LIVE UPDATES
Bota

Të rinjtë ultra-ortodoksë izraelitë shkëputen nga stili fetar i jetesës

Shkollat ultra-ortodokse izraelite fokusohen pothuajse ekskluzivisht në studimet fetare, dhe shumica i ndalojnë nxënësit e tyre të përdorin internetin, gjë që mund t'i çojë ata jashtë komuniteteve izoluese, drejt shoqërise laike liberale

15 Prill 2023, 21:39 Nga I.A
Të rinjtë ultra-ortodoksë izraelitë shkëputen nga stili
Te rinjte

IZRAEL- Në Izrael, ultra-ortodoksët, të cilët respektojnë rreptësisht ligjin hebraik, përbëjnë aktualisht rreth 13 për qind të popullsisë së Izraelit, megjithëse numri i tyre po rritet për shkak të një niveli të lartë të lindjeve. Në të njëjtën kohë, një numër në rritje i të rinjve ultra-ortodoksë po zgjedhin të largohen nga komuniteti, duke ndërprerë shpesh të gjitha lidhjet me të kaluarën e tyre. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Linda Gradstein njofton nga Jeruzalemi.

Shkollat ultra-ortodokse izraelite fokusohen pothuajse ekskluzivisht në studimet fetare, dhe shumica i ndalojnë nxënësit e tyre të përdorin internetin, gjë që mund t'i çojë ata jashtë komuniteteve izoluese, drejt shoqërise laike liberale. Por një numër në rritje i të rinjve ultra-ortodoksë po zgjedhin të shkëputen.

Sipas Yair Hass, drejtori ekzekutiv i organizatës Hillel, rreth 3,000 nga këta të rinj ultra-ortodoksë, të quajtur "jotzim", janë larguar nga komuniteti vitin e kaluar. Organizata prej më shumë se një mijë vullnetarësh ndihmon shumë prej tyre të fillojnë një jetë të re, duke u ofruar strehim të përkohshëm, edukim dhe këshillim psikologjik.

“Ne ofrojmë mbështetje dhe një mënyrë për të përballuar vetminë. Vetmia është e tmerrshme sepse ata janë shkëputur nga familjet e tyre. Dikush që largohet nga bota ultra-ortodokse shihet si tradhtar i vlerave dhe mënyrës së tyre të jetesës, dhe shumë nga ata që largohen gjithashtu përballen me faj të tmerrshëm. Është thelbësore që ata të marrin mbështetje nga të tjerët që janë larguar nga bota ultra-ortodokse”.

Qendrat Hillel në katër qytete izraelite organizojnë darka të përbashkëta dhe aktivitete të tjera për të zëvendësuar jetën ultra-ortodokse të lënë pas. Disa nga “jotzimët” ishin të martuar, si Fredi, e cila ishte 18 vjeç kur prindërit e saj organizuan një mblesëri me një burrë që ajo nuk e njihte.

Zëri i Amerikës po përdor vetëm emrat "jotzim" për të mbrojtur privatësinë e tyre.

“Një ditë thjesht u largova. Isha 20 vjeçe dola nga shtëpia dhe nuk e dija se ku po shkoja. Për tre muaj çdo ditë, kërkoja vetëm një vend për të kaluar natën. Përfundimisht gjeta qendrën Hillel ku më ofruan një shtrat dhe shërbime të tjera”, thotë Fredi.

Të tjerë thonë se vendimi për t'u larguar u mori vite.

“Dëshira për t’u larguar nga bota ultra-ortodokse më erdhi ngadalë sepse nuk më lejohej të këndoja para burrave, nuk më lejohej të vishesha si doja, ... nuk kisha aftësi. Nuk mund të dilja në botë dhe të trajtohesha denjësisht në një punë ku mund të rritesha”, thotë Bracha.

Hillel ndihmon "jotzimët" të marrin studime laike që nuk i mësuan kurrë në shkollat ultra-ortodokse për t'i përgatitur ata për një punë në botën e jashtme.

“Më duhej të filloja nga fillimi, me miq të rinj, një gjuhë të re, një kulturë tjetër. Duhet të studiosh gjëra krejtësisht të ndryshme. Nuk ke asnjë diplomë, anglishte apo matematikë”, thotë Dudi.

Partitë politike ultra-ortodokse në qeverinë e re fetare të krahut të djathtë të Izraelit po kërkojnë aktualisht rritje masive buxhetore për të mbështetur stilin e jetesës së komunitetit të tyre, veçanërisht edukimin fetar. Ata duan t'i mbajnë të rinjtë e tyre të kënaqur brenda komunitetit dhe jo të tundohen, për tu larguar dhe për t'u bashkuar në shoqërinë moderne izraelite.

Marrë nga VOA

izrael

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera