LIVE UPDATES
Bota

Mediat amerikane: NASA pritet të vendosë reaktor bërthamor në Hënë deri në vitin 2030

Ideja e ndërtimit të një reaktori bërthamor si burim energjie në Hënë nuk është e re. Në vitin 2022, NASA lëshoi tre kontrata me vlerë 5 milionë dollarë për kompanitë për të projektuar një reaktor. Dhe në maj të këtij viti, Kina dhe Rusia njoftuan se planifikojnë të ndërtojnë një central bërthamor të automatizuar në Hënë deri në vitin 2035.

5 Gusht 2025, 16:39 Nga r.ll
Mediat amerikane: NASA pritet të vendosë reaktor bërthamor
Një imazh konceptual i Projektit të Energjisë Sipërfaqësore të Fisionit të NASA-s

SHBA- Agjencia hapësinore amerikane, NASA, do të përshpejtojë planet për të ndërtuar një reaktor bërthamor në Hënë deri në vitin 2030, sipas mediave amerikane. Është pjesë e ambicieve të SHBA-së për të ndërtuar një bazë të përhershme për njerëzit që të jetojnë në sipërfaqen hënore.

Sipas Politico, kreu në detyrë i NASA-s iu referua planeve të ngjashme nga Kina dhe Rusia dhe tha se këto dy vende "mund të shpallin potencialisht një zonë ndalimi" në Hënë. Por mbeten pikëpyetje se sa realistë janë qëllimi dhe afati kohor, duke pasur parasysh shkurtimet e fundit dhe të mëdha të buxhetit të NASA-s, dhe disa shkencëtarë janë të shqetësuar se planet drejtohen nga qëllime gjeopolitike. Kombe duke përfshirë SHBA-në, Kinën, Rusinë, Indinë dhe Japoninë po nxitojnë të eksplorojnë sipërfaqen e Hënës, me disa që planifikojnë vendbanime të përhershme njerëzore.

“Për të avancuar siç duhet këtë teknologji kritike, në mënyrë që të jetë në gjendje të mbështesë një ekonomi hënore në të ardhmen, gjenerimin e energjisë me fuqi të lartë në Mars dhe për të forcuar sigurinë tonë kombëtare në hapësirë, është e domosdoshme që agjencia të veprojë shpejt”, i shkroi NASA-s sekretari amerikan i transportit, Sean Duffy, i cili u emërua drejtor i përkohshëm i NASA-s nga Presidenti Donald Trump, sipas New York Times. Duffy kërkoi propozime nga kompanitë komerciale për të ndërtuar një reaktor që mund të gjenerojë të paktën 100 kilovat energji.

Ideja e ndërtimit të një reaktori bërthamor si burim energjie në Hënë nuk është e re. Në vitin 2022, NASA lëshoi tre kontrata me vlerë 5 milionë dollarë për kompanitë për të projektuar një reaktor. Dhe në maj të këtij viti, Kina dhe Rusia njoftuan se planifikojnë të ndërtojnë një central bërthamor të automatizuar në Hënë deri në vitin 2035.

Shumë shkencëtarë pajtohen se kjo do të ishte mënyra më e mirë ose ndoshta e vetmja mënyrë për të siguruar energji të vazhdueshme në sipërfaqen hënore. Një ditë hënore është ekuivalente me katër javë në Tokë, e përbërë nga dy javë me diell të vazhdueshëm dhe dy javë errësirë. Kjo e bën shumë sfiduese mbështetjen në energjinë diellore.

Direktiva e Duffy erdhi si një surprizë pas trazirave të fundit në NASA, pasi administrata e Trump njoftoi shkurtime prej 24% në buxhetet e NASA-s në vitin 2026. Kjo përfshin shkurtime në një numër të konsiderueshëm programesh shkencore, siç është Mars Sample Return që synon të kthejë mostra nga sipërfaqja e planetit në Tokë. Shkencëtarët janë gjithashtu të shqetësuar se ky njoftim është një veprim i motivuar politikisht në garën e re ndërkombëtare për në Hënë.

Komentet e Duffy rreth potencialit që Kina dhe Rusia të “shpallin një zonë ndalimi” në Hënë duket se i referohen një marrëveshjeje të quajtur marrëveshjet e Artemisit. Në vitin 2020, shtatë vende nënshkruan marrëveshjen për të vendosur parime se si vendet duhet të bashkëpunojnë në sipërfaqen e Hënës. Marrëveshjet përfshijnë të ashtuquajturat zona sigurie që do të krijohen rreth operacioneve dhe aseteve që qarqet ndërtojnë në Hënë. Anija kozmike Artemis 3 e NASA-s synon të dërgojë njerëz në sipërfaqen hënore në vitin 2027, por është përballur me një sërë pengesash dhe pasigurie rreth financimit.

nasa reaktor berthamor ne hene

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera