LIVE UPDATES
Ekonomi

“Bllokimi” i bujqësisë dhe prova e madhe e Shqipërisë për fondet europiane

Për të tretin vit radhazi, ky sektor ndodhet në rënie, i ngarkuar nga problemet e vjetra copëzimi i tokës, mungesa e mekanizimit, fragmentimi i tregut dhe politikat e paqëndrueshme të mbështetjes, të kombinuara me braktisjen e zonave rurale nga emigrimi.

19 Tetor 2025, 07:38 Nga E.d
“Bllokimi” i bujqësisë dhe prova e madhe e
Foto ilustruse

Bujqësia shqiptare, që ende përbën rreth 15 për qind të ekonomisë kombëtare, po kalon një periudhë të vështirë. Për të tretin vit radhazi, ky sektor ndodhet në rënie, i ngarkuar nga problemet e vjetra copëzimi i tokës, mungesa e mekanizimit, fragmentimi i tregut dhe politikat e paqëndrueshme të mbështetjes, të kombinuara me braktisjen e zonave rurale nga emigrimi.

Ndërsa prodhimi bujqësor ka rënë për më shumë se dy vjet rresht, Shqipëria rrezikon të humbasë jo vetëm konkurrueshmërinë në rajon, por edhe mundësitë për të përfituar nga mbështetja financiare që Bashkimi Europian po ofron për vendet kandidate. Pas hetimeve të Zyrës Evropiane Kundër Mashtrimit (OLAF), Bashkimi Europian ka ngrirë përkohësisht 112 milionë euro nga programi IPARD, pas konstatimit të parregullsive dhe keqpërdorimeve në rreth 33 milionë euro fondesh të mëparshme.

Në intervistën e posaçme të dhënë për “Monitor”, përfaqësuesja e lartë e OLAF-it theksoi se procesi i bashkëpunimit me autoritetet shqiptare po vazhdon, por nënvizon se shqetësimet mbi mënyrën si janë përdorur fondet mbeten serioze dhe se zbatimi real i masave antikorrupsion është vendimtar për vendimet e ardhshme të Brukselit. Në fakt, rreziku shkon shumë përtej humbjes së këtyre fondeve. Mënyra si Shqipëria e menaxhon programin IPARD do të ndikojë drejtpërdrejt në besueshmërinë e saj si vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Europian dhe në aftësinë për të përthithur financime më të mëdha në të ardhmen.

Sipas burimeve zyrtare nga BE, Shqipëria mund të përfitojë deri në 1 miliard euro fonde europiane deri në vitin 2027, përmes programeve që lidhen me reformën, energjinë, zhvillimin rural dhe digjitalizimin. Por ky potencial mbetet i kushtëzuar nga aftësia për të garantuar transparencë, integritet dhe menaxhim të drejtë të fondeve publike. Ndaj, bllokimi i IPARD-it nuk është një episod i izoluar – është një sinjal paralajmërues për mënyrën se si vendi do të trajtojë një volum shumë më të madh financimesh në vitet që vijnë. Në një moment kur procesi i integrimit në Bashkimin Europian ka hyrë në një fazë të re, besueshmëria financiare e Shqipërisë bëhet po aq e rëndësishme sa përmbushja e kritereve politike dhe ligjore.

Bashkimi Europian po e lidh gjithnjë e më shumë mbështetjen financiare me performancën në luftën kundër korrupsionit dhe me standardet e menaxhimit të fondeve. Çdo parregullsi, vonesë apo dështim në zbatimin e reformave financiare rrezikon të ndikojë drejtpërdrejt në ritmin e disbursimit të fondeve dhe në nivelin e besimit të Brukselit.

Ekspertët e BE-së kanë sugjeruar se në dekadën e ardhshme, përfitimi nga fondet e BE-së do të jetë një nga motorët kryesorë të rritjes për Shqipërinë, por vetëm nëse administrata publike fiton kapacitetin për t’i përdorur ato me efikasitet dhe ndershmëri. Krijimi i strukturave si SASPAC (Shërbimi i Auditimit dhe Sistemit të Parandalimit të Abuzimeve me Fondet e BE-së në Shqipëri) dhe miratimi i Strategjisë Kombëtare kundër Mashtrimit janë hapa të rëndësishëm, por zbatimi real i këtyre politikave do të përcaktojë nëse vendi do të arrijë të kapë apo të humbasë momentin.

Ngjarja e IPARD duhet të shërbejë si një provë zgjuarsie institucionale. Nëse qeveria reagon me transparencë, ndëshkon abuzimet dhe krijon mekanizma efektivë kontrolli, Shqipëria mund të rikthejë besimin e partnerëve ndërkombëtarë dhe të rifitojë qasjen e plotë në fondet e BE-së. Në të kundërt, çdo vonesë do të ketë efekt zinxhir në programet e tjera europiane dhe do ta izolojë vendin në një moment kur rajoni po ecën përpara.

Bllokimi i bujqësisë është një simptomë e qartë e një problemi më të gjerë: dobësisë në administrimin e fondeve publike. Nëse Shqipëria synon të jetë pjesë e Bashkimit Europian jo vetëm politikisht, por edhe ekonomikisht, duhet të tregojë se mund të menaxhojë me përgjegjësi çdo euro të investuar nga taksapaguesit europianë. Përvoja e vendeve të Europës Lindore tregon se përdorimi efikas i fondeve të BE-së ka qenë vendimtar për zhvillimin ekonomik dhe afrimin me standardet e Unionit.

Rumania dhe Bullgaria, që u anëtarësuan në vitin 2007, kanë përfituar së bashku mbi 80 miliardë euro, ndërsa fondet e politikës bujqësore kanë ndihmuar në modernizimin e fermave dhe uljen e varfërisë rurale. Kroacia, anëtare që nga viti 2013, ka marrë rreth 25 miliardë euro nga fondet e BE-së duke arritur të trefishojë investimet në sektorin bujqësor dhe turizmin rural, sipas të dhënave të Komisionit Europian dhe European Court of Auditors (ECA).

Ndaj, kjo është një provë që vendi nuk mund ta humbasë. Shqipëria duhet të kapë momentin, të forcojë institucionet e kontrollit, të luftojë korrupsionin dhe të tregojë se është gati të administrojë me integritet fondet që do të përcaktojnë rrugën e saj drejt Europës. Vetëm atëherë “bllokimi” i bujqësisë mund të kthehet në një pikë kthese për të gjithë ekonominë shqiptare./Monitor.al

ekonomi olaf bujqësia shqiptare

Sondazh

Poll
Ekonomi 19 Tetor 2025, 07:27 E.d

Ekonomia e luftës

Foto ilustruse Qeveria duhet të rrisë me më shumë se dyfishi shpenzimet për forcat e luftimit dhe mbrojtjes së vendit si pjes...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje