LIVE UPDATES
Bota

"Teherani refuzon inspektimet, Uashingtoni kërcënon me sulme të reja", sa të dëmtuara janë objektet bërthamore të Iranit?

Sipas ekspertëve, programi bërthamor i Iranit mbetet funksional pavarësisht bombardimeve masive. Teherani refuzon inspektimet ndërsa Uashingtoni kërcënon me sulme të reja.

3 Korrik 2025, 08:37 Nga r.ll
"Teherani refuzon inspektimet, Uashingtoni kërcënon me sulme
foto ilustruese

IRAN- Më 28 qershor, Rafael Grossi, drejtori i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), tha se iranianët mund të rifillojnë pasurimin e uraniumit "brenda muajsh" ose dhe më shpejt. Ai kundërshtoi presidentin e SHBA-së Donald Trump, i cili më parë kishte thënë se sulmet ndaj objekteve bërthamore të Iranit e kanë "hedhur programin e tyre bërthamor me dekada prapa".

SHBA përdorën gjithsej 14 bomba GBU-57, secila me peshë 13,600 kilogramë, si dhe 30 raketa Tomahawk më 22 qershor kundër Iranit. Objektivat ishin tre objekte kryesore bërthamore në Fordo, Isfahan dhe Natanz. Bombat e përdorura ishin projektuar për të depërtuar thellë në tokë me një ngarkesë të lartë shpërthyese, për të shkatërruar edhe struktura dhe objekte shumë rezistente nëntokësore.

Sipas Jeffrey Lewis, një ekspert i kontrollit të armëve në Institutin Middlebury për Studime Ndërkombëtare, objektet e sulmuara u dëmtuan rëndë. Por ai shtoi se shumë prej objekteve mbetën të paprekura.

"Mendoj se një pjesë e madhe e polemikave rrjedh nga fakti që shumë nga objektet nuk u goditën”, tha Lewis për Deutsche Welle.

Vlen të përmendet veçanërisht çështja se ku ndodhen tani 400 kilogramë uranium i pasuruar 60 përqind. "Shumica e atij uraniumi nuk ishte në kompleksin Fordo”, shpjegoi ai.

Shumë, tha ai, nuk e kuptojnë saktësisht se si është organizuar programi bërthamor i Iranit. "Uraniumi pasurohet dhe ruhet në Fordo, por pjesa më e madhe e tij më vonë transportohet në një vend tjetër pranë Isfahanit.”

Ai nuk deshi të flasë shumë për dëmtimet në Fordo. "Ushtria amerikane përdor një model të objektit që lejon parashikime. Ky model mund të jetë i saktë, por edhe mund të gabojë. Do të jetë shumë e vështirë të dihet saktësisht se çfarë ndodhi në kompleksin Fordo derisa dikush të hyjë brenda.”

Monitorimi i vështirë

Presidenti i SHBA-së Donald Trump, nga ana tjetër, ka thënë se nuk beson se Irani ishte në gjendje të largonte rezervat nga objektet para sulmit. "Është shumë e vështirë dhe ne nuk dhamë pothuajse asnjë paralajmërim”, tha presidenti në një intervistë me Fox News fundjavën e kaluar.

Sekretari i Shtetit Marco Rubio ka kërkuar një vizitë nga inspektorët e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) për të pasur një pamje të qartë të situatës. Shefi i IAEA-së, Rafael Grossi, i ka kërkuar Teheranit të hyjë në objektet e dëmtuara pas sulmit, në mënyrë që të inspektojë rezervat e uraniumit të pasuruar.

Qeveria iraniane deri më tani ka refuzuar. Parlamenti në Teheran votoi gjithashtu për të pezulluar bashkëpunimin me IAEA-në pasi Agjencia nuk dënoi zyrtarisht sulmet izraelite dhe amerikane.

"Organizata e Energjisë Atomike e Iranit do të pezullojë bashkëpunimin me IAEA-në derisa të garantohet siguria e objekteve tona bërthamore”, njoftoi kryetari i parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf në televizionin shtetëror më 26 qershor.

Kjo e ka bërë monitorimin e programit bërthamor të Iranit shumë më të vështirë për IAEA, thotë analisti politik Hamid Reza Azizi nga Fondacioni i Shkencës dhe Politikës (SWP) në Berlin. Azizi kujton se Irani filloi "të zvogëlojë gradualisht angazhimet e tij" pasi SHBA-të u tërhoqën nga marrëveshja bërthamore në vitin 2018.

Sipas marrëveshjes bërthamore (JCPOA), Irani ishte i detyruar të raportojë të gjitha aktivitetet e tij bërthamore në mënyrë transparente në IAEA. Që nga viti 2019, thonë ekspertët, pamja e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike për aktivitetet e Iranit në këtë fushë është bërë gjithnjë e më e paqartë.

"Ata pësuan shumë dëme nga sulmi ushtarak, por e kuptuan po ashtu se mund t'i mbijetonin një sulmi të tillë", paralajmëron Lewis.

Nëse objektet janë të paprekura: Trump kërcënon me sulme të reja

Udhëheqësi suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, dënoi sulmet e SHBA-së ndaj objekteve bërthamore dhe i quajti ato kryesisht joefektive: "Ata dështuan të arrinin diçka domethënëse".

Mediat shtetërore iraniane dhe politikanët pranojnë se është bërë dëm, por këmbëngulin se nuk ka pasur pasoja katastrofike. Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha në një konferencë për shtyp në Shtëpinë e Bardhë të premten se ai "pa dyshim" do ta sulmonte përsëri Iranin nëse agjencitë e inteligjencës arrijnë në përfundimin se vendi po vazhdon të pasurojë uranium në nivele shqetësuese./DW

iran shba

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë

Shiko video te tjera