LIVE UPDATES
Bota

Zgjedhjet presidenciale në Greqi/ Katër kandidatë në garë, prirje nga e djathta

Tre burra dhe një grua konkurrojnë për pasardhës të presidentes greke Sakellaropoulou. Por vetëm njëri ka shanse për t'u zgjedhur në postin më të lartë: kandidati i kryeministrit Mitsotakis.

29 Janar 2025, 08:52 Nga r.ll
Zgjedhjet presidenciale në Greqi/ Katër kandidatë në
foto ilustruese

GREQI- Më 25 janar në Greqi u zhvillua raundi i parë i zgjedhjeve presidenciale. Raunde të tjera do të pasojnë. Por fituesi është i qartë: ai është kandidati i partisë në pushtet Nea Dimokratia, Konstantinos Tasoulas, i cili deri para disa ditësh ishte kryetar parlamenti.

Ndoshta do të nevojiten katër raunde, sepse kandidatit të djathtë konservator i mungon shkëlqimi mbipartiak, për t`u zgjedhur që në raundin e parë ose të dytë me shumicën e nevojshme prej dy të tretave në parlament, pra me 200 nga 300 vota. Paraardhësja e tij, presidentja aktuale Katerina Sakellaropoulou, e arriti këtë në vitin 2020.

Tasoulas nuk do të mund të marrë as 180 votat, të cilat që prej fundit të diktaturës në Greqi në 1974 nevojiten në raundin e tretë të votimit për t'u zgjedhur në detyrën më të lartë shtetërore. Vetëm në raundin e katërt të votimit – pas një ndryshimi të kushtetutës në 2019 - mjafton një shumicë prej 156 deputetësh.

Tasoulas do të jetë presidenti i parë, i cili do të marrë detyrën, kryesisht përfaqësuese të kreut të shtetit, pa miratimin e së paku një partie të madhe opozitare. Atë do ta votojnë ndoshta vetëm disa nga "Spartiatët", pasardhës së partisë të ndaluar të ekstremit të djathtë Agimi i Artë, gjë që atij nuk i pëlqen shumë.

Tre kandidatë kundërshtarë

65-vjeçari Tasoulas është edhe kandidati i parë, i cili duhet të fitojë ndaj disa kandidatëve kundërshtarë. Deri tani në Greqi nuk ka pasur asnjë konkurrencë në zgjedhjet presidenciale, por ka pasur konsens.

Edhe SYRIZA e majtë- ose ajo që ka mbetur prej saj pas tri ndarjesh të partisë - emëroi kandidaten e saj: ish-ministren e Ekonomisë në qeverinë e fundit të PASOK-ut, Louka Katseli. Në mesin e krizës së borxhit të vitit 2011 ajo bëri emër si mbrojtëse e kreditorëve të vegjël nga konfiskimet bankare.

Dhe së fundi edhe "Niki", një parti e re ortodokse, ultra-konservatore, paraqiti kandidatin e saj, avokatin deri diku të panjohur Kostas Kyriakou. Sipas kryetarit të partisë Dimitris Natsios, bëhet fjalë për "një të burgosur politik heroik të regjimit të Enver Hoxhës në Shqipëri”.

Partitë janë të vetëdijshme se asnjë nga këta kandidatë nuk ka shanse për t'u zgjedhur. Fituesi do të jetë Konstantinos Tasoulas nga Nea Dimokratia.

Fundi i një tradite

Me vendimin e tij në favor të Tasoulas kryeministri Mitsotakis theu traditën politike të 50 viteve të fundit. Zakonisht qeveritë konservatore propozonin një kandidat presidencial progresist dhe qeveritë e majta propozonin një kandidat konservator.

Pesë vjet më parë Mitsotakis propozoi për herë të parë një grua për postin më të lartë të vendit: Katerina Sakellaropoulou, kryetare e Gjykatës së Lartë Administrative, e cila konsiderohet progresiste. Sakellaropoulou u zgjodh në raundin e parë me 261 vota dhe mund të kishte qëndruar në krye të shtetit edhe për pesë vjet të tjera. Meqenëse ishte një presidente e tërhequr, por e pranuar nga të gjithë, ajo do të ishte rizgjedhur me një shumicë të madhe.

Tani lind pyetja, pse Mitsotakis nuk e propozoi përsëri atë. Dhe pse këtë herë kreu i qeverisë nuk ka kërkuar një kandidat konsensual.

Lëvizje djathtas në Nea Dimokratia

Sakellaropoulou nuk gëzonte shumë përkrahje në krahun e djathtë të partisë në pushtet, edhe për shkakun se ajo shprehu publikisht kënaqësinë për miratimin e martesës homoseksuale në shkurt 2024. Rryma konservatore në Nea Dimokratia e konsideronte atë shumë "woke”, tepër liberale dhe tepër të hapur ndaj pakicave dhe mënyrave të reja të jetesës.

Prandaj për të mos zemëruar deputetët e tij të djathtë, Mitsotakis nuk propozoi që ajo të rizgjidhej. Në vend të Sakellaropoulou apo një politikani tjetër përparimtar ai dërgoi në garë konservatorin Tasoulas. Sepse Mitsotakis, i cili veten e sheh në rolin e një reformatori liberal, ndihet deri diku i kërcënuar nga e djathta.

Ndërsa opozita në të majtë të Nea Dimokratia është e dobët dhe e fragmentuar, partitë në të djathtë të partisë qeverisëse bëhen gjithnjë e më të forta. Në zgjedhjet evropiane të gjitha partitë e djathta populiste dhe ekstremiste morën së bashku rreth 20 për qind. Tendenca është në rritje.

Në skenën e djathtë greke nuk është shfaqur ende një personalitet tërheqës për shtresat më të gjera të votuesve, si në Itali apo Francë. Por një person i tillë mund të shfaqet në çdo kohë dhe të bindë votuesit.

Përshtatja me frymën e re të kohës

Një lider i ri i djathtë mund të mbështetej nga të fortët e epokës së re Trump. Ende Elon Musk nuk ka zgjedhur një politikan grek si "shpëtimtarin e kombit", por shumë ekstremistë të djathtë në Athinë po e ëndërrojnë këtë gjë. Duket se rrethi i kryeministrit e ka kuptuar se zhvendosja djathtas është fryma e re e kohës.. Dhe vendimi për një president si Konstantinos Tasoulas përshtatet mjaft mirë me të.

Tasoulas është i afërt me krahun nacionalist të partisë konservatore. Ai e nisi karrierën e tij politike si sekretar privat i Evangelos Averoff, i cili nga 1981 deri në 1984 ishte kryetar i Nea Demokratia. Puna përkrah ultra-konservatorit Averoff ka patur një ndikim të madh te Tasoulas. Ai u zgjodh për herë të parë në parlament në vitin 2000 dhe shërbeu ndër të tjera si ministër i Kulturës dhe zëvendësministër i Mbrojtjes, derisa u bë Kryetar i Parlamentit në vitin 2019.

Presidenti i ardhshëm grek ka kulturë dhe sens humori. Por cilësia e tij më e rëndësishme është besnikëria ndaj partisë dhe kryetarit të saj. Mitsotakis nuk ka pse të druhet nga ndonjë deklaratë apo nga ndonjë veprim i pavarur i një presidenti të ardhshëm Tasoula./DW

zgjedhjet ne greqi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet