LIVE UPDATES
Bota

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve me SHBA? Zelensky: Nuk mund ta shes shtetin tonë

Zelensky fillimisht përfshiu ofertën e një marrëveshjeje për mineralet në të ashtuquajturin plani i fitores që ai ia paraqiti Trumpit shtatorin e kaluar. Ideja ishte t'i ofronte kandidatit të atëhershëm presidencial një arsye të prekshme që SHBA të vazhdonte të mbështeste Ukrainën.

24 Shkurt 2025, 15:29 Nga M.L

 

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve
Foto ilustruese

 

UKRAINË- Kievi dhe Uashingtoni janë afër nënshkrimit të një marrëveshjeje për aksesin e SHBA-së në depozitat minerale të Ukrainës. Olga Stefanishyna, zëvendëskryeministrja për integrimin evropian dhe euro-atlantik, tha në X se negociatat kanë qenë shumë konstruktive, me pothuajse të gjitha detajet kryesore të përfunduara. Ajo shtoi se janë të përkushtuar që këtë ta plotësojnë sa më shpejt për të vazhduar me nënshkrimin e saj.

Zelensky fillimisht përfshiu ofertën e një marrëveshjeje për mineralet në të ashtuquajturin plani i fitores që ai ia paraqiti Trumpit shtatorin e kaluar. Ideja ishte t'i ofronte kandidatit të atëhershëm presidencial një arsye të prekshme që SHBA të vazhdonte të mbështeste Ukrainën. Të hënën, ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson tha në Kiev se një marrëveshje e tillë ishte çmimi i madh sepse do të siguronte një angazhim të Shteteve të Bashkuara nën Donald Trump për një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të sigurt.

Çfarë mineralesh ka Ukraina?

Kyiv vlerëson se rreth 5% e lëndëve të para kritike në botë janë në Ukrainë. Kjo përfshin rreth 19 milionë tonë rezerva të provuara të grafitit, për të cilat agjencia shtetërore e Shërbimit Gjeologjik të Ukrainës thotë se e bën vendin një nga pesë vendet kryesore kryesore për furnizimin e mineralit. Grafiti përdoret për prodhimin e baterive për automjetet elektrike.

Ukraina ka gjithashtu një të tretën e të gjitha depozitave evropiane të litiumit, komponenti kryesor në bateritë aktuale. Dhe përpara pushtimit rus, pjesa globale e Ukrainës në prodhimin e titanit, një metal i lehtë i përdorur në ndërtimin e gjithçkaje, nga aeroplanët deri te termocentralet, ishte 7%. Më tej, Ukraina ka depozita të konsiderueshme të metaleve të rralla të tokës. Këto janë një grup prej 17 elementësh që përdoren për të prodhuar armë, turbina me erë, elektronikë dhe produkte të tjera jetike në botën moderne.

Megjithatë, disa nga depozitat minerale janë konfiskuar nga Rusia. Sipas Yulia Svyrydenko, Ministre e Ekonomisë e Ukrainës, burimet me vlerë 350 miliardë dollarë mbeten sot në territoret e pushtuara. Në vitin 2022, SecDev, një konsulencë për rrezikun gjeopolitik me qendër në Kanada, kreu një vlerësim, i cili zbuloi se Rusia kishte pushtuar 63% të minierave të qymyrit në Ukrainë dhe gjysmën e depozitave të saj të manganit, ceziumit, tantalit dhe tokës së rrallë. Dr Robert Muggah, drejtor i SecDev, thotë se minerale të tilla shtojnë një dimension strategjik dhe ekonomik në agresionin e vazhdueshëm të Rusisë. Duke i kapur ato, Moska mohon aksesin e të ardhurave për Ukrainën, zgjeron bazën e saj të burimeve dhe ndikon në zinxhirët e furnizimit global.

Pse i duan SHBA-të?

Mineralet kritike janë themeli i ekonomisë së shekullit të 21-të, shpjegon Dr Muggah. Ato janë kyçe për energjinë e rinovueshme, aplikimet ushtarake dhe infrastrukturën industriale. Ata luajnë një rol strategjik në rritje në gjeopolitikë dhe gjeoekonomi. Për më tepër, SHBA-ja është e prirur për një marrëveshje për burimet minerale të Ukrainës, sepse dëshiron të reduktojë varësinë nga Kina, e cila kontrollon 75% të depozitave të tokës së rrallë në botë, sipas Grupit të Investimeve Gjeologjike. Në dhjetor Kina ndaloi eksportin e disa mineraleve të tokës së rrallë në SHBA, pasi më parë kishte kufizuar eksportet e mineraleve në SHBA vitin e kaluar.

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve

Çfarë dimë për negociatat e deritanishme?

Përpara pohimit të Stefanishyna-s se një marrëveshje ishte afër, dukej se kishte disa pika pengese. Të mërkurën e kaluar, Zelensky hodhi poshtë kërkesat e SHBA-së për një pjesë të raportuar prej 50% të mineraleve të saj të tokës të rralla për të cilat Trump tha se do të pasqyronte sasinë e ndihmës që SHBA i kishte ofruar Ukrainës gjatë luftës së saj me Rusinë.

“Nuk mund ta shes shtetin tonë”, tha ai.

Dispozitat e një drafti të dytë të marrëveshjes të dielën dukeshin të ishin edhe më të ashpra se në dokumentin e parë. Në vend të ndarjes së të ardhurave 50/50, drafti i rishikuar sugjeroi që SHBA kërkon kontroll të plotë. Zelenzky gjithashtu se dëshiron që çdo marrëveshje të përfshijë garanci sigurie.

Të hënën, ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson e quajti çmimin e madh një marrëveshje për aksesin e SHBA-së në mineralet e Ukrainës. Ai hodhi poshtë sugjerimet se marrëveshja ishte një shkatërrim dhe tha ajo që ukrainasit marrin nga kjo është një angazhim i Shteteve të Bashkuara nën Donald Trump për një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të sigurt.

Zhvillimi i këtyre burimeve minerale është jashtëzakonisht i vështirë dhe i kushtueshëm, thotë Iryna Suprun, shefe ekzekutive e Grupit të Investimeve Gjeologjike, një firmë këshilluese minerare me bazë në Ukrainë. Ajo argumenton se nëse ata mund të tërheqin investitorët amerikanë për të zhvilluar burimet e tyre natyrore, do të jetë shumë e dobishme për ekonominë e vendit.

"Ne do të marrim teknologji që industrisë sonë minerare i mungojnë kaq shumë. Ne do të marrim kapital. Kjo do të thotë më shumë vende pune, pagesa taksash. Ne do të marrim të ardhura nga zhvillimi i depozitave minerale," shpjegon Suprun.

shba volodymyr zelensky olga stefanishyna ukrainë

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet