17 Dhjetor 2022, 07:09
Nga A.B

Pa dashur të jem shumë pesimist në analizën time, asgjë nuk ka ndryshuar në praktikën e zhdoganimit gjatë viteve të fundit me vendet e rajonit.
Për çdo veprim ndërkufitar ka sistem kontrolli të dyfishtë!
Pra certifikatë veterinare në vendin e nisjes dhe certifikatë veterinare në vendin e mbërritjes. Deklaratë doganore në vendin e nisjes, deklaratë doganore në vendin e mbërritjes.
Pagesë e agjencisë doganore, gjithashtu në të dy vendet. Në kuadër të CEFTA-s, teorikisht një dokument i lëshuar në njërin vend duhet të njihet nga pala tjetër (dhe absolutisht ashtu duhet të jetë.
Ky është modeli i BE-së, një dokument i lëshuar në Gjermani për shembull, qoftë faturë apo certifikatë veterinare apo fitosanitare njihet edhe në Itali edhe në Spanjë e kudo).
Praktikisht, veterineri shqiptar lëshon certifikatën, por në kufi të Serbisë, apo të çdo lloj vendi të rajonit, duhet të lajmërohet 24 orë përpara veterineri, që të vijë të bëjë edhe një herë kontroll veterinar, për të njëjtën gjë të cilën ka garantuar nëpërmjet certifikatës veterinare veterineri shqiptar.
Në rastin më të keq (që ndodh goxha shpesh) veterineri mund të kërkojë të marrë një mostër e ta dërgojë për analiza, që do të thotë që kamioni duhet të presë ndoshta 2-3 ditë.
Edhe pse taksa apo tarifa nuk ka, për bërjen e një operacioni ndërkufitar me vendet e rajonit duhet të koordinosh 2 veterinerë, 2 agjentë doganore, 2 zyrtarë veterinarë (edhe nëse dogana punon 24 orë, doganierët kanë deklarata të tjera në dorë).
Kostot e këtij operacioni janë gjithashtu të rëndësishme. Ne bëjmë import 5 herë në javë nga Kosova, 3 herë në javë nga Mali i Zi, 1 herë në javë nga Serbia.
Vetëm këto kosto të lartpërmendura shkojnë 140-180 euro për çdo operacion (certifikatë veterinare x 2, deklaratë doganore x2, kontrolle veterinare x2, parking doganor x2) e në varësi të produktit, shkojnë edhe 30-35% të kostos së të gjithë transportit.
Së treti, duke marrë parasysh kohët e pritjes, një operacion ndërkufitar, rrallëherë është operacion njëditor. Pothuajse gjithmonë është dyditor, pra shoferit i duhen paguar edhe dieta e fjetja, i duhet paguar edhe koha e pritjes, duhet trajnuar, e duhet llogaritur që duhet të punësosh 1.5 herë më shumë shoferë, e 1.5 herë më shumë mjete transporti nëse do të bësh tregti me jashtë.
Për të ilustruar, një shofer për të marrë apo për të dërguar një ngarkesë në Sarandë, mund të shkojë e të kthehet brenda dite, dhe ndoshta në kthim të ngarkojë apo të shkarkojë edhe në ndonjë vend tjetër, ndërsa për të dërguar të njëjtin produkt në Prishtinë, duhet llogaritur që të niset një ditë përpara, e të kthehet të nesërmen.
Praktikisht që të bësh tregti me vendet e rajonit, duhet të kesh një strukturë të tërë, një person që të koordinojë çdo gjë, e burime njerëzore dhe mjete të shtuara.
Efektivisht, të gjithë kompanitë e vogla e të mesme janë të përjashtuara nga tregtia me vendet e rajonit, sepse nuk mund të presësh nga tregtarë të vegjël, apo prodhues artizanalë që të ngrenë në këmbë strukturën e nevojshme, dhe të kenë ekspertizën për të koordinuar veprime ndërkufitare, si dhe të paguajnë kosto në rendin e 30-40% të vlerës që faturojnë.
Veprimet ndërkufitare i bëjnë vetëm komani të mëdha e shumë të mëdha, gjë që nuk është aspak koherente me strukturën e tregjeve të vendeve të rajonit.
Edhe kompanitë e mëdha janë të dënuara që të jenë të kufizuara në tregtinë e tyre, pasi në një ngarkesë, ti mund t’i dërgosh produkte vetëm një importuesi te madh, e ai importues më pas ta shpërndajë (e praktikisht të këtë fuqinë e të diktuarit të kushteve), ose duhet ndërtosh, apo të marrësh me qira një magazinë në një vend tjetër, të krijosh një kompani të re në atë vend, efektivisht të punësosh të paktën një magazinier, një shofer tjetër, një financier dhe një roje.
Për shkak se për të shitur në disa klientë përtej kufirit, duhen bërë të njëjtat veprime që i shpjegova. Edhe kompanitë e mëdha, por që tregtojnë produkte të freskëta apo me afat të afërt skadencë janë gjithashtu të penalizuara.
Zgjidhja e vetme është një model i pastër europian, një faturë apo certifikatë e lëshuar në Shqipëri, duhet të njihet menjëherë në secilin vend të rajonit, e jo të këtë nevojë për doganën apo ndërmjetës të tjerë që të validojë e të vërtetojë daljen e mallit.
Duhet të krijohet një software i përbashkët për të gjitha vendet e rajonit, për t’u menaxhuar kjo gjë.
Natyrisht nuk mund të hiqen komplet kontrollet, por doganat dhe autoritetet e tjera kontrolluese duhet të bëjnë kontrolle, bazuar në risk pranë ambienteve të kompanisë, e jo për çdo ngarkesë./MONITOR
tregtia
Ekonomi
17 Dhjetor 2022, 07:08
A.B
Zarzavatet shqiptare janë produkte popullore në tregjet e Serbisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut, ashtu siç ësht&...
Ekonomi
16 Dhjetor 2022, 07:37
A.B
Euro
Rënia e Euros në kursin e këmbimit me Lekun është thelluar më shumë ditën e enjte, duke prekur një rekord...
Ekonomi
16 Dhjetor 2022, 07:36
A.B
Tirana
Rritja e numrit të turistëve që vizituan Shqipërinë në tremujorin e tretë të vitit ka gjallëruar tregti...
Ekonomi
16 Dhjetor 2022, 07:07
A.B
Foto ilustruese
Investimet e Huaja Direkte në Kosovë kanë shënuar rritje këtë vit. Nga 390 milionë euro vitin e kal...
Ekonomi
16 Dhjetor 2022, 07:06
A.B
Foto ilustruese
Çmimet e larta në energjisë si rezultat i krizës e kanë ulur në mënyrë të ndjeshme kohë...
Ekonomi
16 Dhjetor 2022, 06:57
A.B
Banka
Banka e Shqipërisë pritet të rrisë blerjet në tregun e brendshëm valutor gjatë vitit të ardhshëm.
Sipas...
Ekonomi
15 Dhjetor 2022, 16:30
Foto Ilustruese
TIRANË- Shqipëria ka vijuar të jetë e fundit në Europë për të ardhurat për frymë edhe n&e...
Ekonomi
15 Dhjetor 2022, 10:17
k.m.
Foto ilustruese
Mungesa e fuqisë punëtore, si pasojë e ritmeve të larta të emigracionit, po nxit pjesën joaktive të shoq...
Ekonomi
15 Dhjetor 2022, 08:52
A.B
Euro
Euro thelloi më tej rënien në kursin e këmbimit ditën e mërkurë, duke zbritur për herë të parë ...
Ekonomi
15 Dhjetor 2022, 07:11
A.B
Këshilli Kombëtar i Territorit (KKT) kaloi këtë javë në mbledhjen e fundit një seri vendimesh.
Bie në sy dhënia ...