LIVE UPDATES
Ekonomi

Si politika në tregjet në zhvillim ndikon në inflacion

Krizat në ekonominë politike dhe ndryshimi i qëndrimeve shoqërore, si në ekonomitë në zhvillim, ashtu edhe në ato të përparuara, mund të ndikojnë në inflacion

29 Janar 2023, 07:43 Nga I.A
Si politika në tregjet në zhvillim ndikon në inflacion
Foto Ilustruesee

TIRANË- Pas goditjes disinflacioniste të nxitur nga COVID-19 në vitin 2020, tregjet në zhvillim tani po përballen me rritje të shpejtë të inflacionit. Inflacioni përkufizohet si norma me të cilën rritet niveli i përgjithshëm i çmimeve të mallrave dhe shërbimeve.

Krizat në ekonominë politike dhe ndryshimi i qëndrimeve shoqërore, si në ekonomitë në zhvillim, ashtu edhe në ato të përparuara, mund të ndikojnë në inflacion.

Një shkallë më e lartë e paqëndrueshmërisë politike, zakonisht shoqërohet me inflacion më të lartë.

Investitorët e huaj dhe vendet në zhvillim

Politika dhe paqëndrueshmëria politike kanë ndikim të rëndësishëm në tregjet financiare. Megjithatë, thjesht gjetja e një mënyre për të zgjidhur paqëndrueshmërinë politike nuk mjafton.

Paqëndrueshmëria politike ndikohet nga paqëndrueshmëria ekonomike, e cila mund të krijojë një rreth vicioz, që është pothuajse i pamundur të thyhet.

Kur një kompani investon në një vend tjetër me aftësi të vlefshme teknologjike ose menaxheriale, përfitojnë aksionerët e saj dhe qytetarët e vendit pritës. Megjithatë, suksesi nuk është i garantuar, pavarësisht se sa e mirë është përshtatja midis asaj që ofrojnë kompanitë e huaja dhe asaj që kërkojnë vendet pritëse.

Historikisht, investitorët e huaj janë përballur me rreziqe më të mëdha në vendet në zhvillim me sisteme politike të papjekura, ose të paqëndrueshme.

Kompanitë që kryejnë biznes ndërkombëtar, shpesh kombinojnë sigurimet, tregtimin e instrumenteve financiare dhe kontratat ligjore, për të mbrojtur të ardhurat e tyre nga luhatjet e monedhës ose çmimeve.

Ekonomia e tregjeve në zhvillim

Një “ekonomi e tregut në zhvillim” është një komb në zhvillim që zgjeron ndërveprimin me tregjet ndërkombëtare. Ekonomitë e tregjeve në zhvillim shfaqin disa tipare të tregjeve të zhvilluara.

Ato zakonisht kanë institucione moderne financiare, rritje të tregtisë, Investime të Huaja Direkte dhe rritje të likuiditetit të tregut të kapitalit. Edhe pse ka dallime mes tyre, rreth 20 vende janë kategorizuar si ekonomi në zhvillim.

Vende të tilla janë Argjentina, Brazili, Bullgaria, Kili, Kina, Kolumbia, Kroacia, Republika Çeke, Hungaria, India, Indonezia, Letonia, Lituania, Malajzia, Meksika, Peruja, Filipinet, Polonia, Rumania, Rusia, Afrika e Jugut, Koreja e Jugut, Tajvani, Tajlanda, Turqia dhe Ukraina.

Pse po ndodh inflacioni në tregjet në zhvillim

Një arsye për inflacion më të lartë në vendet me tregje në zhvillim, është se shumë prej këtyre vendeve po përjetojnë rritje ekonomike më të shpejtë se sa ekonomitë e përparuara. Rritja e shpejtë mund të rezultojë në kërkesë të tepërt dhe një hendek pozitiv të prodhimit.

Një efekt anësor i kësaj është inflacioni i shtyrë nga kostoja, i cili shkaktohet nga rritja e kërkesës për lëndë të para në mbarë botën.

Rimëkëmbja globale e zinxhirit të furnizimit (mallrave) nga masat bllokuese të Covid-19, ka qenë më e ngadaltë se sa pritej. Konflikti i Ukrainës ka ulur furnizimin me naftë dhe atë ushqimor.

Një faktor tjetër ka qenë zgjerimi i shpejtë i ofertës së parasë në SHBA gjatë dy viteve të fundit, që është nxitur nga programet e mëdha stimuluese të qeverisë dhe nga lehtësimi monetar nga Rezerva Federale, hapa të ndërmarrë me synimin për të ndihmuar rimëkëmbjen nga COVID-19.

Planifikimi financiar dhe inflacioni

Pritshmëritë për inflacionin janë një pjesë thelbësore e zhvillimit të një plani financiar, sepse inflacioni ndikon në kostot e shpenzimeve të jetesës, sigurimet shoqërore dhe kthimet e pritura nga investimet. Disa planifikues përdorin parashikime për normat e ardhshme të inflacionit.

Pritshmëritë e normës së inflacionit për të ardhmen, mbështeten në të dhënat historike dhe në arsyetimin racional se, meqenëse është e pamundur të parashikohet inflacioni, përdorimi i një numri të mbështetur në realitet (d.m.th., të dhënat aktuale historike), ka të ngjarë të jetë një opsion më i mirë dhe do të kishte më pak rrezik.

Një arsyetim i ngjashëm vlen edhe për pritshmëritë e kthimit të investimeve: parashikimet e gabuara mund të dëmtojnë seriozisht një plan financiar. Një pjesë e madhe e hartimit të një plani financiar, është analizimi i të dhënave historike dhe aktuale për të hartuar vlerësime të mirëmenduara dhe të arsyeshme dhe për të ulur rrezikun sa më shumë që të jetë e mundur.

Marrë nga Monitor.al

inflacioni

Sondazh

Poll
Ekonomi 29 Janar 2023, 07:41 I.A

Kthimi i baticës

Foto Ilustruese TIRANË- Rritja e normave të interesit dhe inflacioni kanë penguar investimet. Jo të gjitha asetet janë prekur n&eu...

Ekonomi 29 Janar 2023, 07:20 I.A

Pse erdhi mbiprodhimi në vitin 2022?

Ulliri TIRANË- Deri në vitin 2021, sipas të dhënave të INSTAT, në Shqipëri janë mbjellë 10,7 mln rrënj&eu...

Ekonomi 29 Janar 2023, 07:17 I.A

Shpëtimi për vajin e ullirit

Ulliri TIRANË- Ministria e Bujqësisë ka nisur fazën e konsultimeve me fermerët për nxitjen e skemës së bashkimit t&...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet