LIVE UPDATES
Bota

Pse artisti kinez Zhang Daqian po ia kalon Van Goghut

 Dhe ndërsa krahasimi i përhapur "Picasso i Lindjes" është mashtrues stilistikisht, megjithatë ai flet për aftësinë e tij për të kapërcyer dhe çmimet e larta që pikturat e tij tani kanë.

16 Qershor 2022, 19:28 Nga I.A
Pse artisti kinez Zhang Daqian po ia kalon Van Goghut
piktura

KINË- Zhang Daqian mund të mos jetë një emër i njohur në Perëndim, por në Kinë dhe në tregun global të artit në përgjithësi ai është në të njëjtin nivel me Warhol dhe Monet.

Një mjeshtër i pikturës klasike kineze, i cili më vonë riimagjinoi artin modern në atdheun e tij të adoptuar amerikan, vepra e Zhang përfshinte traditat nga peizazhet me bojë deri te abstraksioni. Dhe ndërsa krahasimi i përhapur "Picasso i Lindjes" është mashtrues stilistikisht, megjithatë ai flet për aftësinë e tij për të kapërcyer dhe çmimet e larta që pikturat e tij tani kanë.

Në prill, pothuajse 40 vjet pas vdekjes së tij, piktura e Zhang-it e vitit 1947 "Peizazhi pas Wang Ximeng" u bë vepra e tij më e shtrenjtë e shitur ndonjëherë në ankand, duke shitur 47 milionë dollarë në Sotheby's në Hong Kong. Ishte vetëm i fundit në një varg shitjesh të mëdha. Puna e artistit gjeneroi më shumë se 354 milionë dollarë në ankand në vitin 2016, duke tejkaluar çdo artist tjetër të vdekur apo të gjallë në botë atë vit, sipas një renditjeje vjetore të prodhuar nga baza e të dhënave Artprice. Vitin e kaluar, ai përfundoi i 6-ti në të njëjtën listë, përpara peshave të rënda të tregut si Vincent van Gogh dhe Banksy.

Kjo mund të jetë vetëm maja e ajsbergut, tha profesori i artit i Universitetit Shtetëror të San Franciskos, Mark Johnson.

"Ka pasur një përshkallëzim të shpejtë në vlerë pasi gjenialiteti i tij njihet më gjerësisht. Unë mendoj se çmimet do të dyfishohen së shpejti. Nuk ka dyshim se Zhang Daqian është një nga artistët më të rëndësishëm të shekullit të 20-të. Puna e tij i referohej kulturës globale dhe, në të njëjtën kohë, ishte e ngulitur thellë në kulturën klasike kineze," tha Johnson.

Mes botëve

I lindur në Sichuan, në jugperëndim të Kinës, në fund të shekullit të 20-të, Zhang (emri i të cilit është romanizuar edhe si Chang Dai-chien) ishte një talent i jashtëzakonshëm që në moshë të re. I mësuar të pikturonte nga nëna e tij, ai pohoi se si adoleshent u kap nga banditët dhe studioi poezi duke përdorur librat e tyre të grabitur.

Pasi studioi për ngjyrosje dhe thurje tekstili në Japoni, ai u trajnua nën kaligrafët dhe piktorët e njohur Zeng Xi dhe Li Ruiqing në Shangai. Kopjimi i kryeveprave klasike kineze ishte thelbësor për edukimin e tij dhe Zhang mësoi të përsëriste me mjeshtëri artistët e mëdhenj të dinastive Ming dhe Qing (dhe më vonë u bë një falsifikues shumë i aftë).

Ai bëri emër si artist në vitet 1930, përpara se të kalonte dy vjet duke studiuar - dhe duke kopjuar me kujdes - muralet shumëngjyrëshe të shpellave budiste në Dunhuang, në provincën Gansu. Kjo përvojë pati një ndikim të thellë në artin e tij. Krahas aftësive të tij të pikturës figurative, Zhang shpejt filloi të përdorë një gamë më të gjerë ngjyrash të pasura në punën e tij, duke ringjallur popullaritetin e tyre në artin kinez.

“Në thelb revolucionarizoi potencialin për pikturën klasike kineze, sepse zbuloi këtë gamë tepër të kushtueshme, të pasur dhe sensuale që ishte shmangur për një pamje më të thatë ose më shkencore,” tha Johnson.

Por ndërsa praktika e Zhang-ut bazohej në traditën kineze, ngjitja e komunizmit në vitin 1949 e vuri atë në kundërshtim me atdheun e tij. Në veçanti, tha Johnson, piktori nuk ishte i kënaqur me përbuzjen e qeverisë së re për kulturën e lashtë, të cilën kryetari Mao Ce Dun e pa si një pengesë për përparimin ekonomik.

“(Zhang) ishte aq i ngulitur në një lloj kuptimi krejtësisht të ndryshëm të kulturës kineze, i cili ishte i rrënjosur në këtë prejardhje të madhe klasike. Dhe revolucioni komunist vlerësoi një lloj arti shumë të ndryshëm," tha Johnson.

Zhang, si shumë artistë të tjerë, u largua nga Kina në fillim të viteve 1950, duke jetuar në Argjentinë dhe Brazil përpara se të vendosej në Carmel-by-the-Sea, Kaliforni. Në vitin 1956, ai u takua dhe shkëmbeu pikturat e famshme me Pikason në Paris, një moment i cilësuar në shtyp si një takim i madh midis Lindjes dhe Perëndimit. Kur Picasso i kërkoi Zhang të kritikonte disa nga veprat e tij të artit të stilit kinez, ky i fundit sugjeroi diplomatikisht se mjeshtri spanjoll nuk zotëronte mjetet e duhura dhe më vonë i dhuroi atij një përzgjedhje furçash kineze.

Përveçse e hapi atë ndaj ndikimeve më të gjera artistike, jeta e re e Zhang-ut jashtë shtetit paralajmëroi ndryshimin më të rëndësishëm stilistik në karrierën e tij: një stil të ri, abstrakt të quajtur "pocai", ose me ngjyrë.

Ky ndryshim ishte gjithashtu, pjesërisht, rezultat i shikimit të tij të përkeqësuar. I përkeqësuar nga diabeti, shikimi në rënie i Zhang-ut e bëri të vështirë për të të shihte detaje të imta. Format figurative dhe penelata e përcaktuara u zëvendësuan me vorbulla ngjyrash dhe njolla të thella boje. Malet, pemët dhe lumenjtë ishin ende të pranishëm, por format e tyre vetëm nënkuptoheshin, të paraqitura në vija të buta dhe forma të paqarta sikur një mjegull të kishte zbritur mbi pamje.

Zhang pohoi se qasja e tij ishte e rrënjosur në traditën kineze. Zakonisht i parë me rroba të gjata dhe me një mjekër të bardhë të rrjedhur - edhe dekada pasi u transferua në SHBA - ai ia atribuoi stilin e tij të ri piktorit të lashtë Wang Mo. Por ishte e qartë se Zhang ishte të paktën pjesërisht i frymëzuar nga piktorët abstraktë amerikanë si Jackson Pollock dhe Willem de Kooning. 

Gjenerata e re e koleksionistëve

Aftësia e Zhang për të lidhur Lindjen dhe Perëndimin ndihmon në shpjegimin e popullaritetit të punës së tij, e cila mbahet në institucione, duke përfshirë Muzeun Metropolitan të Artit në Nju Jork dhe Muzeun e Arteve të Bukura në Boston. Por rritja meteorike e vlerës së saj të tregut gjatë dekadës së fundit ka përkuar me një shpërthim në fuqinë shpenzuese kineze.

Rreth dy dekada më parë, Kina kontrollonte vetëm 1% të tregut botëror të artit. Zhang u rendit vetëm i 80-ti në renditjen e lartpërmendur Artprice në 2002, duke gjeneruar më pak se 5 milionë dollarë në ankand globalisht. Tani, megjithatë, Kina është tregu i dytë më i madh i artit në botë, pas SHBA-së, sipas raportit të tregut global të artit të Art Basel dhe UBS 2022. 

Forma më e sinqertë e lajkave

Zhang shpesh i bënte homazh direkt ndikimeve të tij në këtë mënyrë. Por trajnimi i tij klasik e la atë aq të aftë në kopjimin, saqë kopjet që ai prodhoi dhe shiti gjatë jetës së tij shpesh kalonte për origjinale. Veprat e artit që dikur i atribuoheshin mjeshtërve të shekullit të 17-të si Bada Shanren dhe Shitao, janë zbuluar që atëherë si vepra e tij e dorës. Sipas Johnson, Zhang madje ndoqi një ekspozitë të pikturave të Shitaos në vitet 1960, vetëm për të zbuluar në simpoziumin e hapjes se ai kishte pikturuar një pjesë të artit të ekspozuar.

Zhang nuk ishte, argumentoi Johnson, për të mashtruar në vetvete. I pëlqente sfida dhe shpesh fshehte mbishkrime lozonjare në falsifikimet e tij që aludonin për mashtrim.

"Unë isha një mik i disa njerëzve që e njihnin personalisht," tha Johnson.

zhang daqian

Sondazh

Poll

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër