LIVE UPDATES
Bota

Pse grinden Ukraina dhe Izraeli për grurin

Në Haifa, janë ankoruar anije mallrash me drithëra që dyshohet se e kanë origjinën nga territoret e pushtuara nga Rusia në Ukrainë. Kievi e konsideron ngarkesën të vjedhur. Si po i përgjigjet Izraeli protestës ukrainase?

3 Maj 2026, 09:37 Nga I.A
Pse grinden Ukraina dhe Izraeli për grurin
Foto Ilustruese

Marrëdhëniet  midis Ukrainës  dhe Izraelit ishin miqësore dhe bashkëpunuese deri në shfaqjen e mosmarrëveshjes aktuale mbi drithërat. E gjitha filloi me një postim në Facebook nga Kateryna Yaresko, një gazetare e projektit SeaKrime. Ajo është pjesë e Qendrës Myrotvorets, një organizatë e pavarur që heton krimet kundër sigurisë kombëtare të Ukrainës.

Më 12 prill, Yaresko raportoi se anija mallrash ruse 'Abinsk' kishte mbërritur në një port izraelit duke transportuar drithëra të vjedhura ukrainase. "Anija 'Abinsk' u prit në Haifa (Izrael) me një ngarkesë prej 43.765.18 tonë grurë nga territoret e pushtuara të Ukrainës. Anija ishte ngarkuar në portin 'Kaukasus'; ngarkesa vinte nga portet e pushtuara të Ukrainës," shkroi ajo. Në atë kohë, ende nuk kishte asnjë konfirmim zyrtar për këtë informacion.

Shkëmbim akuzash mes ministrave të jashtëm

Dy javë më vonë, Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andriy Sybiha, raportoi se një anije tjetër që transportonte drithëra të vjedhura nga Rusia nga territoret e pushtuara të Ukrainës ishte ankoruar në Izrael. Si pasojë, ambasadori izraelit në Kiev ishte thirrur në Ministrinë e Jashtme.

"Është e vështirë të kuptohet pse Izraeli nuk ka reaguar si duhet ndaj kërkesës legjitime të Ukrainës për anijen e mëparshme, e cila kishte sjellë mallra të vjedhura në Haifa. Duke qenë se një anije tjetër ka mbërritur tani në Haifa, ne paralajmërojmë sërish Izraelin që të mos pranojë drithërat e vjedhura dhe të mos dëmtojë marrëdhëniet tona," deklaroi Sybiha në platformën sociale X. 

Të njëjtën ditë,  Ministri i Jashtëm izraelit  Gideon Saar iu përgjigj indinjatës së Kievit.

"Nuk është paraqitur ende asnjë provë për të mbështetur këto pretendime," shkroi ai në X (më parë Twitter), duke shtuar se "kjo çështje është nën hetim" dhe se autoritetet izraelite do të veprojnë në përputhje me ligjin. Sipas Saar-it, Ministria e Jashtme e Ukrainës "madje as nuk paraqiti një kërkesë për ndihmë ligjore para se të fliste përmes medias dhe rrjeteve sociale."

"Marrëdhëniet diplomatike, veçanërisht midis vendeve miqësore, nuk zhvillohen përmes Twitter-it apo mediave," deklaroi Saar. 

Ndërkaq, Ministria e Jashtme e Ukrainës publikoi një kronologji të mosmarrëveshjes për grurin.

Sipas tij, çështja ishte subjekt i diskutimeve midis diplomatëve të të dy vendeve në fund të marsit dhe, më 15 prill, Ukraina kërkoi ndihmë ligjore ndërkombëtare nga Izraeli në lidhje me anijen "Abinsk". "Ana izraelite përfundoi shkarkimin e anijes përpara kohës së parashikuar dhe e lejoi të largohej, pavarësisht kërkesës së Ukrainës për të mos e bërë këtë," thuhet në Ministrinë e Jashtme.

Ukraina punon për një paketë sanksionesh

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenski gjithashtu u shpreh për këtë mosmarrëveshje. "Në çdo vend normal, blerja e mallrave të vjedhura është një krim që sjell pasoja ligjore. Kjo vlen veçanërisht për drithërat që ka vjedhur Rusia," shkroi Zelenski në Telegram.

Sipas tij, Rusia nxjerr në mënyrë sistematike drithëra nga territoret e pushtuara dhe i eksporton ato. "Kjo lloj tregtie shkel ligjet e shtetit të Izraelit. Ukraina ka marrë të gjitha masat diplomatike të nevojshme për të parandaluar incidente të tilla," deklaroi Zelenski.

Ai theksoi se Ukraina po punon për një paketë sanksionesh bazuar në informacione të inteligjencës. Ajo do të prekë të gjithë ata që transportojnë këtë grurë, si dhe "individët dhe entitetet ligjore që kërkojnë të përfitojnë nga aktivitetet e tilla kriminale". Sipas Zelenskit, Kievi po koordinon masat e tij me partnerët evropianë për të përfshirë individët në fjalë edhe në listat evropiane të sanksioneve.

Kërkesë për prova

Eksperti ushtarak izraelit David Sharp dyshon se pala izraelite nuk do ta kishte përshkallëzuar situatën nëse do të kishte marrë prova të plota nga Kiev-i në lidhje me origjinën e drithërave nga territoret e pushtuara. "Askujt nuk i duhen këto probleme, as përkeqësimi i marrëdhënieve me Ukrainën, as sanksionet," tha Sharpi në një intervistë për DW. Pyetja është se çfarë provash prezantoi në të vërtetë Ukraina dhe çfarë mori në të vërtetë pala izraelite.

Sharpi thekson se Izraeli është një vend me një gjyqësi të pavarur, ku marrëdhëniet tregtare private mbrohen me ligj. Ministria e Jashtme nuk mund të kërkojë që një biznesmen të ndërpresë një kontratë blerjeje drithi. Nëse do ta bënte këtë, përfaqësuesi i qeverisë do të dërgohej në gjykatë. "Për të ndërprerë një kontratë, kërkohen prova të forta ligjore, përfshirë raportet e inteligjencës," shpjegon Sharp, duke shtuar: "Nëse Ukraina dëshiron që Izraeli të bllokojë një transaksion tregtar, dyshimet e thjeshta ose postimet në mediat sociale nuk mjaftojnë. Prandaj, ai duhet të paraqesë materiale që qeveria izraelite mund t'i përdorë për ta çuar çështjen në gjykatë ose në prokurorinë publike."

Vështirësi në mbledhjen e provave

Ivan Us, nga Instituti Kombëtar për Studime Strategjike në Ukrainë, shpjegon se nuk është hera e parë që Rusia ka tentuar të legalizojë kështu drithërat e vjedhura ukrainase. Drithërat nxirren nga territoret e pushtuara, përzihen me drithëra ruse në magazinat e transhipimit, deklarohen si drithëra ruse dhe, më në fund, rishiten.

"Nga këndvështrimi ynë, ky është drithë i vjedhur, por për blerësin mund të duket si një produkt i ligjshëm," thotë eksperti i politikës së jashtme. Kjo e komplikon mbledhjen e provave dhe, rrjedhimisht, ndjekjen penale të këtyre skemave.

Sipas Serhiy Danylov të Qendrës Ukrainase për Studime të Lindjes së Mesme, ambasada ukrainase i ka dhënë palës izraelite informacione inteligjence mbi rrugët, ngarkimet e drithërave në det, si dhe mbi pronarët dhe logjistikën e dërgesave.

Ai kritikon Izraelin për injorimin e të gjitha paralajmërimeve të Ukrainës. "Ndërsa anija e parë ende nuk kishte nxitur një reagim kaq të fortë, tani po shohim një dimension krejtësisht të ri në reagimin e Ukrainës. Zelenski përmend sanksionet për herë të parë në deklaratën e tij, duke përfshirë ato në koordinim me BE-në. Kjo nuk është më vetëm një protestë diplomatike, por një sinjal që do të merren masa konkrete.

Reagimi i Ministrisë së Jashtme të Izraelit ishte, sinqerisht, i pakëndshëm. Në fakt, ajo mohoi se kishte prova të mjaftueshme," i tha Danylov DW-së.

Ukraina kërkon ndihmë ligjore nga Izraeli

Ndërkohë, Kievi i ka dërguar palës izraelite një paketë dokumentesh për të mundësuar ndërmarrjen e veprimeve kundër anijes ruse që po transporton drithërat e vjedhura ukrainase. Këtë e njoftoi Prokurori i Përgjithshëm i Ukrainës, Ruslan Kravchenko, më 29 prill përmes Telegramit. Anija në fjalë është 'Panoramitis'.

"Kërkesa përkatëse për ndihmë ligjore tashmë u është dërguar autoriteteve kompetente izraelite," deklaroi Kravchenko. Ai theksoi se Ukraina po i kërkon partnerëve të saj izraelitë të ndalojnë anijen dhe ngarkesën e saj, ta kontrollojnë, të sekuestrojnë dokumentacionin e anijes dhe të ngarkesës, të marrin mostra të drithërave dhe të marrin në pyetje anëtarët e ekipazhit.

Sipas Kravçenkos, që nga fillimi i agresionit në shkallë të gjerë të Rusisë kundër Ukrainës, më shumë se 1.7 milionë tonë produkte bujqësore, me vlerë totale mbi 20 miliardë hryvnia (e barabartë me rreth 388 milionë euro), janë eksportuar në mënyrë të paligjshme nga territoret ukrainase të pushtuara përkohësisht.

Më 30 prill, agjencia e lajmeve Interfax-Ukraine raportoi, duke cituar gazetën izraelite 'The Marker', se kompania izraelite Zenziper më në fund refuzoi të pranonte ngarkesën, e cila me shumë gjasa përbëhej nga drithëra të vjedhura ukrainase. Thuhet se anija e ngarkesës është larguar nga Haifa. 'Ne fituam; anija e ngarkesës po largohet nga porti për në ujërat neutrale.

Do të çojmë deri në fund procedurat penale dhe ato të sanksioneve," i tha agjencisë së lajmeve ambasadori i Ukrainës në Izrael, Yevhen Korniychuk. Sipas një raporti, furnizuesi rus u informua për urdhrin për të refuzuar ngarkesën e anijes.

Importuesi i drithërave Zenziper deklaron se "furnizuesi rus i ngarkesës me drithëra duhet të gjejë një vend tjetër për ta shkarkuar". "Kjo është hera e parë që një ngarkesë drithërash, të cilat dyshohet se janë vjedhur në Ukrainë, nuk është pranuar ose shkarkuar në Izrael," citon mediat izraelite Interfax-Ukraine./DW

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet