LIVE UPDATES
Bota

Libia: Një vend në qendër të shkatërrimit dhe ndarjes

Më shumë se 6,000 janë të vdekurit e regjistruar zyrtarisht, ndërsa të zhdukurit i kalojnë 10,000, sipas vlerësimeve që është e pamundur të jenë të sakta në një vend që është ndarë thellë në 12 vitet e fundit dhe popullsia e të cilit është në prag të një krize humanitare.

13 Shtator 2023, 16:26 Nga I.A
Libia: Një vend në qendër të shkatërrimit dhe ndarjes
Libia

LIBI- Libia është në qendër të një katastrofe që kufizohet me botën tjetër. Më shumë se 6,000 janë të vdekurit e regjistruar zyrtarisht, ndërsa të zhdukurit i kalojnë 10,000, sipas vlerësimeve që është e pamundur të jenë të sakta në një vend që është ndarë thellë në 12 vitet e fundit dhe popullsia e të cilit është në prag të një krize humanitare.

Vendi që ka pësuar shkatërrimin më të madh është Derna (Darni i lashtë), një qytet që, për fat të keq, përveç që është qendra e fenomenit ekstrem Daniel, është edhe në gjendje të rrënuar absolutisht nga një prej dy qeverive që vendi ka pasur që nga ajo kohë, rënia e Gadafit dhe pas.

Kush e kontrollon zonën?

Derna, në fakt pjesa më e madhe e qytetit që sot është rrëmbyer nga ujërat e vrullshëm, u krijua kur Libia ishte nën pushtimin italian në gjysmën e parë të shekullit të 20-të. Qyteti ishte i famshëm për plazhet e tij, shtëpitë e bardha, të vogla piktoreske dhe kopshtet me palma. Pas rënies së Gaddafit në vitin 2011, ai u kthye në një xhep islamistësh ekstremistë, u bombardua nga forcat ajrore egjiptiane dhe më në fund në 2019 ra në duart e Khalifa Haftar. Nën Haftarin në Derna si në qytetet e tjera në Libinë lindore është bërë pak në drejtim të modernizimit të infrastrukturës dhe aq më pak në drejtim të investimeve në projekte të reja.

Si Libia kaloi në kaos pas Gadafit

Shumica e projekteve, duke përfshirë digat që u shembën në zonë duke përhapur terror dhe vdekje, datojnë që nga viti 1970, ndërsa bazuar në atë që raportohet nga mediat perëndimore, Khalifa Haftar nuk u beson banorëve dhe kompanive të zonës, e kështu edhe disa projekte të vogla që miratuan vitin e kaluar për digat në zonë u bënë nga kompani me qendër në Bengazi.

Një shtet, dy qeveri dhe dy kryeministra

Që nga viti 2014, ka pasur dy qeveri në Libi që kanë ndarë efektivisht vendin. Secila palë mbështetet logjikisht nga "lojtarë" të ndryshëm ndërkombëtarë dhe pretendon sovranitet absolut mbi vendin jashtëzakonisht të pasur me naftë. Në Tripoli, kryeministri Abdul Hamin Djebba është kreu i qeverisë së njohur ndërkombëtarisht të vendit. Në Bengazi Osama Hamad është kryeministri i palës lindore i cili mbështetet nga aktori më i fortë ushtarak në rajon, Khalifa Haftar.

Problemi madhor në Libi nuk ka mundur të zgjidhet me asnjë iniciativë ndërkombëtare, ndërkohë që zgjedhjet e planifikuara për vitin 2021 nuk u zhvilluan kurrë. Deri në vitin 2020, të dy palët ishin madje në luftë të hapur me forcat e Haftarit që rrethuan Tripolin. Konfliktet civile kanë kushtuar jetën e mijëra njerëzve duke sjellë mercenarë nga Turqia dhe Rusia në tokat libiane (Wagner). Khalifa Haftar mbështetet hapur nga Egjipti , Rusia , Jordania dhe Emiratet e Bashkuara Arabe , ndërsa qeveria perëndimore mbështetet nga Italia, Turqia dhe Katari.

Një vend i pasur me banorë të varfër

Depozitat e naftës në Libi janë ndër më të rëndësishmet në të gjithë rajonin dhe vendi mbështet pjesën më të madhe të PBB-së së tij në eksportet e arit të zi. Që nga rënia e regjimit të Gadafit , kontrolli i burimeve të prodhimit të pasurisë ka kaluar në duart e disa komandantëve të luftës, të cilët krahas rritjes së fuqisë së tyre, kanë zhvilluar edhe ushtri personale.

Pasuria kombëtare nuk shpërndahet në asnjë mënyrë mes më shumë se 6.7 milionë qytetarëve të vendit, ndërkohë që shërbimet publike dhe infrastruktura po shemben. Goditja e Danielit ishte thjesht "dora e padukshme" që tërhoqi perden përpara dramës së vërtetë që po përjetohej nga një nga vendet më të pasura në burime dhe më të varfrat në qeverisje në Afrikën Sub-Sahariane.

libia 

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet