LIVE UPDATES
Bota

Rritje ekstreme të temperaturave/ Analiza e DW: Pse Europa po bëhet kaq e nxehtë?

Sisteme të tilla moti janë bërë më të zakonshme në Evropë gjatë 25 viteve, sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku të BE-së, duke nxitur valë të nxehtësisë më të shpeshta dhe ekstreme.

29 Maj 2026, 15:48 Nga D.S

Rritje ekstreme të temperaturave/ Analiza e DW: Pse Europa po bëhet

BRITANI E MADHE- Pjesa më e madhe e Evropës Perëndimore po vuan nga një valë intensive e të nxehtit pranveror , me temperatura jashtëzakonisht të larta nga Mbretëria e Bashkuar dhe Irlanda në veri, përmes Gjermanisë dhe Francës dhe deri në Spanjë dhe Itali.

Moti i pafavorshëm i pranverës është rezultat i një "kupole nxehtësie". Ky sistem atmosferik i fortë dhe me presion të lartë që lëviz ngadalë nga Afrika veriore po bllokon ajrin e nxehtë mbi Evropën, ashtu si një kapak mbi një tenxhere me ujë që vlon.

Sisteme të tilla moti janë bërë më të zakonshme në Evropë gjatë 25 viteve, sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku të BE-së, duke nxitur valë të nxehtësisë më të shpeshta dhe ekstreme.

"Temperaturat në këtë shkallë dikur ishin të jashtëzakonshme edhe në kulmin e verës", tha në një deklaratë Friederike Otto , profesoreshë e shkencës së klimës në Imperial College London. "Kjo nxehtësi rekord ka gjurmët e ndryshimeve klimatike kudo."

Evropa ngrohet dy herë më shpejt

Është shumë herët për të ditur se sa shumë kjo ngjarje e fundit e nxehtësisë ekstreme u mbingarkua nga efekti serë nga emetimet e karburanteve fosile. Por analizat e mëparshme të më shumë se gjysmë duzine valësh të nxehti në Evropë që nga viti 2003, të kryera nga shkencëtarët e klimës në World Weather Attribution me bazë në Mbretërinë e Bashkuar , të cilën Otto e bashkëthemeloi, tregojnë se moti ekstrem ishte "shumë më i mundshëm dhe më intensiv për shkak të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu".

Raporti i fundit mbi Gjendjen e Klimës në Evropë , i publikuar në prill, vuri në dukje se të paktën 95% e kontinentit përjetoi temperatura vjetore mbi mesataren në vitin 2025. Valët intensive të nxehtësisë mbi 30 gradë Celsius u ndjenë deri në veri deri në Rrethin Arktik , dhe temperatura e sipërfaqes së detit ishte "më e larta e regjistruar ndonjëherë".

“Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt dhe ndikimet janë tashmë të rënda”, tha Florian Pappenberger, kreu i Qendrës Evropiane për Parashikime të Motit Afatmesëm, një nga agjencitë që qëndron pas raportit.

Në fakt, Evropa po ngrohet dy herë më shpejt se mesatarja globale. Temperatura mesatare është rritur me 2.5 gradë Celsius (4.3 gradë Fahrenheit) krahasuar me nivelet para-industriale të fundit të shekullit të 19-të. Në mbarë botën, analistët kanë regjistruar një rritje mesatare prej 1.4 gradë Celsius.

Pse po bëhet kaq nxehtë?

Kjo ngrohje e përshpejtuar është pjesërisht për shkak të vendndodhjes. Evropa është e lidhur me Arktikun, i vetmi vend tjetër në botë që po ngrohet edhe më shpejt. Rritja mesatare e temperaturës rreth Polit të Veriut ka tejkaluar tashmë 3.3 gradë Celsius, sipas të dhënave nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Koperniku i BE-së. Pjesërisht sepse Oqeani Arktik më i errët dhe pa akull thith më shumë rrezet e diellit sesa akulli, i cili e reflekton atë.

Ky proces, i njohur si efekti albedo, është gjithashtu në lojë në të gjithë Evropën. Zonat e kontinentit që dikur ishin të ngrira gjatë gjithë vitit ose në fund të verës, siç janë rajonet me lartësi të madhe të Alpeve, tani janë gjithnjë e më pa borë . Me tokën më të errët që reflekton më pak rrezatim diellor përsëri në hapësirë, ngrohja është përshpejtuar.

Erërat e valëzuara ndryshojnë modelet e motit
Shkencëtarët e kanë lidhur gjithashtu ngrohjen në Evropë me erërat që ndryshojnë drejtimin e rrymës ajrore, lumit të erës në lartësi të madhe që rrjedh drejt Evropës nga perëndimi. Ato erëra dikur relativisht të qëndrueshme janë ndërprerë gjithashtu nga ndryshimet klimatike, duke çuar në modele më ekstreme të motit që kanë tendencë të vazhdojnë .

Një studim i vitit 2022 i udhëhequr nga Efi Rousi , atëherë një studiuese postdoktorale në Institutin e Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës në Gjermani, zbuloi se periudhat kur rryma ajrore ndahet në dy degë janë rritur gjithashtu. Kjo rezulton në më shumë valë të nxehti në të gjithë Evropën - veçanërisht në perëndim.

"Në këtë rajon, i cili përkon me daljen e gjurmës së stuhive që vjen nga Atlantiku i Veriut drejt Evropës, sistemet e motit normalisht burojnë nga Atlantiku dhe për këtë arsye kanë një efekt ftohës", tha Rousi në një deklaratë në atë kohë. "Gjatë gjendjeve të dyfishta të rrymave, sistemet e motit devijohen drejt veriut dhe valët e vazhdueshme të nxehtësisë mund të zhvillohen mbi Evropën Perëndimore."

Ajri më i pastër po ngroh planetin
Paradoksalisht, përpjekjet për të trajtuar një problem tjetër mjedisor duket se kanë kontribuar në rritjen e ngrohjes në Evropë. Raporti i vitit 2025 për Gjendjen e Klimës në Evropë theksoi se rregulloret më të rrepta për cilësinë e ajrit që nga vitet 1980 kanë ulur ndotjen e ajrit , por tani janë përgjegjëse për temperatura më të ngrohta.

Përpara se të hynin në fuqi rregullat e ajrit të pastër, grimcat e vogla reflektuese të sulfatit dhe nitratit në ajër nga shkarkimet e makinave dhe oxhaqet e fabrikave ndihmonin në mënyrë indirekte në ftohjen e kontinentit duke reflektuar rrezet e diellit dhe "kompensonin pjesërisht ngrohjen e shkaktuar nga rritja e gazrave serrë". Megjithatë, shkencëtarët e klimës kanë theksuar se kjo nuk do të thotë që bota duhet të braktisë përpjekjet për të ulur emetimet.

Nevoja për ta mbajtur ngrohjen në minimum u theksua në një  raport të ri  të publikuar të enjten nga Agjencia Botërore Meteorologjike e OKB-së dhe Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar. Studimi parashikon nivele mesatare të temperaturave globale pranë rekordit në pesë vitet e ardhshme, duke thënë se është "e mundshme" që bota të shohë një vit të ri më të nxehtë ndonjëherë para vitit 2031.

"Detyra përpara është e qartë", tha Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, në fillim të këtij muaji, duke bërë thirrje për përpjekje për të minimizuar rritjen e temperaturës për të "ndërtuar një të ardhme më të sigurt, më të drejtë dhe më elastike për të gjithë". 

Javën e kaluar, OKB-ja votoi për të vazhduar mbështetjen e një " kalimi të shpejtë, të drejtë dhe të barabartë larg lëndëve djegëse fosile ".Ndërkohë, përhapja e shpejtë e energjisë së rinovueshme që nga viti 2000 ka zhvendosur tashmë  trendet e ngrohjes larg skenarit më të keq./DW

europa  valë intensive e të nxehtit pranveror

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet