LIVE UPDATES
Bota

"Parajsa Erdogan"- 25 miliardë dollarë kapital rus 'migroi' në Turqi për 7 muaj

Oligarkët rusë të ndjekur nga perëndimi i ruajnë pasuritë e tyre duke i zhvendosur në 'strehën e sigurt' të Erdoganit.

27 Shtator 2022, 15:25 Nga k.m.
"Parajsa Erdogan"- 25 miliardë dollarë kapital rus
Foto ilustruese

Nëse ka ndonjë gjë shumë të vështirë është të arrish të balancosh në 'dy varka' në të njëjtën kohë. Për Turqinë e Recep Tajip Erdogan, në epokën e sanksioneve perëndimore kundër Rusisë për pushtimin e saj në Ukrainë, kjo është tejet normale. Në fund të fundit, ai ka fituar përvojë prej kohësh. Dhe, bazuar në këtë përvojë, sot po përpiqen të shfaqen si pala e drejtë, neutrale midis Rusisë dhe Perëndimit që tenton pajtimin, duke i dhënë në të njëjtën kohë - me kompensim - një rrugë shpëtimi Vladimir Putinit.

Marrëdhëniet e Erdoganit me Putinin nuk kanë qenë gjithmonë të mira. Kur, për shembull, Turqia rrëzoi një avion luftarak rus në vitin 2015, Putin e akuzoi atë për blerjen e naftës që xhihadistët e ISIS-it vidhnin nga Siria dhe Iraku. Marrëdhëniet mes dy burrave u përmirësuan kur Erdogan e afroi Turqinë gjithnjë e më shumë me interesat ruse. Një thënie turke thotë se një kafe mes dy njerëzve sjell 40 vjet miqësi. Por në rastin e Turqisë së Erdoganit, përqafimin me Rusinë e Putinit nuk e sjell kafeja, por rubla. Ose, më konkretisht, miliarda dollarë në para dhe asete, të cilat oligarkët rusë, po ia transferojnë me panik fqinjëve të tyre në çdo anë të planetit.

Kohët e fundit, kur publikohen raporte në media për kolapsin e ekonomisë së Turqisë, shumë njerëz reagojnë. Bazuar në mësimet e nxjerra nga kriza greke, ata pyesin veten se si një ekonomi mund të marrë kaq shumë goditje në një mjedis kaq të vështirë, por të mos detyrohet t'i drejtohet FMN-së ose të falimentojë. Dhe e vërteta është se ata kanë të drejtë. Me inflacionin që arriti në 100% në Stamboll, lira turke po bie në nivelet më të ulëta historike, Banka Qendrore djeg rezervat e dollarit për të mbështetur monedhën dhe deficitin e llogarisë së Turqisë që arriti në 32.4 miliardë dollarë në gjysmën e parë të vitit, Moody's uli borxhin e Turqisë, siç pritet të bëjnë Standard & Poor's dhe Fitch.

Pra është mister se si financohet kjo ekonomi. Fjalë për fjalë një mister, si deficiti i llogarisë së Turqisë mbulohej me 54% nga flukset hyrëse të kapitalit me origjinë të panjohur. Këto janë flukse jetime parash në arkat e vendit, të cilat po rriten në mënyrë eksponenciale. Në buxhetin e këtij viti, në 7 muajt e vitit 24.4 miliardë dollarë janë me origjinë të panjohur, ndërsa vetëm në korrik janë regjistruar flukse monetare, origjina e të cilave nuk justifikohet, janë rritur me 5.5 miliardë dollarë. 

Disa pretendojnë se këto para nga aktivitete të paligjshme. Kjo pasi Turqia është akuzuar në të kaluarën për pastrimin e parave. Për shembull, Financial Times, e cila kërkon në mënyrë të detyrueshme "nëse ju ndodh të punoni për një oligark rus i cili kohët e fundit ka zhvendosur miliarda nga Rusia përmes Turqisë - ose nëse jeni vetë oligark - mos hezitoni të na kontaktoni".

Turqia nuk e fsheh se është një strehë e sigurt për interesat ruse. Analisti i 'BlueBay Asset Management', Timothy Ash guxon të thotë atë që të gjithë dyshojnë: se bankat turke mirëpresin kapitalin rus. Nëse dikush shkon me një valixhe plot me para, bankat turke do të gjejnë mënyra për t'i lejuar ata të bëjnë biznes.

Në mes të marsit, Banka Qendrore Turke regjistroi flukse hyrëse prej rreth 3 miliardë dollarësh në vetëm 2 ditë. Omer Jenkal, një ekonomist i cili ka punuar në HSBC Turqi, thotë se këto para me gjasë ishin depozita nga rusët. Kohët e fundit, si rezultat i sanksioneve të vendosura ndaj bankave dhe bizneseve ruse nga Perëndimi, dhjetëra mijëra rusë janë shpërngulur në Turqi. Me ta kishin valixhe plot me para, superjahte, avionë privatë dhe helikopterë dhe pasuri të tjera.

Turqia është një destinacion kryesor për oligarkët rusë për të "shpëtuar" pasuritë e tyre, të cilat janë "ngrirë" pothuajse në çdo cep të globit. Tani, rusët janë kombësia që kanë bërë më shumë blerje prona në lagje këtë vit, sipas Bloomberg. Dhe kështu, duke qenë se Turqia është i vetmi vend anëtar i NATO-s që nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë, ata mund të anashkalojnë sanksionet perëndimore duke lëvizur paratë e tyre nga bankat ruse në bankat turke dhe duke i konvertuar rubla të tyre në lira turke ose dollarë dhe euro. Për të lehtësuar këtë proces për ata që kanë aq shumë para, saqë do t'u duheshin... kamionë për t'i transferuar ato me para në dorë, kohët e fundit në Turqi po rriten si kërpudha kompani ruse të transfertave të parave, të cilat bashkëpunojnë me bankat shtetërore vendase.

Ari dhe kriptovalutat

Meqenëse Rusia ka kontrolle kapitali dhe transaksionet në banka po bëhen gjithnjë e më të vështira për biznesmenët e mëdhenj rusë, ekzistojnë dy zgjidhje për të shpëtuar pasurinë e tyre nga sanksionet perëndimore. Bitcoin dhe kriptovalutat e tjera kanë avantazhin e madh të anonimitetit në transaksione.

Fillimisht ata menduan se në këtë mënyrë do të shmangnin mundësinë e një humbjeje të madhe në rast të kolapsit të monedhës ruse dhe mbi të gjitha do të shmangnin çdo sanksion. Dhe nuk u mohuan. Në fund të fundit, vendi, me inflacion galopant, favorizon përdorimin e kriptomonedhave. Rreth 40 shkëmbime kriptomonedhash tashmë funksionojnë në Turqi. Sigurisht, kjo nuk është e vetmja marrëveshje që Erdogan ka me Rusinë e Putinit. Sipas shifrave të fundit, Gazprom po synon Turqinë si klientin e saj më të madh në rajon, ndërsa flukset drejt Evropës bien. Vitin e kaluar, kompania ruse e gazit eksportoi pothuajse 27 miliardë metra kub në Turqi./ Protothema

turqi sanksionet ndaj rusise

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet