LIVE UPDATES
Bota

Si mund të përhapet koronavirusi me shpejtësi dhe si vendi mund të ndihmojë “të rrafshojë kurbën”

16 Mars 2020, 11:27 Nga DOSJA
Si mund të përhapet koronavirusi me shpejtësi dhe si

KINË– Kjo kurbë e ashtuquajtur eksponenciale i ka shqetësuar ekspertët. Nëse numri i çështjeve do të vazhdonte të dyfishohej çdo tre ditë, do të kishte rreth njëqind milion raste në Shtetet e Bashkuara deri në maj.

Kjo është matematikë, jo profeci. Përhapja mund të ngadalësohet, thonë profesionistët e shëndetit publik, nëse njerëzit praktikojnë “distancën emes njëri-tjetrit” duke shmangur hapësirat publike dhe duke kufizuar përgjithësisht lëvizjen e tyre.

Akoma, pa asnjë masë për ta ngadalësuar atë, covid-19 do të vazhdojë të përhapet në mënyrë eksponenciale me muaj të tërë. Ne do ta quajmë simulit të sëmundjes tonë të rreme. Përhapet edhe më lehtë sesa Covid-19, sa herë që një person i shëndetshëm bie në kontakt me një person të sëmurë, edhe personi i shëndetshëm sëmuret.

Në mesin e 5 personave, nuk u desh shumë kohë që të gjithë të infektoheshin.

Në jetën reale, natyrisht, njerëzit përfundimisht shërohen. Një person i rikuperuar nuk mund të transmetojë as infeksionin tek një person i shëndetshëm dhe as të sëmuret përsëri pasi të bjerë në kontakt me një person të sëmurë.

Le të shohim se çfarë ndodh kur infeksioni përhapet në një qytet me 200 njerëz.

Pjerrësia e kurbës së kuqe, e cila përfaqëson numrin e njerëzve të sëmurë, rritet me shpejtësi ndërsa sëmundja përhapet dhe pastaj zvogëlohet ndërsa njerëzit shërohen.

Qyteti i infektuar është i vogël,  me madhësinë e Ëhittier, Alaska, kështu që infeksioni ishte në gjendje të përhapet shpejt në të gjithë popullsinë. Në një vend si Shtetet e Bashkuara, me 330 milion banorët e tij, kurbës i duhet një kohë e gjatë përpara se të fillojë të ngadalësohet.

Kur bëhet fjalë për covid-19 e vërtetë, ne do të preferonim të ngadalësojë përhapjen e virusit para se të infektojë një pjesë të madhe të popullatës amerikane. Për të ngadalësuar infeksionin, le të përpiqemi të krijojmë një karantinë të detyruar, siç është ajo që qeveria kineze vendosi në provincën Hubei.

Leana Ëen, përfaqësuese e shëndetësisë  për qytetin e Baltimorit, shpjegoi praktikat e karantinave të detyruara për në Ëashington Post në janar.

“Shumë njerëz punojnë në qytet dhe jetojnë në qarqet fqinje, dhe anasjelltas,” tha Ëen. “A do të ndaheshin njerëzit nga familjet e tyre? Si do të bllokohej çdo rrugë? Si do të arrinin furnizimet tek banorët? ”

Siç e tha Laërence O. Gostin, profesor i së drejtës globale të shëndetit në Universitetin Georgetoën: E vërteta është se ato lloje të bllokimeve janë shumë të rralla dhe asnjëherë të efektshme.

Për fat të mirë, ka mënyra të tjera për të ngadalësuar një shpërthim. Mbi të gjitha, zyrtarët shëndetësorë kanë inkurajuar njerëzit të shmangin tubimet publike, të qëndrojnë më shpesh në shtëpi dhe të mbajnë distancën e tyre nga të tjerët. Nëse njerëzit janë më pak të lëvizshëm dhe bashkëveprojnë me njëri-tjetrin më pak, virusi ka më pak mundësi për t’u përhapur.

Disa njerëz do të vazhdojnë të dalin sërish.  Ndoshta ata nuk mund të qëndrojnë në shtëpi për shkak të punës së tyre ose detyrimeve të tjera, ose ndoshta ata thjesht refuzojnë t’i kushtojnë vëmendje paralajmërimeve të shëndetit publik. Ata njerëz jo vetëm që kanë më shumë gjasa të sëmuren, por gjithashtu kanë më shumë të ngjarë të përhapin infeksionin.

“Ne kontrollojmë dëshirën për të qenë në hapësira publike duke mbyllur hapësirat publike. Italia po mbyll të gjitha restorantet e saj. Kina ka mbyllur gjithçka, dhe ne po mbyllim gjërat tani, “tha Dreë Harris, studiues i shëndetit të popullatës dhe profesor asistent në Kolegjin Universitar të Shëndetit Publik Thomas Jefferson.

“Ulja e mundësive për grumbullim i ndihmon njerëzve distancën 1 metër.”-shtoi ai.

Edhe me rezultate të ndryshme, distancimi i moderuar shoqëror zakonisht do të tejkalojë karantinën e tentuar, dhe distancimi i gjerë shoqëror zakonisht funksionon më së miri nga të gjitha.

 

Koronavirusi është një kërcënim për të gjithë botën. Në rang global kanë humbur jetën 6520 persona dhe të infektuar janë 106. 907. Por, 77,776 persona ka fituar betejën me koronavirusin. Italia ngelet një nga vendet më të prekura, pasi aty numri i personave që kanë humbur jetën ka shkuar në 2159. Në Greqi deri më tani kanë humbur jetën 4 persona dhe në Francë ka 187 viktima. Të infektuar ka edhe Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut. Në Shqipëri 42 persona janë infektuar me COVID-19 dhe një prej tyre ka humbur jetën.

Burimi: washingtonpost.com 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali koronavirusi në kinë koronavirusi ne itali koronavirusi në kinë

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet