LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Çfarë është dëshpërimi i Janarit

14 Janar 2021, 16:07 Nga DOSJA
Çfarë është dëshpërimi i Janarit

Viti i Ri është kohë për fillime të reja, por për shumë ka një zhytje në atë pozitivitet. Dëshpërimi i Janarit janë një gjendje e vërtetë mjekësore.

“Është një formë depresioni që shumë njerëz e ndiejnë pas pushimeve dhe ndonjëherë edhe më herët”, thotë terapistja Rosemary Sword .

Dëshpërimi i janarit mund të zgjatë për disa javë, zakonisht pas të hënës blu, më 21 janar, e cila thuhet se është dita më depresive e vitit. Kjo ditë është llogaritur duke përdorur një seri faktorësh në një formulë (jo veçanërisht shkencore) matematikore.

Faktorët janë: moti, niveli i borxhit (specifikisht, ndryshimi midis borxhit dhe aftësisë sonë për të paguar), sasia e kohës nga Krishtlindja, koha që dështoi në zotimet e Vitit të Ri, nivele të ulëta motivuese dhe ndjenja e një nevoje për të marrë përgjegjësinë e situatës.

A është i njëjtë me Çrregullimin Afektiv Sezonal?

Jo. Dëshpërimi i janarit është depresion i situatës dhe shoqërohet me mënyrën se si mendojmë dhe ndihemi.

Çrregullimi Afektiv Sezonal (ÇAS) mund të prekë njerëzit për një muaj në çdo kohë dhe mjekët besojnë se ka të bëjë me mënyrën se si trupi i përgjigjet rrezeve të diellit.

Alison Kerry, nga shoqata bamirëse e shëndetit mendor “Mind”, thotë: “Me ÇAZ, një teori është se drita që hyn në sy shkakton ndryshime në nivelet e hormoneve në trup.

Në trupat tanë, drita funksionon për të ndaluar prodhimin e hormonit të gjumit melatoninë, duke na bërë të zgjohemi.“Është menduar se të sëmurët me ÇAS preken nga orët më të shkurtra të dritës në dimër. Ata prodhojnë melatoninë më të lartë, duke shkaktuar letargji dhe simptoma të depresionit”.

Disa nga simptomat e ÇAS janë vështirësia në të fjetur ose gjumë i tepë i tepërt, shtim ose rënie e oreksit, energji e ulët, nervozizëm ose zemërim, vështirësi për të kujtuar gjërat, vështirësi për të trajtuar situatat dhe dëshira për izolim.

Si ta kuptoni se vuani nga dëshpërimi i janarit?

Njerëzit fillojnë të vuajnë menjëherë pas pushimeve, kur të gjitha dekorimet festive janë zhdukur dhe gjërat janë kthyer në normalitet.

Mund të ndiheni të vetmuar pasi miqtë dhe familja, që keni parë gjatë pushimeve, janë larguar.

Largohuni nga ushqimi dhe pirja e tepërt dhe e lini të rrjedhë edhe nëse Viti juaj i Ri nuk nisi siç shpresuat.

Shoqata bamirëse e shëndetit mendor “Mind” e nënçmon nocionin e të Hënës Blu, duke pretenduar se koncepti nuk ka asnjë themel në kërkimin shkencor.

Një deklaratë në faqet e tyre të internetit thotë: “Mendojmë se është mashtrim i rrezikshëm.

Ata prej nesh që jetojnë me depresion, e dinë se ato ndjenja nuk diktohen nga data”.

Shefi i Informacionit i Mind, Stephen Buckley thotë se “E hëna blu kontribuon në dëmtimin e keqkuptimeve për depresionin dhe banalizon një sëmundje që mund të jetë kërcënuese për jetën”.

Degë të shumta të organizatës bamirësie të Samaritanëve në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar po synojnë ta kthejnë të hënën blu në të hënën e birrës dhe do të ofrojnë diskutim dhe evente në të gjithë vendin.

Si të përballeni me dëshpërimin e janarit?

Të dilni shëtitje ose të mbyllni një projekt që keni filluar, janë mënyra për t’u marrë me qetësinë emocionale.

Sword thotë: “Dilni në natyrë, qoftë edhe për pak.

“Shëtisni rreth lagjes, shijoni një vakt të preferuar me të dashurit tuaj, telefononi një mik ose anëtar të familjes; mbaroni atë projekt që keni filluar verën e kaluar, nëse mundeni.

Jeni unik dhe i vlefshëm, kështu që shijoni jetën tuaj të bukur”

Ushtrimet, fillimi i një aktiviteti që keni dashur të bëni dhe shijimi i kohës me miqtë dhe familjen, të gjitha ndihmojnë për të dëbuar dëshpërimin e dimrit.

Dëshpërimi i janarit ka tendencë të zgjatë disa javë maksimalisht, por njerëzit me Çrregullim Afektiv Sezonal mund të preken për muaj me radhë. Disa njerëz mund të fillojnë të ndjehen të plogësht dhe të dëshpëruar sapo ditët fillojnë të shkurtohen në vjeshtë dhe kjo mund të zgjasë deri në pranverë.

“Ndryshe nga dëshpërimi i janarit, që është një depresion i situatës dhe shoqërohet me mënyrën se si mendojmë dhe ndiejmë, Çrregullimi Afektiv Sezonal, është depresion klinik i shkaktuar nga biologjia personal”, thotë Sword. Është mënyra se si funksionon trupi i një personi dhe është një përgjigje fiziologjike ndaj më pak orëve të dritës së diellit gjatë muajve të dimrit.

“Kur dikush përjeton dëshpërimin e janarit, e dimë do të kalojë dhe nuk kërkojmë ilaçe”, tha Sword. “Por për të sëmurët me ÇAZ, mund të përshkruhen ilaçe, kundër depresionit dhe terapi me dritë – ekspozimi ndaj dritës për të ndihmuar trupin të përballojë ditët më të shkurtra”.

Por nëse çrregullimet e humorit dhe gjendja e dëshpëruar janë më shumë se diçka sezonale, koha më e mirë për të folur me një terapist, sipas klinikës psikoterapeutike në Shqipëri “Be the Change” është kur diçka ju ka shqetësuar, për një kohë të gjatë, keni provuar gjithçka që mund të mendoni për ta “rregulluar”, ose “përmirësuar” atë, pa parë ndonjë lëvizje përpara.

“Nëse po e shihni veten duke përsëritur modele të sjelljes, mendimit ose marrëdhënies që janë të dhimbshme për ju, një terapist mund të jetë në gjendje t’ju ndihmojë të zhvendoseni dhe të zhvilloni modele më të shëndetshme”, këshillon klinika Be the Change.

Por ka disa mënyra të thjeshta për ta nxjerrë veten nga dëshpërimi i janarit. Terapistja Rosmary Sword thotë se një nga gjërat për të përmirësuar humorin është të sjellësh në kujtesë gjërat pozitive që keni përjetuar gjatë pushimeve dhe gjatë jetës.

Mund të bëni plane për të pasur një vit më të mirë se i mëparshmi. Këto plane mund të përfshijnë projekte si vetë-përmirësimi, të jeni më të shoqërueshëm apo të ndihmoni njerëz në nevojë.

Në fund, kujtojini vetes se nuk ka problem të silleni në mënyrë hedoniste ndonjëherë.

Marrë nga Gazeta “Si”

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

kuriozitete kuriozitete deshperimi i janarit deshperimi i janarit

Sondazh

Poll
Art&Argëtim 14 Janar 2021, 09:24

Çfarë mendon Faik Konica për Gjuhën Esperanto?

L’Européen botoi, nga një korrespondent i rrallë, z. Thrank-Spirobeg, shkrimtar shqiptar që trajton gjuhën tonë mrekullisht, një letër kurioze për gjuhët ndërko...

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale