LIVE UPDATES
Bota

Në protestat e studentëve në Serbi edhe veteranë të brigadës që luftoi në Kosovë

Pjesëtarë të kësaj brigade kanë qenë të pranishëm në vendin e njërit prej krimeve më masive të kryera nga forcat serbe në komunën e Gjakovës.

20 Shkurt 2025, 22:50 Nga r.ll
Në protestat e studentëve në Serbi edhe veteranë të
protestat

SERBI- Në mesin e dhjetëra mijëra njerëzve që morën pjesë në tubimin protestues dhe në bllokadën 15-orëshe të qendrës së Kragujevcit në Serbi më 15 shkurt, ishin edhe veteranë të Brigadës së 63-të të Parashutës. Si ish-pjesëtarë të kësaj njësie të Ushtrisë serbe, ata janë kontrovers, për shkak të rolit që kanë luajtur gjatë luftës në Kosovë.

Pjesëtarë të kësaj brigade kanë qenë të pranishëm në vendin e njërit prej krimeve më masive të kryera nga forcat serbe në komunën e Gjakovës. Me bereta të kuqe në kokë - njërin prej simboleve të njësisë së tyre - ata fillimisht bënë homazhe dhe vendosën kurora lulesh te monumenti i qytetarëve të Kragujevcit, të cilët u pushkatuan nga nazistët në vitin 1941.

Më pas iu bashkuan protestës së thirrur nga studentët, të cilët, për gati tre muaj, kanë bllokuar më shumë se 60 fakultete, për shkak të vdekjes së 15 personave nga shembja e strehës së Stacionit Hekurudhor në Novi Sad, nëntorin e vitit të kaluar. Kjo nuk ishte hera e parë që anëtarët e Shoqatës së Veteranëve të Brigadës së 63-të të Parashutës morën pjesë në tubime masive, të organizuara nga studentët në qytete anembanë Serbisë.

Ata ishin të pranishëm më 1 shkurt edhe në Novi Sad, ku akademikë dhe qytetarë të tjerë bllokuan Urën e Lirisë për 27 orë, si dhe më 27 janar në Beograd, ku një kryqëzim rrugësh, i njohur si Autokomanda, u bllokua për 24 orë. Nga ajo që dihet, ata nuk janë të përfshirë në organizimin e aktiviteteve të studentëve, të cilët distancohen nga ndikimet politike dhe lidhjet me parti apo organizata politike.

Pse iu bashkuan protestave?

Praninë e tyre në këto tubime, ata e shpjeguan në një deklaratë të publikuar më 6 shkurt në ueb-faqen e shoqatës, në të cilën, mes tjerash, thuhet se Shoqata e Veteranëve të Brigadës së 63-të të Parashutës “nuk është organizatë politike” dhe se “prania e veteranëve në ngjarjet aktuale nuk shpreh ndonjë qëndrim politik, përveç shqetësimit për sigurinë e të rinjve që protestojnë në mënyrë paqësore”.

“Në opinion ka ndarje të thellë ndaj studentëve dhe të rinjve që protestojnë, janë bërë kërcënime ndaj tyre dhe janë emëruar grupe të tëra parashtetërore, që gjoja duhej t’i shpërndajnë protestat me dhunë”, thuhet në deklaratë.

Studentët dhe qytetarët tjerë, që çdo ditë i bllokojnë rrugët dhe kryqëzimet për nga 15 minuta, për të nderuar në heshtje 15 viktimat e Novi Sadit, kanë qenë vazhdimisht në shënjestër të sulmeve verbale dhe fizike. Dy studente u plagosën rëndë në dy incidente të ndara në Beograd, pasi u përplasën nga makinat. Në deklaratën e veteranëve të Brigadës së 63-të të Parashutës thuhet se disa anëtarë të kësaj shoqate “kanë marrë pjesë aktive në mbrojtjen e studentëve nga kërcënimet e mundshme për sigurinë dhe jetën e tyre”.

Natasha Kandiq, themeluese e Fondit për të Drejtën Humanitare në Beograd, thotë për Radion Evropa e Lirë se veteranët, si pjesëtarë të pensionuar të ushtrisë, janë duke marrë pjesë në protesta që kanë mbështetje të gjerë publike për kërkesat e tyre. Ngjashëm, atyre u janë bashkuar edhe mësimdhënës, fermerë, juristë dhe punonjës të kulturës. Kandiç shton se me praninë e tyre, veteranët nuk janë duke përcjellë mesazhe lidhur me qëndrimet e tyre politike.

“Ata po ofrojnë mbështetje, ashtu si edhe grupet e tjera shoqërore atje. Ata mbështesin atë që shumica dërrmuese e njerëzve mbështesin - që institucionet ta bëjnë punën e tyre”, thotë Kandiç. Radio Evropa e Lirë nuk arriti të siguronte ndonjë koment nga Ministria e Mbrojtjes dhe Ushtria e Serbisë për pjesëmarrjen e veteranëve të Brigadës së 63-të të Parashutës në protestat në Serbi.

Roli në luftërat e viteve 1990

Brigada e 63-të e Parashutës është një njësi taktike, e cila merret me mbledhjen e informacioneve dhe kryerjen e operacioneve të forcave speciale në thellësitë operative dhe strategjike të armikut, duke përdorur manovra vertikale, thuhet në faqen e internetit të Ushtrisë së Serbisë.

Ajo mund të angazhohet edhe për kryerjen e aktiviteteve dhe operacioneve speciale luftarake, me rëndësi të veçantë. Brigada u formua zyrtarisht në vitin 1967, me seli në Nish, në Republikën e atëhershme Socialiste Federative të Jugosllavisë. Në luftërat që shpërbënë Jugosllavinë, anëtarët e saj ishin të pranishëm kudo - nga Kroacia, në Bosnje e Hercegovinë dhe në Kosovë, thotë Kandiq, organizata e së cilës është e angazhuar në mbledhjen e fakteve për krimet e luftës dhe viktimat gjatë luftërave të viteve 1990.

Në nivel të fakteve të vërtetuara gjyqësore, thotë Kandiq, ka të dhëna për pjesëmarrjen e Brigadës së 63-të të Parashutës në Kosovë në vitet 1998 dhe 1999. Këtë e dëshmojnë edhe aktgjykimet kundër gjeneralëve të atëhershëm të Ushtrisë jugosllave, Nebojsha Pavkoviç dhe Vlladimir Llazareviç, për krime lufte kundër civilëve shqiptarë.

Për krime lufte kundër civilëve shqiptarë, Pavkoviç, ish-komandant i Armatës së Tretë të Ushtrisë jugosllave, u dënua me 22 vjet burg në Hagë, ndërsa Llazareviq, si ish-komandant i Korpusit të Prishtinës, u dënua me 14 vjet burg. Në këto aktgjykime, Tribunali i Hagës konstatoi se rreth 500 pjesëtarë të Brigadës së 63-të të Parashutës ishin të pranishëm në prill të vitit 1999 në territorin e Gjakovës, ku ishin dislokuar për të parandaluar kalimin e pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nga Shqipëria në rrugën Gjakovë-Deçan.

“Ata ishin të pranishëm më 27 prill të vitit 1999, kur u krye operacioni madhor ‘Lumi’... kur ndodhi krimi më masiv në Kosovë. Në atë rast, më shumë se 300 banorë të fshatit Meje u ndanë nga familjet e tyre dhe u vranë në rrugën për në Gjakovë, ndërsa banorët e tjerë u dëbuan për në Shqipëri”, kujton Kandiç.

Sipas saj, të dhëna të tjera, që do të tregonin për përgjegjësinë e komandantëve apo shefave të shtabit të Brigadës së 63-të të Parashutës, nuk ka, sepse aktakuzat kundër udhëheqjes ushtarake të Ushtrisë së Jugosllavisë kishin në fokus gjeneralët dhe ata që komanduan formacionet më 27 prill.

“Ajo që është vërtetuar definitivisht, është prania dhe veprimet e pjesëtarëve të Brigadës së 63-të të Parashutës. Ata kanë qenë të angazhuar edhe para, edhe gjatë bombardimeve të NATO-s, në kuadër të Korpusit të Prishtinës, por si pjesë e detyrave të caktuara për njësi të ndryshme që ishin në varësi të Korpusit të Prishtinës”, thotë Kandiç.

Pjesëtarët e Brigadës së 63-të të Parashutës ishin gjithashtu të pranishëm në Betejën e Koshares, e cila u zhvillua në jug të Kosovës nga prilli deri në qershor të vitit 1999. Kjo është një nga tragjeditë e luftës, e cila në Serbi, viteve të fundit, është përshkruar si një epope heroike e ushtarëve të rinj që mbrojtën kufirin dhe penguan hyrjen e pjesëtarëve të UÇK-së nga Shqipëria në territorin e Kosovës, gjatë bombardimeve të NATO-s.

Sipas Fondit për të Drejtën Humanitare, dy anëtarë të Brigadës së 63-të të Parashutës u vranë në luftime. Kandiç thotë se ata ishin të rinj, të cilët pas shërbimit të rregullt ushtarak u dërguan direkt në Koshare.

“Nga numri i përgjithshëm i të vrarëve, së paku 50 prej tyre ishin të rinj në shërbim të rregullt ushtarak, të cilët u dërguan si ‘mish për top’. Ajo njësi - e cila gjithmonë përmendet si njësi elitare - përdori të njëjtën metodë në Koshare sikurse të gjitha njësitë e tjera: dërgoi të rinj të moshës 19 dhe 20 vjeç në një betejë shumë serioze, ku kishte aksione të drejtpërdrejta nga të dyja palët”, thotë Kandiç.

Në bazë të të dhënave të Fondit për të Drejtën Humanitare për shtetasit serbë që humbën jetën në luftërat e viteve 1990, shihet se pjesëtarët e Brigadës së 63-të të Parashutës ishin të pranishëm edhe në frontet në Kroaci dhe Bosnje e Hercegovinë.

Nga brigada në batalion dhe mbrapa

Kjo njësi, së bashku me Brigadën e 72-të Speciale, u nderuan me Urdhrin e Heroit të Popullit në tetor të vitit 1999 dhe Urdhrin e Flamurit të Luftës në qershor të vitit 2000, për meritat e tyre gjatë kohës së luftës, përkatësisht gjatë regjimit të ish-presidentit jugosllav, Sllobodan Millosheviç.

Pas përmbysjes së regjimit të tij autokratik, të dyja njësitë u reduktuan në gradën e batalionit në vitin 2006 dhe u bashkuan në Brigadën Speciale. Trembëdhjetë vjet më vonë, Qeveria aktuale e Serbisë, e udhëhequr nga Partia Përparimtare Serbe, ua ktheu statusin e brigadës të dyja njësive.

Ministri i atëhershëm i Mbrojtjes, sot zëvendëskryeministër i Serbisë, Aleksandar Vulin, e arsyetoi këtë vendim, duke thënë se këto dy njësi i qëndruan në krah popullit serb sa herë që “kërcënohej nga rreziku i krimit dhe shkatërrimit”. Sot, një nga aleatët më besnikë të presidentit serb, Aleksandar Vuçiç, Vulin ishte anëtar i së Majtës Jugosllave gjatë viteve 1990, e cila ishte pjesë e regjimit së bashku me Partinë Socialiste të Serbisë të Millosheviçit./REL

protestat ne serbi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë