LIVE UPDATES
Ekonomi

Rrjeti i Grave: Gratë po diskriminohen në punësim, 80% janë ekonomikisht joaktive

Adelina Tërshani, koordinatore e projekteve në Rrjetin e Grave të Kosovës, tha se diskriminimi ndaj grave është shumë i shprehur qysh në intervistat për punë.

22 Maj 2022, 08:41 Nga DOSJA
Rrjeti i Grave: Gratë po diskriminohen në punësim, 80% janë
Foto ilustruese

Gratë janë një nga kategoritë kryesore që bëjnë pjesë në popullsinë ekonomikisht joaktive e që janë të gatshme për punë. Bazuar në disa të dhëna në Kosovë llogaritet se 80% e grave janë ekonomikisht joaktive.
Përfaqësuesit e shoqërisë civile i kanë thënë Ekonomia Online, se diskriminimi në bazë gjinore është njëri nga faktorët kryesor që ka ndikuar që ky numër i grave të jenë ekonomikisht joaktive.

Adelina Tërshani, koordinatore e projekteve në Rrjetin e Grave të Kosovës, tha se diskriminimi ndaj grave është shumë i shprehur qysh në intervistat për punë.
Sipas saj, edhe shkelja e së drejtës për pushim të lehonisë është njëra prej diskriminimeve më të shpeshta që gratë e hasin në tregun e punës.
Ajo numëron edhe një varg faktorësh të tjerë si ngacmimi seksual në vendin e punës, paga e pabarabartë për punë të barabartë me punëtorët burra, por edhe kushtet jo të mira dhe jo adekuate në vendin e punës.

“Hulumtimet e Rrjetit të Grave tregojnë që ka faktorë të shumtë që i lejnë gratë jashtë tregut të punës dhe ose i de motivojnë ato për me kërkua një vend punë në tregun e punës në Kosovë. Diskriminimi në baza gjinore është njëri prej faktorëve të shprehur të cilin e hasin gratë në tregun e punës, në intervista pune dhe kjo e bënë që ato të mbesin jashtë tregut të punës”.

“Shkelja e së drejtës për pushim të lehonisë është njëra prej diskriminimeve më të shpeshta që gratë e hasin në tregun e punës. Pastaj është ngacmimi seksual në vendin e punës, paga e pabarabartë për punë të barabartë me punëtorët burra, edhe kushtet jo të mira dhe jo adekuate në vendin e punës dhe shumë faktorë të tjerë”.

Një tjetër pengesë për punësim, sipas saj, janë edhe punët e papaguara e po ashtu “planet familjare”.
“Njëri prej faktorëve më shumë shqetësues është puna e papaguar e grave e cila nuk është që njihet aq më pakë me mekanizma shtetërorë këtu në Kosovë nuk njihet, nuk paguhet dhe iu bije barrë grave për shkak të normave që ato i mbartin për shkak të mentalitetit patriarkal në të cilin ne jetojmë. Tregu i punës në Kosovë është i pafavorshëm edhe për gratë edhe për burrat. Kur flasim për gratë mandej vinë shumë sfida që kanë bazë gjinore. Ato përballin forma të diskriminimit vetëm pse janë gra”.

“Qysh në intervista pune ato pyeten për planet e tyre nga shefat apo intervistuesit që i bëjnë këto intervista. A kanë plan të bëjnë fëmijë, a janë të martuara çka janë pyetje seksiste me bazë gjinore si formë e diskriminimit. Pse ndodh kjo është një faktor i rëndësishëm që është ligji i punës, tani mënyra se si Ligji i punës e rregullon pushimin e lehonisë tregon që barra apo kostoja e financiare e këtij pushimi apo leje bie mbi punëdhënësin në këtë rast sektorin privat që ofron më së shumti punë në Kosovë. Kjo bënë që këta punëdhënës llogaritin më mirë se a do ta marrin një grua apo një burrë në vendin e punës pavarësisht kualifikimeve”.
Kurse Yll Zekaj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) tha se numër i madh i grave hezitojnë që të realizojnë të drejtën e tyre në trashëgimi, duke hequr kështu dorë nga pasuria.

“Kemi edhe një numër tjetër të OJQ-ve, por edhe agjencive për ndihmë juridike falas të cilët ofrojnë ndihmë juridike falas për gratë në realizimin e të drejtave të tyre por asnjëherë nuk është e mjaftueshme ajo që ofrohet e që tentohet që të bëhet një barazim edhe në aspektin ekonomik në mes të burrave dhe të grave në Kosovë”.

“Kemi mungesë të zhvillimit të procedurave sa i përket trashëgimitë, kemi një numër i madh i grave të cilat hezitojnë për ta realizuar të drejtën e vet në trashëgimi, ende e kemi një numër një shifror të përqindjes së grave të cilat përfitojnë nga pasuria që u takon nga familja përkatësisht në procedurën e trashëgimisë. Pastaj kemi një numër të madh të grave që ende për shkak të presioneve të ndryshe çofshin nga familja apo rrethi heqin dorë nga realizimi i kësaj të drejte. Vetëm një numër i vogël i grave kanë pronësinë të regjistruar në emrin e tyre”.

Tutje Zekaj tha se ka shumë sektorë të cilat ende janë të rezervuara vetëm për meshkujt dhe kemi një numër të vogël të femrave të cilat aplikojnë në këto pozicione.

Sipas ti, Qendra për ndihmë juridike që funksionon në kuadër të kësaj organizate, i përkrahin juridikisht gratë, por që sipas tij, këto të fundit nuk kanë mundësi financiare për t’u përballur me shpenzimet për të angazhuar avokat për të realizuar të drejtën e tyre.

“Pastaj është edhe diskriminimi në marrëdhënien e punës. Kemi shumë sektorë të cilat ende fatkeqësisht janë të rezervuara vetëm për gjininë e meshkujve dhe kemi një numër të vogël të femrave të cilat aplikojnë në këto pozicione. Ky është një lloj i diskriminimit faktik që ndodh. Jo në të shumtën e rasteve femrat e kërkojnë të drejtën e tyre në procedurën gjyqësore çoftë për shkak të papunësisë financiare për të përballur shpenzimet të cilat realizohen gjatë një procedure gjyqësore çoftë për shkak të neglizhencës së institucioneve për të ofruar benificione për gratë në zhvillimin e procedurës”.

“Ne si qendër për ndihmë juridike falas kemi kategori te veçanta për t’i përkrahur juridikisht gratë në realizimin e të drejtave të tyre çoftë në marrëdhënie pune çoftë nga realizimi i trashëgimisë kur këto gra nuk kanë mundësi financiare për t’u përballur me shpenzimet e këtyre procedurave, nuk kanë mundësi financiare për të angazhuar avokat për të realizuar të drejtën e tyre”.

Ajo thotë se në këtë drejtim Kosova, ka ligjet si ato që zbatohen në Bashkimin Evropian, por që mungon vullneti i institucione për zbatimin e tyre, raporton EO.

“Në aspektin formal ligjet tona janë të njëjtësuara me ligjet e Unionit Evropian, duke filluar nga kushtetuta pastaj edhe ligji në të cilin hyn edhe diskriminimi gjinor, janë legjislacion i përafruar me legjislacionin e Bashkimit Evropian. Ajo që ndodh në praktikë kemi mungesë të zbatimit të ligjeve. Kemi mungesë të vullnetit të institucioneve për të zbatuar ligjin”, tha Zekaj.

Marrë nga Express

Sondazh

Poll

Kërcënuan të riun me armë zjarri, arrestohen 3 autorët, sekuestrohet kallashnikovi dhe pushka

Kërcënuan të riun me armë zjarri, arrestohen 3 autorët, sekuestrohet kallashnikovi dhe pushka

Në kërkim për grabitje me armë, arrestohet në Tiranë me qëllim ekstradimi gjeorgjiani

Kontrolle në akset rrugore, arrestohen 21 drejtues mjetesh, pezullohen 78 leje drejtimi

VIDEO- Tentoi të vriste një person, arrestohet 31-vjeçari, Policia: Ka rrezikshmëri të lartë

'Lojëra fati'/ Kontrolle në Krujë, Tiranë e në Shkodër, arrestohen 3 persona

Pamjet nga operacioni 'Kutia e Pandorës', kokaina e ndarë në 1100 doza gati për shitje

Merr flakë banesa në Tiranë

Operacioni 'Fijet' në Durrës, shkon në 7 numri i kamerave të çmontuara

'Fijet'/ Hiqen 23 kamera të tjera në Korçë, Vlorë dhe Durrës, 13 nën hetim

Deputeti i PS kapet duke shtypur butonin “pro” edhe për kolegen e tij

VIDEO- Deputetët e PD-së i bien bilbilave në seancë

Nallbati: Na përjashtoni të gjithëve dhe vazhdoni! Jeni turpi i këtij vendi

"Jemi tek pazari i gjësë"/ Vasili ngre tonet në Kuvend, Nikolla i mbyll mikrofonin, deputeti:Turp

"Mos e fshini Ramën, po vrisni demokracinë"/ Bardhi kërkon llogari në Kuvend për dosjen McGonigal

Boçi kërkon Ramën: Autori i krimit të vijë këtu, ka korruptuar Parlamentin!

Operacioni 'Fijet'/ Zbulohen kamerat e sigurisë në lagjet e Dibrës, Shkodrës dhe Lezhës

Me armë zjarri e kokainë në makinë, arrestohen dy personat që lëviznin në ish-Bllok

Celibashi: U kap në veprintari politike. Përfaqësuesi: Sako e publikoi në profilin personal

Berisha rrezikon të mos regjistrohet në zgjedhje, Celibashi: KQZ njeh vetëm një PD

Harta e Re Gjyqësore, Llagami: Ky proces na mori 3 vite, ishim në një rrugë pa kthim

'Fijet' në Tiranë, çmontohen 155 kamera të tjera sigurie, 44 persona nën hetim

Sekuetrohen 9 mln lekë në Lushnje, arrestohet shitësi i kokainës, 10 konsumuesit nën hetim

Operacioni 'Fijet', hiqen 37 kamera sigurie në Elbasan

Kontrabandë celularësh, arrestohen 4 persona në Tiranë, sekuestrohen 763 telefona

Operacioni "Fijet", çmontohen 155 kamera sigurie në Tiranë, 37 persona nën hetim

Përfshihet nga flakët apartamenti në Vlorë, shkak dyshohet shkëndija elektrike

"Big Brother" vazhdon në Korçë/ Kapen nëntë kamera të vendosura nga grupet kriminale

Hiqej si punonjës i Forcave Speciale, arrestohet 40-vjeçari me armë në Tiranë

19 të arrestuar nga 'Rrugorja', drejtonin makinën në gjendje të dehur

"Saga Big Brother vazhdon"/ Çmontohen 20 kamera të vendosura në Fier dhe Lushnje

Skafi me turistë pëson avari, bllokohet në det, policia e nxjerr në breg, momenti i shpëtimit

Drift si i 'çmendur' në rrugët e Vlorës, gjobitet me 750 mijë lekë i riu në Vlorë, i hiqet patenta

35-vjeçari përplas të miturën me makinë dhe arratiset, momenti kur kalimtarët rrethojnë të voglën

'Big Brother' në Shqipëri, zbulohen 3 kamera sigurie në lagjet e Memaliajt dhe 1 në Burrel

Hiqen 39 kamera në Korçë dhe Pogradec

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parking, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parkingun e kullës, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Zjarri nisi nga parkingu, dalin pamjet nga djegia e kullës 41-katëshe, zona e mbuluar nga tymi

Momenti i arrestimit të Xhevit Sinanit, vrau gruan e vëllain e tij në Gramsh

Vodhën 8 dyqane dhe banesa, në pranga 16-vjeçari, në kërkim shoku i tij

ME VIDEO- Zbulohen 47 kamera sigurie në Durrës, Shijak dhe Krujë

Nxirrnin inerte pa asnjë dokument, arrestohet administratori i një guroreje në Krujë

Aksioni në Vlorë, policia çmonton 16 kamera sigurie të vendosura nga grupet kriminale

"Meta e ka djalë halle", Kryemadhi flet për Dorian Duçkën: Sa ishte te ne qe në rregull

Me dosje në duar, Shkëlzen Berisha mbërrin në SPAK

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht

Rama: Drejtësia amerikane foli, unë jam ulur në Strasburg me njerëz non-grata

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht për marrëdhënien

Rama: Nezajn e njoha përmes agjentit të FBI-së. Duçka ka punuar pa pagesë për mua

Rama pranon takimet me ish-agjentin e FBI: Ndodhën! Po keqlexohen hetimet për të sfumuar 21 janarin