LIVE UPDATES
Bota

"Tregtia, një largim i papritur, konflikti në Lindjen e Mesme...", pesë momente kyçe nga samiti "dramatik" i G7

Ky program u ndërpre nga lufta në zhvillim midis Izraelit dhe Iranit dhe largimi i parakohshëm i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump. Megjithatë, Carney tha të martën se ky samit "mund të fillojë një epokë të re bashkëpunimi që promovon qëndrueshmërinë afatgjatë mbi efikasitetin afatshkurtër".

18 Qershor 2025, 09:28 Nga r.ll
"Tregtia, një largim i papritur, konflikti në Lindjen e
foto ilustruese

KANADA- Samiti i G7 i Kanadasë, nën drejtimin e Mark Carney, organizator për herë të parë, kishte një axhendë të planifikuar me kujdes.

Ky program u ndërpre nga lufta në zhvillim midis Izraelit dhe Iranit dhe largimi i parakohshëm i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump. Megjithatë, Carney tha të martën se ky samit "mund të fillojë një epokë të re bashkëpunimi që promovon qëndrueshmërinë afatgjatë mbi efikasitetin afatshkurtër".

Ja pesë momente kyçe nga takimi dramatik i G7 në Kananaskis, Alberta:

1. Largimi i papritur i Trumpit

Kombet e G7-ës - Italia, SHBA-ja, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja dhe Japonia - kishin një lider më pak të martën, pas vendimit të papritur të Trump për të braktisur samitin para kohe dhe për t'u rikthyer në Uashington DC. Pjesëmarrësit e pritën pozitivisht largimin e menjëhershëm.

Kryeministri Carney tha se e kuptonte plotësisht vendimin e presidentit, ndërsa presidenti francez Emmanuel Macron e quajti "mungesë respekti" pyetjen e një gazetari nëse grupi ishte tani de facto një G6. Trump tha se u largua për shkak të ngjarjeve që po zhvilloheshin me shpejtësi midis Izraelit dhe Iranit.

Shtëpia e Bardhë këmbënguli se presidenti kishte pasur një "ditë të mrekullueshme" në Alberta dhe kishte arritur shumë gjatë udhëtimit. Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, qëndroi për të përfaqësuar SHBA-në. Largimi i Trump nuk ishte domosdoshmërisht një gjë e keqe, tha Denisse Rudich, drejtoreshë e Grupit Kërkimor të G7 në Londër.

Ndërsa ai ishte atje, dukej se të gjithë ishin "në siklet" me udhëheqësit që buzëqeshnin, por të kujdesshëm se "nuk e di saktësisht se çfarë do të ndryshojë".  Ata ishin më të relaksuar të nesërmen, tha ajo. "Nuk dukej e sforcuar. Duket shumë më natyrale."

Megjithatë, kjo do të thoshte se Trump humbi takimet e planifikuara dypalëshe me Presidentin ukrainas Volodomyr Zelensky, Kryeministrin australian Anthony Albanese dhe Presidenten meksikane Claudia Sheinbaum (megjithëse ai foli me të më vonë në telefon, tha Shtëpia e Bardhë).

2. Axhenda anësore e luftës Izrael-Iran

Deri të martën, pjesa më e madhe e vëmendjes së botës ishte zhvendosur nga vendpushimi në Malet Shkëmbore të Kanadasë në konfliktin në zhvillim e sipër në Lindjen e Mesme dhe pasigurinë në lidhje me rrjedhën e mundshme të veprimeve nga SHBA-të.

Konflikti gjithashtu eklipsoi pjesën më të madhe të ditës së parë të samitit, ndërsa udhëheqësit e G7 kërkuan konsensus mbi reagimin e tyre ndaj tensioneve në rajon. Përfundimisht, të shtatë vendet, përfshirë edhe SHBA-të, lëshuan një komunikatë ku kërkonin një ulje të tensioneve në Lindjen e Mesme, duke përfshirë një armëpushim në Gaza, megjithëse nuk bëri thirrje për një armëpushim midis Izraelit dhe Iranit.

Trump më vonë e akuzoi presidentin francez për "kërkim publiciteti" me sugjerimin e tij se SHBA-të po punonin drejt një armëpushimi. Të martën, Macron tha se ishte Trump ai që po diskutonte atë mundësi.

"Unë nuk jam përgjegjës për ndryshimet e mendjes së administratës amerikane," tha ai. Pavarësisht këtyre debateve, deklarata ishte një shfaqje uniteti.

3. Ukraina, India dhe diplomacia

Lidhur me Ukrainën, Zelensky u largua nga ky samit me ndihmë të re nga Kanadaja, por dukshëm pa një deklaratë të përbashkët mbështetjeje. Kishte raportime se Kanadaja kishte hequr dorë nga planet për një deklaratë të fortë në luftë lidhur me rezistencën e SHBA-së.

I pyetur për këtë çështje, Carney mohoi mungesën e konsensusit dhe vuri në dukje vërejtjet mbi Ukrainën në deklaratën përmbledhëse të kryetarit të samitit. Në atë deklaratë, G7 “shprehu mbështetje për përpjekjet e Presidentit Trump për të arritur një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë” dhe i bëri thirrje Rusisë të binte dakord për një armëpushim.

Gjithashtu tha se ata janë të vendosur në eksplorimin e të gjitha opsioneve për të maksimizuar presionin mbi Rusinë, përfshirë sanksionet financiare, diçka që Trump i ka rezistuar. Një tjetër rezultat ka të ngjarë të shkaktojë fërkime për Carney-n në vend. Pjesëmarrja e kryeministrit indian Narendra Modi në samit ishte një pikë tensioni midis kanadezëve.

Zyra e Carney-t tha se India dhe Kanadaja kishin rënë dakord të rivendosnin shërbimet diplomatike pasi të dy vendet dëbuan të dërguarit e lartë. Kjo pasoi akuzën e Otavës se agjentët e qeverisë së Nju Delhit ishin përfshirë në vrasjen e një udhëheqësi separatist në tokën kanadeze.

Sipas një përmbledhjeje të takimit midis Carney dhe Modi, ai ngriti në bisedë krimin dhe represionin transnacional, sigurinë dhe rendin e bazuar në rregullaMegjithatë, Carney, një ish-guvernator i bankës qendrore për Kanadanë dhe Mbretërinë e Bashkuar, hyri në samitin e tij të parë të G7 si kryeministër dhe mikpritës me një axhendë të fokusuar dhe u largua me deklarata të përbashkëta mbi inteligjencën artificiale dhe informatikën kuantike, kontrabandën e migrantëve, mineralet kritike dhe çështje të tjera.

4. Axhenda tregtare e Carney-t...

Një nga momentet më të shikuara të samitit ishte përballja mes Trump dhe Carney. Të dy vendet thuhet se ishin pranë një marrëveshjeje tregtare dhe sigurie pas bisedimeve të nisura muajin e kaluar për të zgjidhur luftën e tyre të tarifave “dhëmbë për dhëmbë”.

Trump tha se pengesat mbeteshin, ai është një "person i tarifave"ndërsa Carney "ka një ide më komplekse". Por këto dallime nuk janë të pakapërcyeshme, sipas një deklarate nga zyra e Carney-t, e cila tha se "udhëheqësit ranë dakord të vazhdojnë negociatat drejt një marrëveshjeje brenda 30 ditëve të ardhshme".

Në atë afat, kryeministri tha se do të ndjekë një marrëveshje në interesin më të mirë të Kanadasë dhe në përputhje me interesat e SHBA-së. G7 i dha gjithashtu Carney-t mundësinë për të diskutuar me liderë të shumtë botërorë mbi tregtinë me Kanadanë. Kryeministri ka qëllimin fisnik për ta bërë ekonominë e Kanadasë më të fortën në G7, ndërkohë që kërkon të zvogëlojë varësinë e thellë ekonomike të vendit të tij nga SHBA-ja.

Të martën, zyrtarët evropianë thanë se ishin afër nënshkrimit të një marrëveshjeje për prokurimin e mbrojtjes me Kanadanë, e cila gjithashtu dëshiron të zvogëlojë varësinë e saj nga pajisjet amerikane.

5. ...dhe të Trumpit

Trump ishte i hapur për një gjë që donte nga samiti: marrëveshje tregtare. Ndërsa Carney nuk e pranoi një të tillë, kryeministri britanik Sir Keir Starmer dhe udhëheqësi amerikan ishin të gjithë të buzëqeshur pasi vunë në fuqi pjesë të një marrëveshjeje tarifore që nënshkruan muajin e kaluar.

Shumë udhëheqës të tjerë të pranishëm ishin të etur ta kritikonin presidentin për tarifat dhe tregtinë e tij. Ashtu si Kanadaja, kryeministri japonez Shigeru Ishiba dhe Trump nuk arritën një përparim, por ranë dakord të ecin përpara me bisedimet tregtare.

"Ne kemi qenë duke shqyrtuar mundësinë e një marrëveshjeje deri në fund, por ka ende pika ku pikëpamjet tona mbeten të ndara", u tha Ishiba gazetarëve.

Ekziston njëfarë presioni edhe nga ana e SHBA-së, Trump ka premtuar marrëveshje brenda afatit të tij të 9 korrikut, që shënon fundin e një pauze 90-ditore në tarifat e tij të "Ditës së Çlirimit". Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se bisedimet tregtare midis SHBA-së dhe BE-së ishin komplekse, por po përparonin, me qëllimin e një marrëveshjeje deri në korrik./BBC

takimi i g7 ne zvicer

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës