LIVE UPDATES
Art&Argëtim

I mbijetoi revolucioneve, luftrave dhe neglizhencës, si u shkrumbua nga një pakujdesi simboli i Parisit

16 Prill 2019, 07:16 Nga DOSJA
I mbijetoi revolucioneve, luftrave dhe neglizhencës, si u shkrumbua nga

Kur mbreti Louis VII i Francës kërkoi të ndërtonte një kishë në ishullin qendror të Parisit, peshkopi Maurice de Sully shkatërroi bazilikën e vjetër të Shën Stefanit dhe filloi ndërtimin e Zonja jonë e Parisit në 1163. Altari i lartë i kishës u shenjtërua në 1182, por u desh deri në 1345 për vetë katedralen që të shenjtërohej si i plotë.

Kisha ishte e stolisur me shumë relievë që përshkruanin tregime biblike, si dhe statuja të të dy shenjtorëve të krishterë. Disa nga statujat u dëmtuan në shekullin e 16, gjatë epokës së grindjeve fetare në Francë.

Notre Dame iu nënshtrua rinovimeve dhe përmirësimeve të gjera në shekullin e 18-të, gjatë sundimit të Louis XIV dhe Louis XV, duke zëvendësuar shumë prej dritareve origjinale të xhamit, duke riorganizuar shenjtëroren.

Pas Revolucionit Francez 1789, katedralja u plaçkit dhe u dëmtua. Qeveria republikane ishte zyrtarisht ateiste dhe e ripozicionoi katedralen në vitin 1794 në Kultin e Arsimit. Statujat e mbretërve biblik të vendosur në fasadën perëndimore u prenë kokat dhe shumë nga statuja u shkatërruan. Virgjëresha Maria u zëvendësua në altar nga perëndeshë e Lirisë. Një nga këmbanat e mëdha të kullës jugore u hoq. Katedralja më në fund u shndërrua në një depo.

Ishte Napoleoni Bonaparti i cili erdhi në shpëtimin e Notre Dame, duke restauruar katedralen në Kishën Katolike në 1802. Dy vjet më vonë, ai u kurorëzua atje si perandor i francezëve.

Pas rënies së perandorisë së Napoleonit në 1815, Franca – dhe Notre Dame – hynë në neglizhencë dhe trazira.

Mbreti Louis Philippe urdhëroi restaurimin e kishës në 1848 dhe ia besoi detyrën arkitektëve Jean-Baptiste-Antoine Lassus dhe Eugène Viollet-le-Duc. Projekti 25-vjeçar rregulloi disa detaje të katedrales. Rezultati ishte një vepër e një bukurie të tillë, saqë kur revolucionarët e Komunës së Parisit donin të shkatërronin katedralen në vitin 1871, disa artistë u hodhën kundra tij.

Disa nga xhamat me ngjyrë mesjetare në Notre Dame u dëmtuan gjatë çlirimit të Aleatëve në Paris në vitin 1944 dhe u zëvendësuan me dizajne më moderne, abstrakte. Në 1963, tetë shekuj pas fillimit të ndërtimit të saj, qeveria franceze pastroi fasadën e katedrales dhe rivendosi ngjyrën e saj origjinale. Një tjetër projekt i pastrimit dhe restaurimit filloi në vitin 1991, duke u fokusuar në kullat dhe në fasadën perëndimore.

Deri në vitin 2017, problemet strukturore janë grumbulluar deri në pikën ku André Finot, zëdhënësi i katedrales, tha për New York Times se situata ishte “duke u larguar nga kontrolli”.

Por, dita e djeshme ishte e trishtë për gjithë botën. Të gjitha përpjekjet e qindra viteve për të mbrojtur këtë kryevepër kulturore u ‘shembën’ vetëm me një shkëndijë!

Marrë dhe përshtatur nga: RT

(R.L/Dosja.al)

(R.L/Dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kulture kulture histori katedralja e parisit notre dame zjarr histori katedralja e parisit notre dame zjarr

Sondazh

Poll
Art&Argëtim 15 Prill 2019, 20:58

Mos u mërzisni për Notre Dame

Në të gjitha mediat botërore, shkumbimi i Katedrales së Notre Dame ka bërë xhiron. Teksa të gjithë shpreheshin shumë të mërzitur për zhdukjen e historisë botëro...

MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera