues të rinj,”tha Wilkins.

MARRË NGA: GREENME

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota dan wilkins teoria e ainshtainit teoria e relativitetit dan wilkins teoria e ainshtainit teoria e relativitetit


Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë