LIVE UPDATES
Bota

Teherani ngre “zonë kontrolli” në Ngushticën e Hormuzit, lundrimi nën mbikëqyrjen e Gardës Revolucionare

Klima e pasigurisë që është krijuar në rajon ka detyruar shumë kompani detare të mbajnë qëndrim pritjeje, duke shmangur kërkesat për leje kalimi nga autoritetet iraniane, nga frika e sanksioneve të mundshme amerikane. Si pasojë, një numër i madh anijesh tregtare mbeten të palëvizshme ose lëvizin me kujdes ekstrem brenda dhe përreth Ngushticës.

9 Maj 2026, 07:53 Nga E. D

Teherani ngre “zonë kontrolli” në Ngushticën e

IRAN- Në një përpjekje për të vendosur një formë të veçantë kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit, Teherani po tenton të imponojë në praktikë një regjim mbikëqyrjeje detare, duke zgjeruar pretendimet e tij edhe në zona të lidhura me infrastrukturat portuale strategjike të Emirateve të Bashkuara Arabe. Ky zhvillim po rrit shqetësimin si në komunitetin ndërkombëtar të transportit detar, ashtu edhe në tregjet energjetike, pasi bëhet fjalë për një nga korridoret më të rëndësishme globale të transportit të naftës.

Klima e pasigurisë që është krijuar në rajon ka detyruar shumë kompani detare të mbajnë qëndrim pritjeje, duke shmangur kërkesat për leje kalimi nga autoritetet iraniane, nga frika e sanksioneve të mundshme amerikane. Si pasojë, një numër i madh anijesh tregtare mbeten të palëvizshme ose lëvizin me kujdes ekstrem brenda dhe përreth Ngushticës.

Deputeti iranian Saeedi deklaroi se rreth 1.500 anije ndodhen në pritje për të marrë miratim nga Teherani për tu larguar nga zona, që tregon përmasën e ndërprerjes në lundrim. Sipas kompanisë së sigurisë detare Diaplous, trafiku tregtar është kufizuar pothuajse ekskluzivisht te anijet e vogla të ngarkesave të përgjithshme që shërbejnë për Iranin, kryesisht nën 75 metra gjatësi, si dhe te disa anije të vogla mallrash me flamur të Indisë dhe Komoreve.

Në të njëjtën kohë, Teherani publikoi udhëzime të reja, përmes të cilave synon të përcaktojë një “zonë kontrolli” detare në rajon. Sistemi i ri iranian për përcaktimin e itinerareve detare rreth ishullit Larak ka rritur nivelin e mbikëqyrjes politike dhe ushtarake mbi kalimet tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit.

Trupat e Gardës së Revolucionit Islamik të Iranit (IRGC) kanë udhëzuar anijet tregtare që dëshirojnë të kalojnë ngushticën të koordinohen me autoritetet iraniane dhe të ndjekin korridore të përcaktuara pranë ishullit Larak. Sipas skemës së raportuar të lundrimit, anijet hyrëse drejt Gjirit kalojnë në veri të ishullit Larak, pranë vijës bregdetare iraniane, ndërsa anijet që dalin nga Gjiri kalojnë në jug të ishullit.

Kjo rregullore e zhvendos trafikun detar më afër ujërave që pretendon Irani dhe i jep IRGC-së mundësi më të mëdha për monitorimin e anijeve që kalojnë. Irani ka përcaktuar gjithashtu zona të kontrollit dhe monitorimit të kufizuar mes korsive të lundrimit që mbikëqyren nga IRGC. Kjo përbën një devijim nga sistemi tradicional i ndarjes së trafikut detar, i cili bazohej më shumë në korridore të lidhura me ujërat e Omanit dhe në skema ndërkombëtare të navigimit.

Megjithëse e drejta ndërkombëtare detare vazhdon të njohë të drejtën e kalimit përmes Ngushticës së Hormuzit, kritikët argumentojnë se sistemi i ri rrit kontrollin operacional të Iranit mbi anijet gjatë kalimit të tyre. Ajo që shkakton shqetësimin më të madh në tregjet detare dhe energjetike është fakti se kjo zonë duket se shtrihet edhe në hapësira detare të lidhura funksionalisht me porte të rëndësishme të Emirateve të Bashkuara Arabe, si Khor Fakkan dhe Fujairah.

Këto porte kanë marrë rëndësi të veçantë strategjike vitet e fundit, duke funksionuar si qendra kryesore transporti dhe furnizimi energjetik, sidomos pas rënies së ndjeshme të lundrimit brenda Ngushticës së Hormuzit. Burime nga sektori detar dhe energjetik vlerësojnë se strategjia iraniane synon ruajtjen e një influence të fortë mbi rrjedhat e naftës në Gjirin Persik.

Teherani ngre “zonë kontrolli” në Ngushticën e

Në qendër të shqetësimit ndodhet edhe tubacioni Habshan–Fujairah, përmes të cilit Emiratet e Bashkuara Arabe përpiqen të eksportojnë naftë bruto duke anashkaluar Ngushticën e Hormuzit. Zgjerimi i “zonës së kontrollit” iraniane rrit presionin mbi këtë korridor energjetik, pasi krijon kushte kërcënimi të drejtpërdrejtë si për tubacionin, ashtu edhe për rrjedhat detare që përfundojnë në Fujairah.

Duhet theksuar gjithashtu se, sipas NBC News, Arabia Saudite refuzoi tu lejonte Shteteve të Bashkuara përdorimin e bazave ushtarake dhe hapësirës ajrore saudite për operacionin “Freedom”, zhvillim që, sipas të njëjtave burime, ishte një nga arsyet kryesore që çoi Donald Trump në pezullimin e operacionit.

Kjo qasje interpretohet nga analistët si tregues se Arabia Saudite po përpiqet të shmangë përfshirjen e drejtpërdrejtë në një përshkallëzim ushtarak me Iranin, nga frika e sulmeve të mundshme ndaj instalimeve të saj të naftës dhe infrastrukturës kritike energjetike.

Njëkohësisht, kjo tregon edhe vështirësitë që përballin SHBA-të në krijimin e një fronti rajonal plotësisht të koordinuar sigurie për mbrojtjen e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. Ndërkohë, embargoja amerikane ndaj anijeve që përpiqen të hyjnë ose të largohen nga portet iraniane mbetet plotësisht në fuqi. Forcat e CENTCOM vazhdojnë të veprojnë për të garantuar zbatimin e saj.

Flota nën presion dhe lundrim "në hije" në Gjirin Persik

Sipas të dhënave të Signal Ocean, të disponuara nga kompania e brokerimit detar Xclusiv Shipbrokers, aktualisht në zonën e Gjirit Persik dhe Ngushticës së Hormuzit ndodhen gjithsej 186 “bulk carriers” dhe tankerë të kategorive të ndryshme. Pamja tregon një prani të konsiderueshme tankerësh dhe “bulk carriers”, megjithatë aktorët e tregut theksojnë se të dhënat nuk mund të konsiderohen plotësisht përfaqësuese, pasi një pjesë e flotës mund të lëvizë me AIS të çaktivizuar për shkak të tensionit të lartë gjeopolitik në rajon.

Kategoria më e madhe janë “small bulkers” me 50 anije, të ndjekura nga “handysize” me 26 dhe “panamax” me 20 anije. Gjithashtu janë të pranishme tetë “kamsarmax”, gjashtë “post-panamax”, katër “supramax”, katër “ultramax”, katër “capesize”, tre “handymax” dhe tre “mini-capesize”.

Ndërsa te tankerët identifikohen gjithsej 58 anije. Dominues janë MR2 me 25 anije dhe MR1 me 11. Në rajon ndodhen gjithashtu tetë VLCC, pesë panamax/LR1, pesë aframax/LR2 dhe katër suezmax. Interes të veçantë paraqet fakti se rreth 40% e tankerëve që ndodhen në Ngushticën e Hormuzit konsiderohen sanctioned vessels, ndërsa te bulk carriers kjo përqindje llogaritet në 11%.

Ky element pasqyron praninë e konsiderueshme të anijeve të lidhura me rrjete transporti nën regjime sanksionesh, kryesisht në tregtinë e naftës. Megjithatë, aktorët e tregut detar theksojnë se nuk mund të përdoret termi “anije të bllokuara”, pasi shumë prej tyre qëndrojnë në rajon duke pritur udhëzime për ngarkim ose urdhra tregtarë. Për më tepër, nuk ka një pamje të qartë se sa nga anijet hynë në rajon pas fillimit të krizës dhe sa ishin tashmë në Gjirin Persik para përshkallëzimit të tensioneve./Dosja.al

lufta ne lidnjen e mesme iran shba

Sondazh

Poll

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht