Atentati në Sarandë/ Si u organizua sulmi ndaj 50-vjeçarit, dyshimet për arratisjen me skaf 18 Korrik, 10:00 ...
Atentati në Sarandë/ Kush është Thimjo Rubati i plagosuri i cili rezulton me precedent të shumtë kriminal 17...
Raporti i KE: Ndikimi politik në media mbetet problem në Shqipëri 17 Korrik, 19:45 “Vijon ndë...
Dita e 48-të e protestës/ Qytetarët mblidhen në sheshin “Skënderbej”, kërkojnë dorëheqj...
Festimet e përvjetorit do të zhvillohen në një atmosferë të formuar nga reputacioni i vendit si "vend me arritje të larta" në Ballkanin Perëndimor në procesin e pranimit në BE.
MALI I ZI- Më 21 maj, Mali i Zi do të shënojë dy dekada që nga referendumi historik që i hapi rrugën shkëputjes së tij nga bashkimi shtetëror me Serbinë. Festimet e përvjetorit do të zhvillohen në një atmosferë të formuar nga reputacioni i vendit si "vend me arritje të larta" në Ballkanin Perëndimor në procesin e pranimit në BE.
Gjatë viteve të fundit, Podgorica ka arritur të nisë bisedimet e saj të ngecura për anëtarësim në BE, të përshpejtojë reformat dhe të pozicionohet si favorite në rajon për t'u bashkuar me BE-në në një kohë kur Brukseli ka ripërtërirë interesin e tij për të sjellë anëtarë të rinj në bllok.
«Është e lehtë të jesh nxënësi kryesor në një klasë me nxënës të këqij», tha për DW Daliborka Uljarevic nga Qendra për Edukim Qytetar në Podgoricë.
Vërejtja e saj pasqyron kontekstin më të gjerë rajonal. Ndërsa pjesa më e madhe e Ballkanit Perëndimor ka ngecur, ose edhe ka bërë regres, në rrugën drejt Bashkimit Evropian , Mali i Zi ka arritur të përfitojë nga momenti gjeopolitik i krijuar nga pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia dhe fokusi i ripërtërirë i BE-së në zgjerim .
“Mali i Zi është një nga vendet e rralla në rajon që kishte kapacitet të mjaftueshëm demokratik për të zëvendësuar një njeri që kishte qenë në pushtet për kaq gjatë pa trazira të mëdha”, tha Aleksandar Popov i Qendrës për Rajonalizëm në Novi Sad, Serbi. “Nëse e shohim Serbinë, kjo do të jetë shumë më e vështirë për t’u arritur”, i tha ai DW-së.
Referendumi për pavarësi
Mali i Zi shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2006 pas një referendumi të kontestuar fort dhe me pjesëmarrje të lartë në të cilin 55.5% e votuesve mbështetën largimin nga unioni me Serbinë. Për 14 vitet e ardhshme, vendi u qeveris nga Partia Demokratike e Socialistëve (DPS) e udhëhequr nga njeriu i fortë prej kohësh, Milo Gjukanoviç.
Gjatë viteve, qeveria e Gjukanoviçit u përball me akuza të përsëritura për korrupsion dhe lidhje midis elitave politike dhe krimit të organizuar, ndërsa kritikët e përshkruanin gjithnjë e më shumë Malin e Zi si një "shtet të kapur".
DPS-ja përfundimisht humbi pushtetin në vitin 2020 pas muajsh protestash masive dhe tubimesh të udhëhequra nga kisha kundër një ligji të diskutueshëm për pronën fetare, në atë që u bë transferimi i parë demokratik i pushtetit që nga pavarësia.
Përçarje mbi identitetin
Skena politike e Malit të Zi është ende e shënuar nga një ndarje pro-sovranitet/pro-serbe që ka formësuar vendin që nga pavarësia. Njëra palë thekson një identitet dhe shtetësi të dallueshme kombëtare malazeze, ndërsa pala tjetër i sheh malazezët si pjesë të trupit më të gjerë kombëtar serb dhe favorizon lidhje të ngushta politike, kulturore dhe fetare me fqinjin verilindor të vendit.
Sipas regjistrimit të fundit të vitit 2023, rreth 41% e qytetarëve identifikohen si malazezë dhe rreth 33% si serbë — një ekuilibër që formëson fuqishëm zgjedhjet dhe politikën e koalicioneve. Partitë pro-serbe janë ndër aktorët kryesorë politikë në vend dhe shihen gjerësisht si kanali kryesor përmes të cilit Beogradi ruan ndikimin në punët e brendshme të Malit të Zi.
Zyrtarisht, këto dy kampe politike kanë arritur një konsensus mbi qëllimin e Malit të Zi për t'u bashkuar me BE-në. Jozyrtarisht, thotë Aleksandar Popov, kjo ekuilibër mbetet e brishtë dhe e ndjeshme ndaj ndikimit nga Beogradi.
“Forcat pro-serbe […] mund ta pengojnë gjithmonë rrugën evropiane me një sinjal nga Beogradi — dhe kjo tashmë po ndodh”, tha Popov.
'Ne ju deshëm më shumë sesa na deshët ju'
Prandaj, marrëdhëniet me Serbinë kanë mbetur një nga çështjet më të ndjeshme politike për Podgoricën.
Kjo u ilustrua qartë nga reagimi i Presidentit serb Aleksandar Vuçiç ndaj një ftese për të marrë pjesë në festimet e përvjetorit të pavarësisë së Malit të Zi. Vuçiç filloi duke thënë se pjesëmarrja në festim do të ishte si "të pështyje në fytyrën e vetes dhe popullit të tij".
Më vonë ai iu drejtua drejtpërdrejt qytetarëve malazezë në një artikull opinioni: “Nuk na shqetësuat. Ne ju shihnim si motra e vëllezër dhe donim të jetonim në të njëjtin shtet me ju. E pranoj, jemi fajtorë — na falni që ju duam më shumë sesa na donit ju”, shkroi Vuçiç.
Si e sheh Beogradi Malin e Zi
Si Uljareviç ashtu edhe Popov besojnë se Beogradi nuk e ka pranuar kurrë plotësisht pavarësinë e Malit të Zi. Sipas Uljareviç, Serbia ende sillet ndaj Malit të Zi "sikur të ishte një territor i humbur përkohësisht".
Popov beson se për këtë arsye, Beogradi do të vazhdojë të bëjë gjithçka që mundet për të ngadalësuar përparimin e Malit të Zi në rrugën drejt BE-së.
“Serbia nuk dëshiron që Mali i Zi të bashkohet me BE-në sepse kjo do të minonte argumentin kryesor të Vuçiçit se ‘Evropa nuk na do’. Nëse Mali i Zi hyn në union, do të bëhet e qartë se problemi i vërtetë qëndron diku tjetër”, tha Popov për DW.
Ai argumenton se anëtarësimi në BE do ta vendoste Malin e Zi jashtë mundësive të Beogradit — politikisht, ligjërisht dhe në aspektin e sigurisë — dhe do ta largonte atë nga sfera e presionit dhe ndikimit të Serbisë.
Të njëjtat probleme të vjetra
Megjithatë, Uljareviç paralajmëron se përtej imazhit pozitiv të Malit të Zi si një histori suksesi rajonal, ka shumë nga të njëjtat probleme që e kanë ndjekur Malin e Zi që nga pavarësia.
"Korrupsioni është ende kudo", tha Uljarevic. "Disa madje do të thoshin se është më i kushtueshëm tani se më parë, sepse ka shumë më tepër aktorë në pushtet që përpiqen të kënaqin partinë e tyre dhe interesat e veçanta", tha ajo.
Në të njëjtën kohë, ajo beson se Mali i Zi duhet ta përdorë vrullin aktual të integrimit në BE si një mundësi për ndryshime më të thella institucionale dhe shoqërore, dhe jo thjesht si një rrugë të shkurtër gjeopolitike drejt bllokut.
"Interesi ynë absolut është të bëhemi një shtet anëtar i BE-së sa më shpejt të jetë e mundur, por është po aq e rëndësishme që procesi të kryhet siç duhet dhe që të mos hyjmë në union si një shtet me të meta", tha ajo./DW
GJERMANI- Kancelari gjerman Friedrich Merz ka sugjeruar që Ukraina të bëhet një "anëtare e asociuar" e Bashkimit ...
SHBA- Kongresisti amerikan Don Bacon, republikan në Komitetin e Shërbimeve të Armatosura të Dhomës së Përfaqësues...
Merkel- Putin BRUKSEL- Qeveritë e BE-së po diskutojnë nëse ish-Presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, apo ish...
Mohammad Bayer Galibaaf IRAN- Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bayer Galibaaf, dhe negociatori kryesor i Republikës Islamike ka akuzuar d...
donald trump SHBA- Presidenti amerikan, Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara nuk do të tolerojnë një shtet të izoluar...
Donald Trump SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump ka folur sërish për luftën në Iran. Duke folur me gazetarët, presidenti...
Recep Tayyip Erdogan dhe Donald Trump SHBA- Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, zhvilloi një bisedë telefonike me presidentin e Shte...
Meta AI SHBA- Meta ka nisur një valë shkurtimesh nga puna që do të prekin 10 përqind të fuqisë punëtore global...
GJERMANI- Në një imazh prekës, të postuar nga influencuesit në platformën e mediave sociale Instagram, një foshnj...
Ish-presidenti Raul Castro SHBA- Prokurorët federalë të Shteteve të Bashkuara kanë paditur ish-presidentin e Kubës Raul Cas...
