LIVE UPDATES
Bota

Libia: Një vend në qendër të shkatërrimit dhe ndarjes

Më shumë se 6,000 janë të vdekurit e regjistruar zyrtarisht, ndërsa të zhdukurit i kalojnë 10,000, sipas vlerësimeve që është e pamundur të jenë të sakta në një vend që është ndarë thellë në 12 vitet e fundit dhe popullsia e të cilit është në prag të një krize humanitare.

13 Shtator 2023, 16:26 Nga I.A
Libia: Një vend në qendër të shkatërrimit dhe ndarjes
Libia

LIBI- Libia është në qendër të një katastrofe që kufizohet me botën tjetër. Më shumë se 6,000 janë të vdekurit e regjistruar zyrtarisht, ndërsa të zhdukurit i kalojnë 10,000, sipas vlerësimeve që është e pamundur të jenë të sakta në një vend që është ndarë thellë në 12 vitet e fundit dhe popullsia e të cilit është në prag të një krize humanitare.

Vendi që ka pësuar shkatërrimin më të madh është Derna (Darni i lashtë), një qytet që, për fat të keq, përveç që është qendra e fenomenit ekstrem Daniel, është edhe në gjendje të rrënuar absolutisht nga një prej dy qeverive që vendi ka pasur që nga ajo kohë, rënia e Gadafit dhe pas.

Kush e kontrollon zonën?

Derna, në fakt pjesa më e madhe e qytetit që sot është rrëmbyer nga ujërat e vrullshëm, u krijua kur Libia ishte nën pushtimin italian në gjysmën e parë të shekullit të 20-të. Qyteti ishte i famshëm për plazhet e tij, shtëpitë e bardha, të vogla piktoreske dhe kopshtet me palma. Pas rënies së Gaddafit në vitin 2011, ai u kthye në një xhep islamistësh ekstremistë, u bombardua nga forcat ajrore egjiptiane dhe më në fund në 2019 ra në duart e Khalifa Haftar. Nën Haftarin në Derna si në qytetet e tjera në Libinë lindore është bërë pak në drejtim të modernizimit të infrastrukturës dhe aq më pak në drejtim të investimeve në projekte të reja.

Si Libia kaloi në kaos pas Gadafit

Shumica e projekteve, duke përfshirë digat që u shembën në zonë duke përhapur terror dhe vdekje, datojnë që nga viti 1970, ndërsa bazuar në atë që raportohet nga mediat perëndimore, Khalifa Haftar nuk u beson banorëve dhe kompanive të zonës, e kështu edhe disa projekte të vogla që miratuan vitin e kaluar për digat në zonë u bënë nga kompani me qendër në Bengazi.

Një shtet, dy qeveri dhe dy kryeministra

Që nga viti 2014, ka pasur dy qeveri në Libi që kanë ndarë efektivisht vendin. Secila palë mbështetet logjikisht nga "lojtarë" të ndryshëm ndërkombëtarë dhe pretendon sovranitet absolut mbi vendin jashtëzakonisht të pasur me naftë. Në Tripoli, kryeministri Abdul Hamin Djebba është kreu i qeverisë së njohur ndërkombëtarisht të vendit. Në Bengazi Osama Hamad është kryeministri i palës lindore i cili mbështetet nga aktori më i fortë ushtarak në rajon, Khalifa Haftar.

Problemi madhor në Libi nuk ka mundur të zgjidhet me asnjë iniciativë ndërkombëtare, ndërkohë që zgjedhjet e planifikuara për vitin 2021 nuk u zhvilluan kurrë. Deri në vitin 2020, të dy palët ishin madje në luftë të hapur me forcat e Haftarit që rrethuan Tripolin. Konfliktet civile kanë kushtuar jetën e mijëra njerëzve duke sjellë mercenarë nga Turqia dhe Rusia në tokat libiane (Wagner). Khalifa Haftar mbështetet hapur nga Egjipti , Rusia , Jordania dhe Emiratet e Bashkuara Arabe , ndërsa qeveria perëndimore mbështetet nga Italia, Turqia dhe Katari.

Një vend i pasur me banorë të varfër

Depozitat e naftës në Libi janë ndër më të rëndësishmet në të gjithë rajonin dhe vendi mbështet pjesën më të madhe të PBB-së së tij në eksportet e arit të zi. Që nga rënia e regjimit të Gadafit , kontrolli i burimeve të prodhimit të pasurisë ka kaluar në duart e disa komandantëve të luftës, të cilët krahas rritjes së fuqisë së tyre, kanë zhvilluar edhe ushtri personale.

Pasuria kombëtare nuk shpërndahet në asnjë mënyrë mes më shumë se 6.7 milionë qytetarëve të vendit, ndërkohë që shërbimet publike dhe infrastruktura po shemben. Goditja e Danielit ishte thjesht "dora e padukshme" që tërhoqi perden përpara dramës së vërtetë që po përjetohej nga një nga vendet më të pasura në burime dhe më të varfrat në qeverisje në Afrikën Sub-Sahariane.

libia 

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë