LIVE UPDATES
Bota

Reforma e pensioneve në Gjermani/ DW: Çfarë do të ndryshojë për punonjësit në tërësi dhe emigrantët?

Qeveria në Gjermani përballet me dy rrethana strukturore: me plakjen e shoqërisë dhe faktin që ekonomia nuk po e merr veten. Politikisht, presioni në rritje i AfD-së, partisë së djathtë populiste, nxit pasiguri për konstelacionin politik.

11 Korrik 2026, 08:11 Nga E. D

Reforma e pensioneve në Gjermani/ DW: Çfarë do të

GJERMANI- Në Gjermani , qeveria e kancelarit Friedrich Merz u pajtua për themelet e reformës më të thellë të pensioneve prej dekadash. Ligji pritet të kalojë edhe në Bundestag brenda këtij viti. Por çfarë e nxiti këtë kthesë historike në sistemin gjerman të pensioneve, siç e quajtën shumë vëzhgues? Çfarë do t'u sjellë ajo punonjësve në tërësi? Ç'të re sjell ajo për migrantët?

Kthesa më e madhe e pensioneve prej dekadash

Qeveria në Gjermani përballet me dy rrethana strukturore: me plakjen e shoqërisë dhe faktin që ekonomia nuk po e merr veten. Politikisht, presioni në rritje i AfD-së, partisë së djathtë populiste, nxit pasiguri për konstelacionin politik.

Njëkohësisht, debatet e këtij viti në koalicionin qeveritar për reformat e nevojshme shpesh u ndikuan nga kufijtë partiakë. Ndaj për të bërë propozime për një reformë madhore si ajo e sistemit të pensioneve u ngarkua një komision prej 13 ekspertësh të njohur. Komisioni i paraqiti propozimet më 2 korrik dhe konservatorët e CDU/CSU dhe socialdemokratët në qeveri u shprehën menjëherë se do t'i zbatonin ato të gjitha.

Reforma mbështetet në dy shtylla kryesore: në detyrimin për të financuar në tregun e aksioneve një pjesë të pensionit dhe në rritjen shumë graduale të moshës së daljes në pension.

Mosha ligjore për daljen në pension po rritet që tani dhe do të arrijë në 67 vjeç më 2031. Pas kësaj, reforma kërkon që ajo të vazhdojë të rritet në përputhje me jetëgjatësinë mesatare në Gjermani.

Megjithatë rritja e moshës së pensionit do të bëhet shumë ngadalë. Që një person të mbushë 70-vjeç për të dalë në pension të rregullt, kjo nuk do të ndodhë para vitit 2092. Për shumicën e atyre që sot janë në moshë pune, reforma nënkupton vetëm disa muaj më shumë pune dhe jo vite të tëra. Ndërkohë, kancelari Merz bëri të qartë se pensionet nuk do të shkurtohen.

Fondi i ri i aksioneve dhe kontributi nga paga

Risia më e rëndësishme është detyrimi për çdo punonjës që ta financojë një pjesë të pensionit duke kontribuar në një fond aksionesh.

Fillimisht punonjësit do t'i mbahet vetëm 0,5 për qind e pagës bruto. Deri në vitin 2031 kjo përqindje do të rritet gradualisht në 2 për qind. Kontributi ndahet përgjysmë midis punonjësit dhe punëdhënësit, ndërsa fondi shtetëror i krijuar do t'i investojë këto para në tregjet e kapitalit. Një model i ngjashëm zbatohet në Suedi që nga viti 1999.

Sa më gjatë të kontribuojë një punonjës, aq më të larta do të jenë përfitimet. Njëzet vjet kontribute do të sjellin rreth 150 euro shtesë në muaj, ndërsa 45 vjet kontribute mund të shtojnë mbi 770 euro në muaj.

Pensioni ligjor nuk preket. Fondi i aksioneve i shtohet pensionit ligjor dhe, për herë të parë, tregu i kapitalit do të punojë edhe për pensionet më të vogla.

Financimi i pensioneve e zgjerimi i bazës së kontribuuesve

Në Gjermani pensioni nuk financohet nga kursimet personale, por nga brezi që punon sot. Sistemi quhet "Umlageverfahren", ose sistem shpërndarjeje: kontributet e atyre që punojnë sot kalojnë drejtpërdrejt te pensionistët e sotëm.

Niveli i pensionit është rreth 48 për qind e pagës mesatare për dikë që ka punuar plot 45 vjet. Shifra duket e ulët, por krahasimet ndërkombëtare tregojnë një tablo më komplekse. Franca, për shembull, premton rreth 50 për qind, por aty llogariten vetëm 25 vitet më të mira të punës dhe sistemi gjithsesi përballet me vështirësi.

Reforma synon gjithashtu zgjerimin e bazës së kontribuuesve. Për herë të parë do të përfshihen të vetëpunësuarit dhe deputetët, ndërsa po diskutohet edhe përfshirja e nëpunësve civilë. Edhe puna me pagesë minimale, e njohur si "minijob", do të lidhet më fort me sistemin e pensioneve. Kjo do ta shpërndajë barrën e financimit në më shumë supe.

Një element tjetër financimi do të jetë rritja e tatimit në 47 për qind për ata që fitojnë mbi 250.000 euro në vit. Megjithatë, sipas disa vëzhguesve bëhet fjalë për një grup të vogël me të ardhura shumë të larta.

Migrantët dhe përfitimet nga reforma

Migrantët luajnë një rol të rëndësishëm në mbajtjen në këmbë të sistemit të pensioneve në Gjermani. Sot rreth një në pesë punonjës ka pasaportë të huaj, dy herë më shumë se në vitin 2004.

Sipas burimeve zyrtare, ishte pikërisht fuqia punëtore nga Ukraina dhe Ballkani Perëndimor që ndihmoi në kompensimin e mungesës së kontribuuesve gjermanë, p.sh. në vitin 2022.

Migrantët dallohen edhe për aktivitetin sipërmarrës. Ata përbëjnë 21 për qind të themeluesve të bizneseve, megjithëse përfaqësojnë vetëm 18 për qind të popullsisë. Reforma i përfshin për herë të parë në skemën e pensioneve edhe sipërmarrësit, mes tyre një numër të madh migrantësh.

Megjithatë, përfitimet nuk janë të njëjta për të gjithë migrantët. Ata që kanë ardhur vonë në Gjermani ose kanë pasur ndërprerje në kontribute grumbullojnë zakonisht më pak pikë pensioni. Edhe nga fondi i ri i aksioneve përfitojnë më shumë ata që investojnë herët dhe pa ndërprerje.

Një reformë me jehonë përtej Gjermanisë

Sipas mediave evropiane, Gjermania po i jep fund një veçorie që e ka dalluar prej kohësh: preferencës pothuajse ekskluzive për kursimet tradicionale.

Historikisht, gjermanët kanë preferuar t'i mbajnë paratë në mënyra konservatore, si librezat e kursimit, ndërsa aksionet shpesh janë parë si investime me rrezik. Fondi i ri shtetëror i aksioneve synon ta ndryshojë këtë kulturë.

Përmes tij pritet të investohen rreth 30 miliardë euro në vit në bursë. Në këtë mënyrë Gjermania afrohet me modele si ato të Danimarkës, Holandës dhe Suedisë, që prej kohësh mbështeten më fort te tregjet e kapitalit.

Një ekonomi e përmasave të Gjermanisë mund të ndikojë edhe në përparimin e projektit për një treg të përbashkët kapitali në Bashkimin Evropian. Edhe vëzhgues deri tani skeptikë po konstatojnë një dinamikë të re reformuese: krahas reformës së sistemit të pensioneve, që pritet të miratohet më së voni deri më 31 dhjetor, Bundestagu miratoi të premten (10.07.) edhe reformën e sigurimit shëndetësor të detyrueshëm. Reformat shihen edhe si sinjal për investitorët: Berlini është në gjendje të veprojë kur është e nevojshme./DW

gjermani 

Sondazh

Poll

Dita e 41-të e protestës/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë

Dita e 41-të e protestës/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë

Rama sulmon Opozitën: S’mund t’i lemë njerëzit në dorë të fallxhorëve!

Sa kushtoi dasma luksoze e Taylor Swift dhe Travis Kelce?

Gruaja më e vjetër që ka udhëtuar ndonjëherë në hapësirë është ndarë nga jeta në moshën 87-vjeçare

"Rilindja urbane ishte dalja nga rrënimi"/ Rama: Shkollat dhe qytetet po hyjnë në një fazë të re

Rilindja Urbane 2.0/ Rama: Kemi vendosur në dispozicion 1.5 miliardë euro

Panda shfaqet në protestën e 40-të me mesazhin: Larg duart nga e ardhmja

Drejtori i AMP Vlorë dhe vartësit përdorin gjuhë seksiste ndaj turisteve të huaja në rrugë

“Deputetët luajnë me letra bixhoz në Strasburg”/ Protestuesi: PD të mbajë duart larg ...

Turistet nga Australia i bashkohen marshimit: Po bëni një punë të mrekullueshme, shpresoj të fitoni!

Kuriozitet apo solidaritet? Turistët nga Australia i bashkohen marshimit në Tiranë

“Po shkunden themelet e Parlamentit”/ Protestuesi: Për 34 vite me radhë na kanë vjedhur dhe shtypur

Pedagogu thirrje ambasadave: Qëndroni me shqiptarët, shihni nga brezi i ri

Protestuesja: Çfarë Shqipërie do t’u tregosh ndërkombëtarëve?

Aktivisti Arben Kola: Ka 10 ditë që Rama nuk ka lënë tavolinë dhe xhama pa thyer

Epike! Studentët shpërndajnë hallvë për të 40-tat e protestës: Simbolizon vdekjen e frikës tek ne

Dita e 40-të/ Aktivisti Andi Tepelena rithekson pesë kërkesat kryesore të qytetarëve

Dita e 40-të e protestës/ Pensionisti: Ne vuajmë për një copë bukë

“Rama jepe dorëheqjen”/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë: Shqipëri e Re

“Protestojmë për vjedhjet e pensioneve”/ Protestesja: Pensioni 97 mijë lekë nuk më del

Ervin Goci: Populli e ka kuptuar që kjo klasë politike duhet larguar

Dita e 40-të e protestës në kryeqytet/ Nis organizimi në sheshin "Skëndërbej"

Dhunimi i të miturës në Fier/ Hita: Është pezulluar nga detyra një polic

Donald Trump duhet ti paguajë E. Jean Carroll 5.8 milionë dollarë për abuzim seksual dhe shpifje

Vrasja në Shkodër/ E afërmja e familjes Ziçi: Debate nuk kanë pasur kurrë

Krimi në Shkodër/ Dalin PAMJET nga vendi ngjarjes, policia rrethon zonën

Zjarr në Vlorë/ Digjen shkurre dhe bimësi, dyshohet për zjarrëvënie të qëllimshme

Ndalimi i tre deputetëve të VLEN në Qafë-Thanë, Hita: Ja pse nuk e kaluan kufirin drejt Shqipërisë

Skandal/ Policia bën ‘Cyber Security-in’ e biznesve të afërta me njerëzit e Ramës

Qeveria dha 4 mln euro për Kanye West, Berisha: Biletat nuk janë shitur

Berisha: Rama hyri dhe doli nga samiti i NATO-s si i vetmi njeri i përçmuar

Akuzat për ndërhyrje në protesta/ Berisha: Rama po krijon klimë jomiqësore me vendet fqinje

Këngëtarja Bonnie Tyler e Total Eclipse of the Heart ndahet nga jeta në moshën 75-vjeçare

Ndalimi i deputetëve të VLEN, Berisha: PD dënon këtë akt të shëmtuar të Edi Ramës

Erling Haaland AI dhe cili është roli i tij mbi figurat e njohura sportive?

"Si nuk u vjen turp..."/ Qytetarët kapin 'mat' Ballën duke luajtur murlan në Strasburg

Bardhi në PE: Edi Rama bashkëpunon krimin e organizuar në pastrimin e parave të pista

Bardhi në PE: Edi Rama bashkëpunon krimin e organizuar në pastrimin e parave të pista

“O Ilir, o legen, prite Salën se po vjen”/ Protestuesit marshojnë pranë selisë së PD-se

“Nuk je kryeministër, por palaço”/ E sëmura me kancer prek turmën: I dha miliona euro koncertit

“Merr lekët e fondeve të emergjencave dhe i jep për spektakël”/ Aktivisti: Shqipëria është e vjedhur

Protesta e 39-të qytetare/ Nis marshimi nga sheshi "Skëndërbej" drejt Kryeministrisë

Samiti i NATO-s në Turqi/ Sekretari i Përgjithshëm, Rutte: Samiti i radhës do të mbahet në Shqipëri

Operacioni "Vendtakimi"/ Përshtatën lokalin për lojëra fati dhe konsum narkotikësh

Rama: Ka ikur ajo kohë kur bëhej çfarë të donin të tjerët

Cila është arsyeja që Princi Harry humbi çështjen gjyqësore ndaj Daily Mail?

Historia e heroit të mitologjisë greke Odisesë rikthehet në ekranet botërore

Loris Qosja nxënësi 15-vjeçar nga Cerriku shpallet fitues i International Stem Olympiad në Itali

Paris Hilton u sulmua fizikisht më 1990 në konviktin Utah në SHBA, shkolla humbet licencën

Organizatorët e Madonnës anulojnë shfaqjen e saj në Pride Parade për shkaqe sigurie