LIVE UPDATES
Ekonomi

"Fundi i fillimit!" Bankat qendrore po fitojnë betejën kundër inflacionit, por politika dhe proteksionizmi "do ta bëjnë jetën të vështirë"

Pas rritjeve të çmimeve midis viteve 2021 dhe 2023 me 15% në Amerikë dhe 18% në Eurozonë, normat vjetore të inflacionit tani qëndrojnë përkatësisht në nivelet 2.6% dhe 2.5%. Sidoqoftë, kënaqësia mund të zgjasë për pak kohë. Inflacioni më i ulët, edhe pse është i mirëpritur, nuk do të risjellë ekonominë relativisht të qëndrueshme që mbizotëronte para pandemisë.

27 Korrik 2024, 07:27 Nga M.B
"Fundi i fillimit!" Bankat qendrore po fitojnë betejën
Foto ilustruese

SHBA- Trajektorja e inflacionit nuk u ka dhënë bankave qendrore shumë arsye për të festuar në këto vitet e fundit. Por në mbledhjen vjetore të Bankës Qendrore Europiane në Sintra, Portugali, kishte një atmosferë disi më optimiste.

“E di që tingëllon paksa arrogante”, tha presidentja e BQE-së Christine Lagarde më 1 korrik, “por zbutja e inflacionit të lartë është e jashtëzakonshme”.

“Ne kemi bërë shumë përparim”, tha Jerome Powell, kryetari i Rezervës Federale të Amerikës. Të tjerët pajtohen me ta. “Bankat qendrore e kanë përballuar mirë sfidën e inflacionit të lartë”, vlerëson Banka për Shlyerjet Ndërkombëtare.

Të dhënat japin vërtet arsye për njëfarë kënaqësie, shkruan The Economist. Pas rritjeve të çmimeve midis viteve 2021 dhe 2023 me 15% në Amerikë dhe 18% në Eurozonë, normat vjetore të inflacionit tani qëndrojnë përkatësisht në nivelet 2.6% dhe 2.5%. Sidoqoftë, kënaqësia mund të zgjasë për pak kohë. Inflacioni më i ulët, edhe pse është i mirëpritur, nuk do të risjellë ekonominë relativisht të qëndrueshme që mbizotëronte para pandemisë.

Për sa i përket ofertës, ka disa rreziqe, të cilat mund të kufizojnë rritjen ekonomike dhe të nxisin inflacionin. Rritja e populizmit në Amerikë dhe Europë kërcënon shpërthime fiskale dhe rritjen e trysnisë mbi çmimet. Bankat qendrore mund të jenë duke fituar betejën kundër inflacionit, por lufta sapo ka filluar.

Shqyrtojmë rreziqet ndaj furnizimit. Donald Trump ka premtuar se do të vendosë një tarifë prej 10% nëse rikthehet në Shtëpinë e Bardhë, dhe pas performancës katastrofike të Joe Biden në një debat presidencial të mbajtur në Georgia më 27 qershor, investitorët dhe tregjet tashmë mendojnë se është shumë i mundur një mandat i dytë presidencial i Donald Trump.

Kjo taksë dhe çdo kundërpërgjigje kineze ndaj saj, do të rrisin koston e importeve. Ndryshimet klimatike dhe rritja e investimeve në infrastrukturën ekologjike, po ndikojnë në rritjen e çmimeve të mallrave, në kushtet e një rritjeje të ngadaltë të ekonomisë globale, sipas Bankës Botërore. Dhe rreziku i një përshkallëzimi të luftës në Lindjen e Mesme është një tjetër kërcënim për ekonominë botërore.

E përbashkëta e këtyre goditjeve të mundshme, është se, ashtu si pandemia, ato kërcënojnë të çojnë rritjen ekonomike dhe inflacionin në dy drejtime të kundërta. Sipas bankës Goldman Sachs, tarifa prej 10% e kërkuar nga Trump, nëse do të provokonte hakmarrje nga ortakët tregtarë të Amerikës, do të rriste inflacionin amerikan me 1.1 pikë përqindje, ndërkohë që do të ulte në mënyrë margjinale edhe rritjen ekonomike të vendit.

Prodhimi në Eurozonë mund të bjerë me 1%. Dhe kjo pa marrë parasysh dëmin shtesë nga një tarifë prej 60% ndaj mallrave kineze, e cila mund të vendoset gjithashtu nga Trump. Në teori, bankat qendrore duhet t’i shpërfillin goditjet e ofertës, të cilat ushtrojnë veçse një efekt kalimtar mbi inflacionin. Por në praktikë, me shpërthime të përsëritura të inflacionit, objektivat e bankave qendrore për inflacionin mund të përfundojnë duke u dukur thjesht si teorike.

Megjithatë, mundësia tjetër e rritjes së normave të interesit për të ndalur shpejt inflacionin, do të ishte e dhimbshme. Nëse zoti Powell, zonja Lagarde ose pasardhësit e tyre, do të rrisnin normat e interesit sa herë që kishte rrezik për luftë tregtare, ekonomia botërore do të bëhej shumë më e paqëndrueshme. Një problem tjetër është dëshira e rigjetur e politikanëve për shpenzime të mëdha. Bota ka zbuluar tashmë se luftërat, pandemitë dhe krizat e mallrave, janë mjaft të kushtueshme.

Megjithëse tarifat rrisin të ardhurat e qeverisë, goditjet e ofertës priren të dëmtojnë rritjen ekonomike, duke i bërë borxhet më të vështira për t’u shlyer. Tregjet e bonove janë tashmë të shqetësuar nga politikat e shfrenuara fiskale. Investitorët u trembën nga mundësia e fitores së të djathtës populiste në zgjedhjet parlamentare në Francë, dhe u qetësuan disi pas raundit të parë të votimit, kur dukej më e mundshme mungesa e një shumice absolute.

Yield-et e bonove dhjetëvjeçare janë rritur ndërsa investitorët presin një rikthim të Partisë Republikane në zgjedhjet e Amerikës në nëntor, gjë që do të bënte më të mundshme shkurtimet e taksave të financuara nga deficiti. Politika të tilla vetëm sa do të rrisin inflacionin, duke i detyruar bankat qendrore që në përgjigje të rrisin normat e interesit, duke u përplasur kështu me zotin Trump dhe politikanë të tjerë populistë.

Rreziku i një bote më inflacioniste po nënvlerësohet. Ndonjëherë atmosfera në takimin në Sintra, bëhej e zymtë, por pavarësisht shqetësimeve të kohëve të fundit, tregjet financiare në pjesën më të madhe vlerësohen me çmime të çmendura, sikur inflacioni të ishte thjesht një lajthitje kalimtare dhe së shpejti do të mbizotëronte qëndrueshmëria. Pandemia shënoi fillimin e një kohe të re të rrezikshme, kur bankat qendrore do t’i kenë fitoret shumë më të rralla dhe të vështira./ Monitor

inflacion banka

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë