LIVE UPDATES
Bota

Shkencëtarët krijojnë në laborator modele embrionësh njerëzorë

Në pamjet e formës më të hershme të jetës duken embrionët deri në 14 ditë pas fertilizimit, të krijuar nga qeliza staminale në laboratorin e Profesor Jacob Hannas, në Rehovot të Izraelit.

10 Shtator 2023, 20:59 Nga I.A
Shkencëtarët krijojnë në laborator modele embrionësh
Laborator

IZRAEL- Shkencëtarët kanë krijuar modele embrionale për t’i ndihmuar të studiojnë misteret e zhvillimit të hershëm njerëzor, problemet mjekësore që ndodhin përpara lindjes dhe arsyet përse shumë shtatëzani dështojnë. Janë publikuar tashmë konkluzionet e një studimi të ri të prodhimit të modeleve embrionale nga qelizat staminale, dhe jo nga vezorja dhe sperma.

Në pamjet e formës më të hershme të jetës duken embrionët deri në 14 ditë pas fertilizimit, të krijuar nga qeliza staminale në laboratorin e Profesor Jacob Hannas, në Rehovot të Izraelit.

Megjithëse nuk janë identikë me embrionët njerëzorë që krijohen në mitër, ato janë modele të plota, thuhet në studimin e publikuar në revistën shkencore “Nature”.

Këta embrionë nuk mund të përdoren për të krijuar bebe, por u mundësojnë shkencëtarëve që t’i hedhin një vështrim fazave fillestare të zhvillimit. Kjo nuk është e mundur të bëhet në mitër, pasi embrionët janë shumë të vështirë për t’u dalluar në brendësitë e uterusit.

Profesor Hanna thotë se të gjitha modelet përmbajnë membranat embrionale dhe ato të jashtme. Ai thotë se kjo punë kërkimore është e domosdoshme pasi nuk mund të përftohen këto qeliza në ndonjë mënyrë tjetër.

“Në fushën e qelizave staminale ka një përpjekje të madhe për të kuptuar se si i dallojmë nga organet dhe qelizat, dhe na duhet të imitojmë embrionin njerëzor që të mësojmë parimet, të cilat t’i zbatojmë tek qelizat staminale. Por kemi një pengesë të madhe për të patur qasjen tek mostrat embrionale të hershme, dmth nga dita e 7-të deri në ditën e 28-të të zhvillimit të embrionit. Është fazë shumë e hershme e shtatëzanisë dhe zakonisht gratë mund të mos e dinë se janë shtatëzana. Ka edhe shumë probleme etike dhe teknike në marrjen e këtij lloji materiali”, thotë ai.

Sipas profesorit Hanna, prodhimi i modeleve embrionale nga qelizat staminale do të bëjë të mundur edhe studimin e shumë sëmundjeve.

“Mund të prodhojmë mijëra modele embrionalë dhe t’i studiojmë. Kjo krijon një avantazh shumë të madh teknik dhe biologjik dhe rrit njohuritë që kemi për qenien tonë njerëzore, që mendoj se është diçka shumë e rëndësishme”, thotë ai.

Studimi i tij është më i fundmi në një vargan studimesh që shqyrtojnë fillesat e jetës njerëzore, në kushte laboratorike. Studime të tjera janë botuar nga shkencëtarët në Universitetin Teknik të Kalifornisë, si dhe në Universitetin e Kembrixhit në Britani. Modelet e tyre mund të përdoren jo vetëm për të prodhuar embrionë, por edhe për qeliza të ndryshme të trupit të një njeriu në moshë madhore.

Shkencëtarët mendojnë se nga studimi i këtyre fazave tepër të hershme të zhvillimit, mund të kuptojnë më shumë rreth dështimit të embrionëve, çrregullimeve në zhvillim si dhe humbjes së shtatëzanisë.

“Janë faza që në të kaluarën kanë qenë të vështira për t’u studiuar, por është pikërisht periudha kur dështojnë shumë prej shtatëzanive. Pra, të dhënat më të reja nga embrionët e prodhuar nga qeliza staminale mund të sjellin një botëkuptim më të mirë të shkaqeve të dështimit të shtatëzanive dhe të fazave më të hershme të zhvillimit njerëzor”, thotë Dr. James Briscoe, drejtues shkencor në Qendrën “Francis Crick”, në Londër.

Ai shton megjithatë se puna kërkimore nuk është ende pranë fazës kur një embrion i prodhuar nga qeliza staminale të mund të zhvillohet në faza të mëtejshme, dhe sigurisht shumë larg momentit kur mund të vendoset brenda një njeriu.

Këto modele embrionale kanë krijuar shqetësime serioze që duhet të debatohen në mënyrë që puna kërkimore të bëhet në mënyrë etike. Sipas udhëzimeve të Shoqatës Ndërkombëtare për Punën Kërkimore me Qeliza Staminale, shkencëtarët nuk duhet të vendosin një model embrional në trupin e një njeriu. Praktika e deritanishme ka qenë që studiuesit nuk duhej ta rrisnin një embrion në laborator përtej moshës së 14 ditëve. Por, duke qenë se këto modele nuk janë embrione, ato nuk i përfshin ky rregull.

“Nuk ekziston asnjë rregullore e qartë për përdorimin e qelizave staminale të marra nga embrionë njerëzorë. Mendoj pra se është urgjente nevoja për të shqyrtuar rregulla të këtilla dhe për të mundësuar një kuadër ligjor dhe etik për krijimin dhe përdorimin e këtyre modeleve të përftuara nga qeliza staminale, si dhe për arsye kërkimore”, thotë profesor Briscoe.

Marrë nga VOA 

jacob hannas nature

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë