LIVE UPDATES
Bota

Ligji në Maqedoninë e Veriut që lejon tejkalimin e kufijve për ndotjen

Neni 59, paragrafi 9 i ligjit të ri u mundëson operatorëve të punojnë përkohësisht mbi kufijtë e vlerave të përcaktuara për emetimet deri në gjashtë muaj, ndërkaq parashihet po ashtu që kalimi vjetor mbi kufijtë e lejuar të ndotjes të jetë deri në 500 orë, dhe dëshmitë për veprime të tilla sigurohen përmes monitorimit që kryhet nga vetë industria

30 Nëntor 2025, 18:47 Nga E. D
Ligji në Maqedoninë e Veriut që lejon tejkalimin e kufijve
foto ilustruese

MAQEDONI E VERIUT- Pasi Radio Evropa e Lirë (REL) raportoi se Ligji i ri për emetimet industriale i mundëson industrisë të fshehë se çfarë djeg nën mbulesën e “sekretit tregtar” dhe të përfitojë edhe dy vjet shtesë për t’u përputhur me standardet e Bashkimit Evropian për ndotjen, e njëjta dispozitë ligjore në Maqedoninë e Veriut u lejon fabrikave të ndotin ligjërisht mbi kufijtë e lejuar – deri në gjashtë muaj rresht dhe 500 orë në vit.

Neni 59, paragrafi 9 i ligjit të ri u mundëson operatorëve të punojnë përkohësisht mbi kufijtë e vlerave të përcaktuara për emetimet deri në gjashtë muaj, ndërkaq parashihet po ashtu që kalimi vjetor mbi kufijtë e lejuar të ndotjes të jetë deri në 500 orë, dhe dëshmitë për veprime të tilla sigurohen përmes monitorimit që kryhet nga vetë industria

Një dispozitë ligjore lejon hapërisë për “shkelje ligjore”, sipas Bojan Tërpevski nga Shoqata e të Rinjve Juristë të Maqedonisë. Ai konsideron se kjo nuk është rastësi, por ndjek drejtpërdrejt kontekstin maqedonas dhe varësinë e fortë të shtetit nga REK Bitola – termocentrali më i madh me qymyr që kontrollohet nga kompania shtetërore për prodhimin e energjisë elektrike – Elektranat e Maqedonisë së Veriut (ESM).

“Rrethanat e tilla nuk mund të vërehen qartë në direktivat e BE-së. Sipas meje, plotësimi i ligjit maqedonas me këto rrethana shtesë, të cilat nuk ekzistojnë në direktivat e BE-së, është pikërisht për shkak të varësisë së shtetit nga REK Bitola”, tha Tërpevski për Radio Evropën e Lirë.

Maqedonia e Veriut, që është në procesin e anëtarësimit në BE, i ndjek obligimet për përshtatjen e legjislacionit kombëtar me atë evropian, duke përfshirë standardet e Direktivës për emisionet industriale 2010/75/BE, e cila rregullon mënyrën e kontrollimit dhe kufizimit të ndotjes nga objektet e mëdha industriale.

Termocentrali me qymyr REK Bitola është kyç në prodhimin e energjisë elektrike në Maqedoninë e Veriut, duke siguruar midis 50 dhe 70 për qind të prodhimit vjetor total. Në të njëjtën kohë, ai është burimi kryesor i ndotjes nga djegia e qymyrit.

Sipas të dhënave nga një hulumtim i ri i rrjetit qytetar Benkwatch për termocentralet në rajon, në vitin 2024 dy blloqet e REK Bitolës kanë tejkaluar 11.4 herë limitin e emetimeve të dyoksidit të squfurit.

Sipas kësaj, oxhaqet e REK Bitolës në vitin 2024 kanë liruar pothuajse 85.000 tonë dyoksid squfuri, ndërsa kufirië sipas standardeve të Bashkësisë Energjetike Evropiane është rreth 7.500 tonë.

Kështu, termocentrali ndodhet në listën e ndotësve më të mëdhenj në rajon, por megjithatë shteti me Ligjin e ri për emetimet industriale njëkohësisht thotë se po përputhet me BE-në, ndërsa nga ana tjetër lejon impiantet si REK Bitolës lejohen të tejkalojnë kufijtë e ndotjes.

Për më tepër, Plani i përditësuar Kombëtar për Energji dhe Klimë (NEKP) 2025 parashikon eliminimin gradual të qymyrit deri në vitin 2030 dhe mbylljen e dy blloqeve të REK Bitolës në periudhën 2028–2030.

Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor deri në publikimin e këtij teksti nuk ka dhënë përgjigje për asnjë nga pyetjet e Radios Evropa e Lirë: nëse ligji i ri hap mundësinë për tejkalim ligjor të kufijve të emetimeve, nëse përjashtimet janë të destinuara për REK Bitolës dhe nëse kjo zgjidhje është plotësisht në përputhje me standardet evropiane.

Ministria nuk ka dhënë përgjigje as për kërkesën e mëparshme të REL-it, kur u pyet pse ligji lejon që të dhëna të caktuara të fshihen nën pretekstin e “sekretit tregtar”.

Në lidhje me REK Bitolën, Bojan Tërpevski nga Shoqata e të Rinjve Juristë thekson se sipas karakteristikave dhe teknologjisë së termocentralit, duket qartë se dispozitat e Nenit 59 janë krijuar pikërisht për të.

Për shembull, neni parashikon mundësinë e përjashtimeve nga vlerat e lejuara në situata të caktuara, si mosha dhe amortizimi i impiantit, defekte në pajisje ose rrethana të tjera teknologjike, të cilat sipas Tërpevskit korrespondojnë drejtpërdrejt me kushtet reale në të cilat funksionon REK Bitola.

Tërpevski shton se edhe përjashtimet e mëparshme për REK Bitolën treguan se institucionet kanë toleruar funksionimin e impiantit pa leje mjedisore, duke u referuar ndryshimeve në Ligjin për mjedisin në vitin 2022.

Ai thekson se është e rëndësishme mënyra se si do të zbatohen dispozitat e reja të Ligjit për kontrollin e emetimeve industriale. Edhe pse sektori energjetik është kompleks, në një situatë ku REK Bitola vazhdon të funksionojë dhe mbyllja e saj mbetet e pasigurt, sipas tij duhet investuar menjëherë në teknologjinë dhe kapacitetet e impiantit që të arrihen standardet mjedisore sa më shpejt të jetë e mundur. Ai shton se përjashtimet nga ligji duhet të përdoren vetëm si përjashtim, jo si justifikim për vazhdimin e mungesës së investimeve.

Radio Evropa e Lirë ka raportuar më parë se ligji i ri lejon që informacionet për funksionimin e impianteve të mëdha industriale të mbeten të papublikuara për publikun nëse shpallen “sekret tregtar”. Ministria e Mjedisit do të vendosë se cilat të dhëna do të jenë të kufizuara, pa mundësi ankimi ose sfidimi në gjykatë.

Po ashtu, Kuvendi miratoi ligjin që sjell praktikën evropiane të Teknikave më të Mira të Disponueshme (BAT) dhe krijon një regjistër publik me të gjitha impiantet industriale dhe emetimet e tyre, por zbatimi i këtyre dispozitave ligjore do të nisë brenda dy vjetësh./REL

maqedoni e veriut

Sondazh

Poll

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht