LIVE UPDATES
Ekonomi

Qeveria në mungesë idesh, rikthen lojërat e fatit, amnistinë, shitjen e nënshtetësisë

Dekada e fundit na ka përballur me shumë nisma, të cilat janë hedhur nga Qeveria në tavolina debatesh. Nismat kanë qenë nga më të pazakontat për një vend si Shqipëria, duke filluar që nga legalizimi i kanabisit, amnistia “fiskale”, e deri te nismat e fundit për risjelljen e basteve, apo dhe shitja e nënshtetësisë.

4 Shtator 2022, 07:09 Nga A.B
Qeveria në mungesë idesh, rikthen lojërat e fatit,
Foto ilustruese

Siç e dinte mirë opozita e para 2013-s, një shtet rritet e zhvillohet duke përmirësuar sundimin e ligjit, duke forcuar transparencën dhe konkurrencën në treg, e duke incentivuar bizneset inovatore. Në vend të ideve të vjetra, qeveria bën mirë të shpluhurosë angazhimet e vjetra të saj.

Dekada e fundit na ka përballur me shumë nisma, të cilat janë hedhur nga Qeveria në tavolina debatesh. Nismat kanë qenë nga më të pazakontat për një vend si Shqipëria, duke filluar që nga legalizimi i kanabisit, amnistia “fiskale”, e deri te nismat e fundit për risjelljen e basteve, apo dhe shitja e nënshtetësisë.

Këto nisma kanë të përbashkët një element: çojnë në një model ekonomie parazitar dhe përjashtimor për një pjesë të popullsisë dhe biznesit, madje për pjesën më të shëndoshë e më me integritet të saj.

Vendi po përballet me një emigracion me ritme shqetësuese, tërheqje të kapitalit perëndimor dhe mungesë të theksuar të investimeve të huaja.

Mungesa e reformave konkrete, paqëndrueshmëria e ambientit fiskal apo dhe problemet e theksuara me sistemin e drejtësisë dhe zbatimin e ligjit, duke shtuar dhe faktin e të qenët një treg i vogël dhe jo domethënës, bëjnë që vendi ynë të mos jetë në hartën e investitorëve strategjikë.

Jo vetëm kaq, por gjithashtu e bëjnë vendin të pasigurt dhe për shtetasit e vet, të cilët janë të detyruar të emigrojnë masivisht. 

Në kushtet e mungesës së vullnetit për të reformuar dhe për të krijuar një mjedis tërheqës për investime dhe kapital, fokusi i qeverisë është te nismat “ekzotike”. 

Në fillim të verës, qeveria hodhi në publik idenë e “amnistisë fiskale”, e cila i ngjante më shumë një amnistie ligjore. Rreziku se Shqipëria do të kthehej në një vendstrehimi të sigurt për paratë kriminale të rajonit dhe më gjerë bënë që një sërë organizatash ndërkombëtare të reagonin më ashpër se kurrë më parë ndaj qeverisë.

Ndërkohë, siç kemi shpjeguar në numrat e mëparshëm të revistës, jo të pakët ishin edhe zërat në vend që shpjeguan se një nismë e tillë nuk është aspak garanci zhvillimi. Në të kundërt, ato rrezikojnë të kriminalizojnë përfundimisht ekonominë dhe politikën shqiptare. 

Pak javë më pas, qeveria është rikthyer me dy ide të tjera: shitja e nënshtetësisë dhe rikthimi i lojërave të fatit. 

Shitja e nënshtetësisë edhe nga vende më të pasura është parë dhe komentuar shpesh si një mënyrë për të tërhequr kapitale nga vende më të varfra, qoftë edhe të krijuara në mënyra të dyshimta drejt vendeve të zhvilluara. Por në themel të këtyre politikave qëndron përherë një supozim: shteti ligjor dhe mbrojtja e garantuar që ofrohet për të gjithë përpara ligjit.

Është më se e kuptueshme se pse politikanë apo sipërmarrës të Botës së Tretë rendin për të siguruar të ardhmen e tyre dhe të familjeve në shtetet ku pasuria e tyre nuk do të cenohej edhe nëse nuk shtohet më tej.

Por është komplet e paqartë pse kapitale të tilla duhet të rendin drejt Shqipërisë, një vend prej të cilit po vrapojnë të largohen sipërmarrës të huaj e profesionistë shqiptarë. 

Po kështu, edhe nisma për të rilejuar lojërat e fatit ecën mes shumë dritëhijeve që qeveria asnjëherë nuk i ka diskutuar publikisht. Është e vërtetë se çdo nismë që synon nxjerrjen e jashtëligjshëm të një aktiviteti njerëzor përfundon jo duke e zhdukur, por duke e kriminalizuar atë.

Pikërisht për të shmangur efektet e kriminalizimit të një aktiviteti, e jo për të gjeneruar të ardhura të rëndësishme fiskale, shumë vende të zhvilluara kanë ligjëruar aktivitete si prostitucioni, apo kultivimi dhe tregtia e drogave të lehta. Por qeveria shqiptare i dinte të gjitha këto vite më parë.

Modele për lejime të kufizuara të aktiviteteve kishte kudo dhe mund të adoptoheshin që në fillim, duke shmangur shpërhapjen masive dhe vërtet të dëmshme të lotove në çdo cep të Shqipërisë. 

Rikthimi i basteve sportive, pa shpjeguar se cilët janë përfituesit më të mëdhenj të industrisë, e pa ndonjë strategji të re sociale, e bën akoma dhe më të paqartë përfitimin publik që u arrit nga ndalimi i tyre. 

Në praktikë, nisma të tilla të zbatuara në ambiente me dobësi të theksuara institucionale dhe pa përpjekje serioze për forcimin e tyre e kriminalizojnë ekonominë, rrisin shkallën e përjashtimit të individëve dhe bizneseve me integritet dhe respekt për ligjin, duke nxitur më tej largimin nga vendi të njerëzve dhe kapitalit, si të investitorëve të huaj, ashtu edhe vendas.

Nga ana tjetër, këto nisma nxiten edhe nga justifikimi i përhershëm për nevojën për të mbushur arkën e shtetit. Në vitin 2022, në mungesë të thellë burimesh të reja të rritjes ekonomike, qeveria po i rikthehet idesë së rrezikshme se çdo lloj kapitali, pavarësisht formës dhe origjinës, është i mirë për aq sa paguan sadopak taksa, për të pasur burime publike për të vijuar me axhendën e shpenzimit të tyre. 

Një shtet rritet e zhvillohet, duke përmirësuar sundimin e ligjit, duke forcuar transparencën dhe konkurrencën në treg, e duke incentivuar bizneset inovatore. Në thelb, kjo mbetet platforma utopike që u ofrohet qytetarëve të këtij vendi sa herë që ka zgjedhje të reja./MONITOR

lojera fati amnisti qeveria

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet