LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse Franca po debaton për punën, dhe të drejtën për të qenë dembelë

Pjesëmarrja nuk ishte aq e lartë sa në dy ditët e mëparshme të grevës në janar. Por të gjitha sindikatat i mbështesin grevat. Shumica e partive opozitare dhe shumica e francezëve, e kundërshtojnë me vendosmëri reformën e pensioneve.

12 Mars 2023, 07:49 Nga I.A

Pse Franca po debaton për punën, dhe të drejtën për

FRANCË- “Macron, ul pensionin tënd, jo tonin!” shkruhej në një pankartë në një protestë të fundit në Francë.

“Metro, punë, varr”, shkruhej në një tjetër, me një ton më të zymtë. Shumë persona dolën në rrugët e Francës për të protestuar kundër planit të presidentit Emmanuel Macron për të rritur moshën minimale të pensionit, nga 62 vjeç në 64 vjeç.

Pjesëmarrja nuk ishte aq e lartë sa në dy ditët e mëparshme të grevës në janar. Por të gjitha sindikatat i mbështesin grevat. Shumica e partive opozitare dhe shumica e francezëve, e kundërshtojnë me vendosmëri reformën e pensioneve.

Legjislacioni, i cili u paraqit në Parlament më 6 shkurt, jo vetëm që e ka ndarë vendin, por ka nxitur një dialog të ashpër, shkruan The Economist.

Qeveria thotë se reforma është “e domosdoshme”, në mënyrë që sistemi i pensioneve të baraspeshojë llogaritë dhe që Franca të ruajë pensionet e saj bujare, në një kohë kur njerëzit po jetojnë gati një dekadë më shumë se në vitin 1980. Kundërshtarët e reformës e akuzojnë qeverinë se po heq mizorisht të drejtat e fituara me vështirësi të një shteti social modern.

Deri tani, qeveria e Macron nuk ka arritur t’i bindë dot francezët se rritja e moshës së pensionit është një mënyrë e nevojshme apo e drejtë për të plotësuar deficitin vjetor të pensioneve, që do të arrijë në 14 miliardë euro (15 miliardë dollarë) deri në vitin 2030.

Kritikët nga krahu i majtë i opozitës, thonë se do të ishte më e drejtë të tatoheshin “super-fitimet”, ose të pasurit. Një raport nga Oxfam France, tregoi se një taksë prej 2% mbi asetet e miliarderëve francezë, do të eliminonte menjëherë deficitin e pensioneve. Republikanët e qendrës së djathtë, të cilët më parë e rritën moshën e pensionit nga 60 në 62 vjeç, tani këmbëngulin se versioni i Macron është i padrejtë.

Megjithatë, duke u përqendruar ngushtë në moshën e daljes në pension, qeveria nuk po arrin të shpjegojë se kjo nuk është thjesht një çështje kontabiliteti. Ajo është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë të zotit Macron për ta vënë punën në qendër të projektit të mandatit të tij të dytë.

“Reforma e pensioneve, – thotë Marc Ferracci, ekonomist i punës dhe deputet i partisë qendrore të Macron, – është thelbësore për objektivin e fushatës për të sjellë punësim të plotë dhe rritjen e shkallës së punësimit të punëtorëve më të moshuar”.

Punësimi i plotë do të nënkuptonte frenimin e papunësisë nga 7% sot, në rreth 5%, një nivel që nuk është parë që nga viti 1979. Përqindja e 55-64-vjeçarëve në punë, sot në Francë është 56%, duke u rritur me pesë pikë gjatë mandatit të zotit Macron, por mbetet shumë më poshtë se niveli 72% në Gjermani.

Për këtë qëllim, qeveria dëshiron të paraqesë një “indeks të të moshuarve”, për të monitoruar përqindjen e punëtorëve më të vjetër në listën e pagave dhe për t’i nxitur firmat të punësojnë më tepër punëtorë të mëdhenj në moshë.

Për të rinjtë, reforma do të zgjerojë numrin e praktikave, që arriti në 980,000 në vitin 2022, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë. Paralelisht, qeveria ka shtrënguar rregullat për ndihmat për të papunët, që zbatohen zakonisht gjatë periudhave të rritjes ekonomike dhe mungesës së fuqisë punëtore. Shumë firma në Francë aktualisht raportojnë se kanë probleme me plotësimin e vendeve të lira të punës.

Një projekt i tillë ka kuptim për Francën. Megjithatë, që nga pandemia, shumë shtete e kanë rimenduar natyrën e punësimit. Dhe në mendjen e francezëve, përparimi drejt një shoqërie më të mirë, matet nga lehtësimi i barrës së punës.

Në vitin 1880, Paul Lafargue, mendimtar socialist, botoi “Le Droit à la Paresse” (“E drejta për të qenë dembelë”), duke kërkuar një ditë pune treorëshe dhe duke denoncuar “çmendurinë e dashurisë për punën”. Dy dekada më parë, libri “Bonjour Paresse” (“Përshëndetje dembelizëm”), u kthye në bestseller.

Ulja e kohës së punës, e projektuar fillimisht për t’i mbrojtur punëtorët nga abuzimi, është bërë pjesë e historisë së vendit që prej pasluftës. Në vitin 1982, François Mitterrand uli moshën e pensionit nga 65 vjeç, në 60 vjeç.

Dy dekada më vonë, Franca paraqiti javën e punës 35-orëshe. Përqindja e francezëve që e konsiderojnë punën “shumë të rëndësishme”, ra nga 60% në vitin 1990, në vetëm 24% në vitin 2021. Pandemia e ka nxitur këtë ndryshim, thotë Romain Bendavid, në një studim për Fondacionin Jean-Jaurès.

Deri në vitin 2022, vetëm 40% e francezëve thanë se do të parapëlqenin të fitonin më shumë dhe të kishin më pak kohë të lirë, nga 63% në vitin 2008.

Politikanët francezë flasin për të gjitha këto kryesisht për të shkëmbyer fyerje dhe slogane.

Sandrine Rousseau, udhëheqëse e Partisë së Gjelbër nga koalicioni NUPES, argumenton hapur për “të drejtën e dembelizmit” dhe dëshiron të sjellë një javë pune 32-orëshe. Gérald Darmanin, ministri i Brendshëm i presidentit Macron, i quan anëtarët e NUPES një grup “njerëzish që nuk e pëlqejnë punën” dhe që mendojnë se mund të jetojnë në një “shoqëri pa bërë asnjë përpjekje”.

Jo aq dembelë sa ç’duket

Në fakt, shoqëria franceze është më e ndërlikuar se sa tregojnë stereotipet. Falë rregullave më të buta, punëtorët francezë mesatarisht punojnë më shumë orë në javë se gjermanët (37 orë në krahasim me 35 orë), dhe janë po aq produktivë për orë pune.

Madje, disa politikanë, duke përfshirë Fabien Roussel, udhëheqësin e Partisë Komuniste, e përqafojnë vlerën e punës. Francezët mund të thonë se puna nuk është më qendrore në jetën e tyre, por një studim i ri nga Instituti Montaigne, tregon se tre të katërtat e tyre thonë gjithashtu se janë përgjithësisht të lumtur në punë, një shifër që ka qenë e qëndrueshme për disa vite.

Megjithatë, Franca nuk po bën këtë debat dhe 64% janë ende kundër reformës së pensioneve. Thuhet se Macron është i vendosur të qëndrojë i palëkundur. Nëse ai nuk mund t’i gjejë dot votat në Parlament, ku nuk zotëron shumicën, reforma mund të miratohet duke përdorur një dispozitë të veçantë kushtetuese, ndonëse rrezikon të provokojë zgjedhje të reja legjislative.

Sidoqoftë, nëse Macron nuk do të arrijë t’i bindë dot francezët për meritat e reformës së tij, ai nuk do të njihet si presidenti që përfundoi një reformë të suksesshme, por si politikani që zemëroi keq vendin e tij.

Marrë nga Monitor.al

protesta ne france

Sondazh

Poll
Ekonomi 12 Mars 2023, 07:31 I.A

A po e teprojmë me multivitaminat?!

Foto ilustruese TIRANË- Në mbarë botën, gjithnjë e më shumë njerëz po kuptojnë vlerën e shëndetit t&...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet