LIVE UPDATES
Bota

Pse protestat e studentëve në Serbi nuk kanë lider?

Gjatë bisedës, ai thotë se do që të prezantohet vetëm si student në Fakultetin e Transportit, pa dhënë emrin dhe mbiemrin, sepse, siç shprehet, është qëndrim i plenumit të fakultetit që asnjë individ nuk bie në sy në raport me kolektivin.

12 Shkurt 2025, 12:50 Nga I.A
Pse protestat e studentëve në Serbi nuk kanë lider?
Protestat

“Po tregojmë unitet”.

Kështu i përgjigjet një student i Fakultetit të Transportit në Beograd pyetjes së Radios Evropa e Lirë se përse studentët në Serbi këmbëngulin që protestat e tyre të mos kenë lider.

Gjatë bisedës, ai thotë se do që të prezantohet vetëm si student në Fakultetin e Transportit, pa dhënë emrin dhe mbiemrin, sepse, siç shprehet, është qëndrim i plenumit të fakultetit që asnjë individ nuk bie në sy në raport me kolektivin.

Për më shumë se dy muaj, studentët në Serbi janë duke bllokuar dhjetëra fakultete në të gjithë vendin. Ata kërkojnë përgjegjësi penale dhe politike për aksidentin në Novi Sad, ku nga shembja e një strehe në Stacionin Hekurudhor të qytetit, më 1 nëntor të vitit të kaluar, humbën jetën 15 persona.

Javëve të fundit, ata janë në krye të protestave masive që zhvillohen në shumë bashki e qytete. Studentëve u bashkohen edhe mijëra qytetarë të tjerë. Pushteti e mohon përgjegjësinë për aksidentin dhe pretendon se kërkesat e studentëve janë plotësuar. Studentët, në anën tjetër, distancohen nga veprimet e partive politike, organizatave joqeveritare dhe grupeve rinore aktiviste.

Në protesta mbajnë flamuj të shtetit dhe universiteteve, por distancohen nga simbolet politike.

“Për ne është e rëndësishme që në këto momente të ruhet autonomia studentore. Vetë studentët i iniciuan bllokadat e fakulteteve dhe më vonë, me protesta, e ngritën gjithë vendin në këmbë. Për ne është e rëndësishme që lëvizja jonë studentore të mbetet autonome dhe e pavarur nga çdo faktor”, thotë studenti i Fakultetit të Transportit.

Ai shton se në mesin e studentëve ka orientime të ndryshme politike, por se ata janë të bashkuar rreth kërkesave që janë parashtruar para institucioneve të Serbisë.

“Prandaj, ne nuk duam që ajo që kemi arritur, të përdoret për qëllime apo promovime politike”, thotë studenti.

Studenti në Fakultetin e Transportit tregon se anonimiteti i tyre është një formë mbrojtjeje.

“Ne duam që të gjithë të jenë të sigurt dhe të mos përpiqen të na i pengojnë bllokadat duke shënjestruar individë, por, përkundrazi, ne duam të veprojmë si një masë që ka një qëndrim të përbashkët”, shton ai.

Që nga fillimi i bllokadave, studentët janë vënë në shënjestër të tabloideve proqeveritare dhe përfaqësuesve qeveritarë.

Pa ofruar ndonjë provë, ata i akuzojnë studentët si “mercenarë të huaj” dhe shërbimet e inteligjencës perëndimore për ndërhyrje.

Në adresat e shtëpive të tyre dhe të prindërve, studentët kanë marrë edhe thirrje nga Agjencia e Sigurisë dhe Informacionit për “intervista informative”.

Disave që kanë dalë publikisht, u janë publikuar edhe informacione personale nga tabloidet proqeveritare.

Profesorë të universiteteve - më shumë se 5.000 prej tyre - janë rreshtuar pas studentëve.

Përmes një peticioni, ata kanë theksuar se i dënojnë përpjekjet e autoriteteve për t’i frikësuar.

Zoran Stojilkoviq, profesor në Fakultetin e Shkencave Politike në Beograd, thotë se Qeveria e Serbisë ka dështuar në përpjekjet e saj për t’i delegjitimuar protestat e studentëve.

“Të veprosh pa liderë të dukshëm, është diçka për të cilën ky sistem dhe regjim nuk ka reagim adekuat. Kjo është dëshmuar të jetë shumë efektive, sepse nuk mund t’i delegjitimosh lehtë me këtë apo atë lloj ndikimi... dhe, nga ana tjetër, kjo e ruan një lloj uniteti”, thotë Stojilkoviq për Radion Evropa e Lirë.

Studentët protestues thonë se në plenumet e fakulteteve marrin vendime “sipas parimit të demokracisë së drejtpërdrejtë”.

Siç sqaron studenti i Fakultetit të Transportit, të gjithë studentët që ndjekin atë institucion, kanë të drejtë të marrin pjesë në plenum.

“Ne duam që të gjithë studentët - si ata që i mbështesin, ashtu edhe ata që nuk i mbështesin bllokadat - të mund ta shprehin mendimin e tyre në plenum dhe të përfshihen në procesin e vendimmarrjes”, shton ai.

Vendimet merren me shumicën e votave të studentëve të pranishëm në plenum.

Plenumi vendos edhe për daljet e studentëve në media dhe folësit në protesta.

Studenti i Fakultetit të Transportit thotë se respektohet “parimi i rotacionit”, që do të thotë se asnjë student nuk është dominues në publik.

“Për ne është e rëndësishme që të dëgjohet zëri i çdo fakulteti. Domethënë, asnjë fakultet të mos pozicionohet si lider në bllokada. Por, të tregojë se jemi të gjithë të barabartë, se kemi një qëndrim të përbashkët, se askush nuk i imponon asgjë askujt”, thotë studenti.

Profesori Stojilkoviq thotë se përmes një organizimi të tillë, studentët kanë arritur t’i tejkalojnë ndarjet tradicionale politike.

“Duke marrë vendime në seancë plenare dhe duke komunikuar me publikun me përfaqësues të ndryshëm, ata kanë arritur të mos bëhen një lloj lëvizjeje lidershipi”, thotë ai.

Përveç takimeve në fakultete, është organizuar edhe një plenum në nivel universitar, thotë Lluka Opruc, student në Fakultetin Filozofik në Novi Sad.

“Është një organ i përbërë nga delegatë të secilit fakultet në Novi Sad. Çdo fakultet ka tre delegatë dhe mund të marrin pjesë edhe tre vëzhgues. Ata i paraqesin pikëpamjet e plenumit të fakultetit të tyre dhe votojnë në Uniplenum - siç e quajmë ne. Një fakultet ka një votë”, shpjegon Opruc.

Teksa flet për Radion Evropa e Lirë, ai prezantohet me emër dhe mbiemër, sepse plenumi i atij fakulteti e lejon.

Ai tregon se brenda fakultetit, studentët në bllokadë janë të organizuar në ekipe.

“Por, vendimet më të vogla për të cilat ekipet kanë autonomi, janë të natyrës operacionale. Shumica e vendimeve, në fakt, kalojnë përmes plenumit, pothuajse të gjitha”, thotë Opruc.

Deklaratat nga plenumet e fakulteteve të bllokuara, kanë qenë të ndryshme në javët e fundit.

Për shembull, Fakulteti Filozofik në Beograd “u shkëput” nga bllokada 24-orëshe e Urës së Lirisë, e cila u organizua nga studentët e Novi Sadit më 1 dhe 2 shkurt.

“Çdo plenum ka një lloj autonomie të caktuar, çdo fakultet është i veçantë”, thotë Opruc.

Ai thekson se deklarata e lëshuar nga Fakulteti Filozofik i Beogradit, “nuk ka krijuar përçarje”.

“E gjithë kjo është komunikuar mes studentëve më vonë”, shton ai.

Përveç partive politike dhe sektorit joqeveritar, si organizata nga të cilat distancohen plenumet e fakulteteve përmenden edhe grupi joformal i intelektualëve “Proglas” dhe grupet rinore aktiviste “Stav” dhe “Svice”.

Fakulteti Juridik i Novi Sadit, i cili aktualisht është nën bllokadë, është distancuar prej tyre përmes një deklarate, ku ka thënë se vendimi i tillë është marrë në një plenum, në kuadër të “diskutimeve për depolitizimin e bllokadave”.

Politikanët e opozitës shfaqen në protestat e studentëve, por ata nuk flasin me ta dhe nuk janë në rreshtat e parë.

“Të gjithë të interesuarit janë të mirëpritur në veprimet tona, por ekskluzivisht në cilësinë e tyre si qytetarë”, thonë studentët në bllokadë.

Studenti Lluka Opruc thotë se studentët distancohen për shkak të mosbesimit në këto organizata dhe parti.

Sipas tij, studentët “nuk duan të veprojnë si aktorë të drejtpërdrejtë politikë”.

Kur bëhet fjalë për distancimin nga organizatat rinore aktiviste, studenti i Fakultetit të Transportit thotë se disa prej tyre kanë “histori bashkëpunimi me aktorë politikë”.

“Dhe ne, si studentë, nuk duam të jemi pjesë e tyre”, thotë ai.

Profesori Stojilkoviq thotë se studentët kanë fituar besimin e një rrethi të gjerë të qytetarëve, të cilët i ndjekin në protesta, sepse nuk kanë hyrë në përçarje ideologjike dhe partiake.

“Nga ikonografia dhe parullat, shihet se studentët në protestë dhe në bllokada nuk janë të bashkuar ideologjikisht dhe politikisht”, sipas tij.

Ai, gjithashtu, thekson se aktualisht është e paqartë se si do të zgjidhet kriza politike në Serbi.

Qeveria e këtij vendi ra pasi kryeministri Millosh Vuçeviq dha dorëheqje më 28 janar.

Shumica qeverisëse, e udhëhequr nga Partia Përparimtare Serbe, nuk ka deklaruar nëse do të ketë zgjedhje të reja, apo nëse do të formohet ndonjë qeveri e re në muajt e ardhshëm.

Pushteti e refuzon edhe propozimin e disa partive opozitare për formimin e një qeverie kalimtare, të përbërë nga ekspertë.

Opozita, duke cituar raportet e vëzhguesve vendas dhe ndërkombëtarë, thotë se nuk do të marrë pjesë në zgjedhje në kushtet aktuale, të cilat janë “të padrejta dhe jodemokratike”.

Por, profesori Stojilkoviq thotë se fokusi i protestave studentore nuk janë zgjedhjet, por përmbushja e kërkesave.

“Ata nuk nxiten nga lufta për pushtet. Protestat dhe rebelimi në vetvete nuk e ndryshojnë regjimin. Vetëm tregojnë se deri ku mund të shkojë një regjim, i japin kufij të qartë”, thotë Stojilkoviq.

Ai shton se në këtë fazë, rebelimi i studentëve nuk është zhvilluar në lëvizje.

“Që kjo të ndodhë, duhet të kalojë një kohë e përshtatshme. Por, vetëdija se kjo mund të krijojë përçarje brenda protestës dhe bllokadave të studentëve, është ende shumë e pranishme”, thotë Stojilkoviq.

Në këtë pikë, sipas tij, nuk dihet nëse kjo protestë studentore, si të mëparshmet, mund të prodhojë ndonjë aktor politik, që do të merrte pjesë në zgjedhje në të ardhmen.

Ai e përmend shembullin e lëvizjes studentore Otpor, e cila mori pjesë në përmbysjen e Qeverisë së Sllobodan Millosheviqit në vitin 2000.

Përveç Otporit, opozitës atëherë i është bashkuar edhe një grup ekspertësh, G17.

Stojilkoviq thotë se për shkak të “mungesës së besueshmërisë dhe mosbesimit ndaj aktorëve klasikë politikë”, kjo mund të mos ndodhë këtë herë.

“Ata [studentët] e kuptojnë politikën dhe angazhimin shoqëror në një mënyrë tjetër”, sipas tij.

Studenti i Fakultetit të Transportit në Beograd thotë se studentët, “përmes unitetit dhe përpjekjeve kolektive”, kanë arritur të nxisin edhe grupe të tjera shoqërore, që “t’u bashkohen në luftë”.

“Vetëm kështu mund të sjellim ndryshime më të mëdha dhe të tregojmë se kulti i personalitetit mund të zhduket”, thekson ai.

Studentët dhe profesorët universitarë janë duke i refuzuar thirrjet e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, për dialog, duke thënë se institucioni që ai drejton, nuk është kompetent për t’i përmbushur kërkesat e tyre.

Kërkesa e parë e studentëve në bllokadë është publikimi i dokumentacionit të plotë për rindërtimin e Stacionit Hekurudhor në Novi Sad, për të përcaktuar përgjegjësinë për aksidentin.

Ata kërkojnë që të dënohen edhe sulmuesit e studentëve në protesta, pas aksidentit në Novi Sad, dhe të pezullohen procedurat ndaj protestuesve të arrestuar.

Gjithashtu, kërkojnë rritje për 20 për qind të buxhetit për arsimin e lartë.

Pushteti pretendon se janë plotësuar të gjitha kërkesat e studentëve dhe bën thirrje për hapjen e fakulteteve.

Studentët thonë se bllokadat dhe protestat do të vazhdojnë dhe se grupet e ekspertëve do të përcaktojnë nëse kërkesat janë plotësuar ose jo./REL

protestat ne serbi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet