LIVE UPDATES
Bota

NATO dhe BE të shqetësuara për shkeljen e hapësirës ajrore të Estonisë, Trump paralajmëron: Probleme të mëdha (RUSIA E QETË)

Zyrtarët thonë se Putini po e vë në provë vendosmërinë e Perëndimit.

20 Shtator 2025, 08:32 Nga I.A
NATO dhe BE të shqetësuara për shkeljen e hapësirës
Foto Ilustruese

ESTONI- Ministria ruse e Mbrojtjes mohoi të premten se tre nga avionët e saj luftarakë kishin shkelur hapësirën ajrore të Estonisë pasi u interceptuan nga avionët luftarakë të NATO-s të premten.

“Më 19 shtator tre avionë luftarakë rusë MiG-31 kryen një fluturim të planifikuar nga Karelia në një aeroport në rajonin e Kaliningradit, një enklavë ruse midis Lituanisë dhe Polonisë. Fluturimi u zhvillua në përputhje të rreptë me rregullat ndërkombëtare për përdorimin e hapësirës ajrore, pa shkelur kufijtë e shteteve të tjera, gjë që u konfirmua nga mjetet e kontrollit të hapësirës ajrore. Gjatë fluturimit, avioni rus nuk devijoi nga plani i përcaktuar i fluturimit dhe nuk shkeli hapësirën ajrore estoneze”, tha Ministria ruse e Mbrojtjes nëpërmjet Telegramit.

Avioni fluturoi mbi ujëra neutrale (ndërkombëtare) në Detin Baltik dhe në një distancë prej më shumë se tre kilometrash nga ishulli (estonian) Vaidlo, në Gjirin e Finlandës. Vendi baltik foli dje për një shkelje të madhe nga tre avionë luftarakë rusë dhe shtoi se i kishte kërkuar NATO-s, anëtare e së cilës është, të aktivizonte Nenin 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, tekstin themelues të aleancës ushtarake, i cili parashikon konsultime në rast të një kërcënimi ndaj njërit prej anëtarëve të saj.

Sipas Ministrisë së Jashtme të Estonisë, NATO kapi tre avionë rusë që shkelën hapësirën e saj ajrore të premten. Tre avionë luftarakë rusë MiG-31 hynë në hapësirën ajrore të Estonisë mbi Gjirin e Finlandës pa leje dhe qëndruan atje për gjithsej 12 minuta. Avionët luftarakë italianë F-35 me bazë në Estoni si pjesë e Operacionit Eastern Sentry të NATO-s, përveç avionëve suedezë dhe finlandezë, iu përgjigjën inkursionit, tha selia e Operacioneve të Komandës Aleate të NATO-s.

Kryeministri estonez Krisen Michal tha se avionët rusë u detyruan të largoheshin. Ushtria suedeze publikoi të premten vonë foto që, sipas saj, tregonin një avion luftarak rus mbi Detin Baltik, pasi ai kishte lënë hapësirën ajrore të Estonisë. Incidenti vjen mes tensioneve në rritje midis Rusisë dhe anëtarëve të NATO-s.

Javën e kaluar, rreth njëzet dronë rusë hynë në hapësirën ajrore polake, tre prej të cilëve, sipas qeverisë në Varshavë, u rrëzuan nga avionë polakë dhe avionë luftarakë holandezë F-35 - një incident i paprecedentë që nga themelimi i NATO-s në vitin 1949. Disa ditë më vonë, edhe Rumania raportoi një shkelje të hapësirës së saj ajrore nga një dron rus.

Trump: Incidenti mund të shkaktojë probleme të mëdha

Trump komentoi gjithashtu incidentin gjatë një konference për shtyp në Shtëpinë e Bardhë dhe tha se do t'i "hidhte një sy" raporteve. Pasi tha se do të informohej për ndërhyrjen, ai tha: Epo, nuk më pëlqen. Nuk më pëlqen kur kjo ndodh. Mund të jetë një problem i madh.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha gjithashtu: Ne do t'i përgjigjemi çdo sfide me vendosmëri, ndërsa investojmë në një krah lindor më të fortë,

Ajo shtoi se ndërsa kërcënimet përshkallëzohen, ashtu do të jetë edhe presioni ynë, përpara se t'u bënte thirrje udhëheqësve evropianë të miratonin një raund të ri sanksionesh që do të ndalonin gazin natyror të lëngshëm rus.

NATO do të mbledhë Këshillin e Atlantikut të Veriut javën e ardhshme

Kryeministri estonez njoftoi se vendi i tij do t'i kërkojë NATO-s të aktivizojë Nenin 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, i cili parashikon konsultime midis aleatëve në rast të një kërcënimi ndaj njërit prej anëtarëve të tij, pasi tre avionë rusë pushtuan hapësirën e saj ajrore.

"Një shkelje e tillë është plotësisht e papranueshme. Qeveria estoneze ka vendosur të kërkojë konsultime sipas Nenit 4 të NATO-s" në lidhje me një shkelje të hapësirës së saj ajrore nga avionët luftarakë rusë, shkroi sot në platformën X kryeministrja Kristen Michal.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, shprehu kënaqësinë për përgjigjen e shpejtë dhe vendimtare të dhënë pasi avionët rusë pushtuan hapësirën ajrore të Estonisë.

"Përgjigja e NATO-s ishte e shpejtë dhe vendimtare", shkroi ai në Platformën X, duke shpjeguar se pati një bisedë telefonike me kryeministrin estonez Michal Kristian.

Zëdhënësja e NATO-s, Alison Hart, tha sonte se Këshilli i Atlantikut të Veriut do të mblidhet në fillim të javës së ardhshme për të diskutuar incidentin në mënyrë më të detajuar, pas kërkesës së Estonisë për konsultime sipas Nenit 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut. Udhëheqësit e Bashkimit Evropian do të diskutojnë "përgjigjen e tyre kolektive" ndaj shkeljeve të hapësirës ajrore evropiane nga Rusia në Samitin e ardhshëm të Kopenhagenit më 1 tetor, tha sot Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa.

"Shkelja e sotme e hapësirës ajrore estoneze nga tre avionë luftarakë rusë është një tjetër provokim i papranueshëm. Kjo nënvizon edhe një herë nevojën urgjente për të forcuar krahun tonë lindor, për të thelluar bashkëpunimin evropian të mbrojtjes dhe për të intensifikuar presionin ndaj Rusisë," tha Costa në një postim në Platformën X.

"Shkelja e hapësirës ajrore të Estonisë, anëtare e NATO-s, nga tre avionë ushtarakë rusë sot është një provokim shumë i rrezikshëm. Kjo shënon shkeljen e tretë të tillë të hapësirës ajrore të BE-së brenda pak ditësh dhe përshkallëzon më tej tensionet në rajon. Ne do të vazhdojmë të mbështesim shtetet tona anëtare në forcimin e mbrojtjes së tyre me burime evropiane. Putini po vë në provë vendosmërinë e Perëndimit. Ne nuk duhet të tregojmë dobësi", tha shefja e politikës së jashtme evropiane, Kaia Kalas.

Ukraina ka denoncuar "përshkallëzimin" e Rusisë pasi avionët luftarakë të NATO-s interceptuan tre MiG-31 rusë pasi ata hynë në hapësirën ajrore të Estonisë.

"Inkursioni përbën një përshkallëzim të ri nga Rusia dhe një kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë transatlantike. Derisa të marrë një përgjigje vërtet të fortë, (Rusia) do të bëhet vetëm më arrogante dhe agresive", shkroi Ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sibikha në Platformën X.

Ministri i Jashtëm gjerman Johannes Vandeful tha se NATO është gjithmonë gati të mbrohet, pasi ka kapur avionë rusë që Estonia tha se kishin shkelur hapësirën e saj ajrore në një ndërhyrje "të paturpshme". Vandeful shtoi se shkelja e hapësirës ajrore estoneze nga Rusia ishte e papranueshme dhe se Estonia kishte solidaritetin e plotë të Gjermanisë.

"Duke kapur menjëherë avionët rusë, ne po demonstrojmë se NATO është gjithmonë gati të mbrohet", shkroi Vandeful në X.

Franca, e cila ka një prani ushtarake, përfshirë avionë luftarakë, me bazë në Estoni, i quajti inkursionet e avionëve luftarakë rusë në shtetet baltike një shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare.

"Ky inkursion në Estoni është i pashembullt në më shumë se 20 vjet", tha Ministria e Jashtme në një deklaratë.

Sekretari britanik i Mbrojtjes, John Healy, tha se shkelja e hapësirës ajrore të Estonisë, tani anëtare e NATO-s, nga avionët luftarakë rusë ishte aktiviteti i fundit i pamatur dhe i rrezikshëm nga Rusia në ditët e fundit.

"Aktiviteti i fundit i pamatur dhe i rrezikshëm i Rusisë është shkelja e tretë e hapësirës ajrore të NATO-s në ditët e fundit. Megjithatë, agresioni i Putinit shërben vetëm për të forcuar unitetin e NATO-s dhe vendosmërinë tonë për të mbështetur Ukrainën," shkroi Healy në Platformën X.

Çfarë do të thotë të thirresh në Nenin 4 të NATO-s?

Sipas Traktatit të Uashingtonit (1949),  Neni 4 i jep çdo shteti anëtar të drejtën për të kërkuar konsultime me Aleatët nëse konsideron se integriteti i tij territorial, pavarësia politike ose siguria është e kërcënuar. Ai nuk përfshin automatikisht përfshirje ushtarake , por përkundrazi e vendos çështjen para Këshillit të Atlantikut të Veriut, i cili mund të vendosë për masa diplomatike, ushtarake ose parandaluese.

Neni 4 shpesh shihet si një "kambanë paralajmëruese" që i paraprin zhvillimeve të mundshme. Ndryshe nga Neni 5, i cili parashikon mbrojtje kolektive në rast të një sulmi ndaj një shteti anëtar, Neni 4 mbetet në nivelin e konsultimit politik - por ka peshë të veçantë pasi hap debatin në të gjithë Aleancën.

Që nga themelimi i NATO-s, Neni 4 është thirrur vetëm tetë herë, gjë që tregon natyrën e jashtëzakonshme të procedurës:

2003 - Turqia:  Pas luftës në Irak, Ankaraja ishte e shqetësuar për pasojat për sigurinë e kufijve të saj. Aleatët më pas vendosën për masa për të forcuar mbrojtjen ajrore të Turqisë.

2012 - Turqia:  Rrëzimi i një avioni luftarak turk nga forcat siriane çoi në konsultime.

2014 – Polonia, Estonia, Letonia, Lituania:  Pas aneksimit të Krimesë nga Rusia, katër vende të Evropës Lindore thirrën njëkohësisht Nenin 4.

2015 – Turqia:  Kërkoi përsëri konsultime, duke përmendur paqëndrueshmërinë në Siri, aktivitetin terrorist dhe kërcënimet ndaj sigurisë së saj.

2020 – Turqia:  Në përgjigje të përshkallëzimit në Idlib të Sirisë, Ankaraja aktivizoi Nenin 4, disa orë pasi dhjetëra ushtarë turq u vranë në një sulm ajror.

2022 – Polonia:  Pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia, Varshava kërkoi konsultime, duke deklaruar se siguria e të gjithë anëtarëve lindorë ishte në rrezik.

2022 – Sllovakia, Hungaria, Bullgaria, Rumania:  Disa ditë më vonë, vende të tjera të Evropës Lindore thirrën Nenin 4 për shkak të përkeqësimit të shpejtë të situatës në Ukrainë.

2025 – Polonia:  Pasi dronët rusë pushtuan hapësirën e saj ajrore.

rusi nato

Sondazh

Poll
Bota 19 Shtator 2025, 20:21 E. D

KFOR ndalon fluturimet mbi KEK

foto ilustruese Misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë, KFOR, ka ndalur fluturimet mbi zonën operacionale të Korporatës Energ...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë