LIVE UPDATES
Ekonomi

“Sa mirë”, kur shteti e ka pushim!

Vlerat kryesore më të rëndësishme të administratës publike janë transparenca, llogaridhënia, etika, profesionalizmi dhe lidershipi.

17 Mars 2024, 07:41 Nga r.ll
“Sa mirë”, kur shteti e ka pushim!
foto ilustruese

TIRANË- Administrata publike është një fushë në të cilën liderët u shërbejnë komuniteteve për të çuar përpara të mirën e përbashkët dhe për të realizuar ndryshime pozitive.

Profesionistët e administratës publike duhet të jenë të pajisur me aftësi për të menaxhuar në të gjitha nivelet e qeverisjes (lokale, shtetërore), si dhe organizatat jofitimprurëse.

Vlerat kryesore më të rëndësishme të administratës publike janë transparenca, llogaridhënia, etika, profesionalizmi dhe lidershipi.

Jo rastësisht, nga filozofia greke është përshtatur në konceptet e sotme shprehja që në administratë duhet të punojnë ata që kanë vokacion, njësoj si një person që bëhet klerik nga vokacioni që ka për fenë. 

Në Shqipëri, këto vlera pak i gjejmë. Përkundrazi mund të thuhet se administrata shqiptare është antivokacion. Në shtet, shpesh motivi kryesor për t’u punësuar është se shpreson të bëhesh i pasur brenda një periudhe të shkurtër.

Hetimet e fundit të SPAK po nxjerrin fakte se si shumë individë kanë vënë pasuri që nuk arrijnë t’i justifikojnë me pagat e tyre “modeste” që marrin në shtet.

Kriteret e vëna në vite për deklarimin e pasurive nuk kanë arritur të filtrojnë mekanizmat që përdoren për të fshehur të ardhurat, apo dhe për t’i pastruar ato. Këto të ardhura në fakt janë para të taksapaguesve që përndryshe do të ishin përdorur për më shumë rrugë, shërbime, shkolla, spitale e me radhë. 

Motivi tjetër është rehatia. Administrata gëzon ditët më të shumta që mund të rrijë pa punuar. Sa herë që ka një festë zyrtare afër fundjavës, dita më e afërt bëhet me ligj pushim, duke mos u shërbyer qindra qytetarëve që kanë halle të ndryshme, apo bizneseve që varen nga produktiviteti për të gjeneruar pagat e punonjësve dhe fitimet e tyre.

Administrata përfitoi dhe nga zelli i kryeministrit për të barazuar pagat e rajonit, duke shkaktuar me vetëdashje presion në tregun privat të punës, me sipërmarrjet që sot kanë hyrë në një rreth vicioz, pasi u detyruan të rrisnin pagat, pa e shoqëruar me produktivitetin e punës. 

Lidershipi, nga ana e tij, e shfrytëzon administratën si një mekanizëm për të fituar vota. Sa herë që afrohen zgjedhjet, numri i të punësuarve në institucionet shtetërore fryhet si me magji.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se në dy tremujorët përpara zhvillimit të zgjedhjeve të përgjithshme të prillit 2021, në sektorin shtetëror u shtuan gati 12 mijë të punësuar të rinj, që është rritja më e lartë historike që nga viti 2000 kur raportohen të dhënat. 

Ndonëse çdo shërbim po kalon online, administrata mbetet e ngarkuar. Në aparatin shtetëror në fund të 2023 kishte rreth 182 mijë punonjës, apo 18 mijë më shumë sesa një dekadë më parë.

Ironikisht, as numri më i lartë i tyre dhe as kalimi i shërbimeve online në shumë raste nuk i kanë ndihmuar qytetarët e bizneset që vazhdojnë të sorollaten edhe sot për të marrë një hipotekë, apo subjektet që u ngec aktiviteti sa herë që sistemi i e-Albania bie dhe nuk kanë se ku të ankohen. 

Përvoja e këtyre dekadave na ka mësuar që të mos presim shumë nga administrata dhe vlerat e pretenduara të saj. Pakkush pret që të fitojë ndershmërisht një tender, apo të zgjidhë shpejt një hall pa dhënë një ryshfet, edhe pse reforma në drejtësi po ushtron presionin e vet.

Ndaj dhe ne “gëzohemi” kur institucionet kanë një ditë më shumë pushim. Imagjinoni se sa para kursehen nga vjedhjet në tendera, apo ryshfetet e munguara.

Një vrojtim periodik global i Bankës Botërore me sipërmarrjet, të cilat pyeten për çështje që lidhen me klimën e biznesit si korrupsioni, taksat, krimi dhe ambienti rregullator, ka gjetur se 36% e biznesit shqiptar ka pranuar se i është kërkuar ryshfet nga ana e zyrtarëve të paktën një herë.

Kjo shifër është tre herë më e lartë se mesatarja e rajonit dhe dy herë më e madhe se mesatarja botërore. Janë para që do të ishin kursyer, nëse profesionistët e administratës publike dhe lidershipi do të kishin minimumin e vokacionit për të formësuar një administratë që në fokus do të kishte të mirën publike dhe jo atë personale.

Ndaj le të rrinë më mirë pushim! Në maj, p.sh., data 1 Maj është e mërkurë, le të jetë e gjithë java pa punë, së bashku me 6 majin (që është pushimi i Pashkëve).

Ama gjithsesi kemi edhe një të mirë nga pushimet e shkurtra e të papritura të administratës. Jo të gjithë ikin jashtë, dhe një pjesë e madhe të parave të fituara jo nga puna i shpenzojnë edhe te bizneset private, që jo të gjitha janë të lidhura me qeverinë./MONITOR

monitor administrata publike

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë