LIVE UPDATES
Bota

Lëvizja historike e BE-së: Ligji i AI parashikon dënime që mund të tronditin gjigantët e teknologjisë

Votimi në Parlamentin Evropian është një nga hapat e fundit përpara se këto rregulla të bëhen ligj, i cili mund të shërbejë si model për institucionet e tjera që punojnë në rregullore të ngjashme.

16 Qershor 2023, 07:35 Nga A.B
Lëvizja historike e BE-së: Ligji i AI parashikon dënime që
Foto ilustruese

BRUKSEL-Ligjvënësit në Evropë nënshkruan grupin e parë gjithëpërfshirës në botë të rregullave për inteligjencën artificiale (AI), duke hequr një pengesë kryesore për frenimin e teknologjisë me rritje të shpejtë. 

Votimi në Parlamentin Evropian është një nga hapat e fundit përpara se këto rregulla të bëhen ligj, i cili mund të shërbejë si model për institucionet e tjera që punojnë në rregullore të ngjashme.

Përpjekja shumëvjeçare e Brukselit për të "gardhuar" inteligjencën artificiale duhej të tregonte rezultate sa më shpejt që të ishte e mundur, sepse përparimi i shpejtë në zhvillimin e chatbot-eve si ChatGPT tregoi avantazhet që mund të sjellë teknologjia e re, por edhe rreziqet që ajo përfaqëson. 

Këto masa, të propozuara për herë të parë në vitin 2021, do të rregullojnë çdo produkt ose shërbim ku përdoret një sistem inteligjence artificiale. Ligji do të klasifikojë sistemet e inteligjencës artificiale sipas katër niveleve të rrezikut, nga minimale në të papranueshme. Aplikacionet më të rrezikshme, të tilla si ato për punësim ose teknologji që synojnë fëmijët, do të përballen me rregulla më të rrepta, duke përfshirë transparencën dhe përdorimin e të dhënave të sakta.

Do të jetë në dorën e 27 vendeve anëtare të BE-së që të zbatojnë rregullat dhe rregullatorët mund të kenë fuqinë për të detyruar kompanitë të tërheqin aplikacionet nga tregu. Në raste ekstreme, shkeljet mund të tërheqin gjoba deri në 40 milionë euro ose 7 për qind të të ardhurave vjetore globale të një kompanie, të cilat në rastin e gjigantëve të teknologjisë si Google apo Microsoft mund të arrijnë në miliarda.

Cilat janë rreziqet?

Një nga qëllimet kryesore të BE-së është mbrojtja nga kërcënimet ndaj shëndetit dhe sigurisë të krijuara nga zhvillimi i shpejtë i inteligjencës artificiale, si dhe mbrojtja e të drejtave dhe vlerave themelore të njeriut.

Kjo do të thotë se disa përdorime të inteligjencës artificiale janë absolutisht të ndaluara, siç janë sistemet e "vlerësimit social" që gjykojnë njerëzit në bazë të sjelljes së tyre.

Ndalohet gjithashtu inteligjenca artificiale që shfrytëzon grupet vulnerabël, duke përfshirë fëmijët, ose përdor manipulime subkoshiente që mund të çojnë në pasoja negative. Një shembull i kësaj është një lodër ndërvepruese që inkurajon sjellje të rrezikshme.

Ndalohen gjithashtu mjetet parashikuese të policisë, të cilat mbledhin të dhëna për të parashikuar se kush do të kryejë krime. Ligjvënësit forcuan rregulloret në lidhje me propozimin origjinal të Komisionit Evropian, duke zgjeruar kështu ndalimin e njohjes në distancë të fytyrës në kohë reale dhe identifikimit biometrik në publik. 

Kjo teknologji skanon kalimtarët dhe përdor inteligjencën artificiale për të përshtatur fytyrat e tyre ose veçoritë e tjera fizike me një bazë të dhënash. Një amendament i diskutueshëm që lejon përjashtime të tilla si gjetja e fëmijëve të humbur ose parandalimi i kërcënimeve terroriste gjithashtu nuk u miratua.

Sistemet e AI të përdorura në kategori të tilla si punësimi dhe arsimi, të cilat do të ndikonin në rrugën e jetës së një personi, përballen me kërkesa të vështira si të qenit transparent ndaj përdoruesve dhe marrja e hapave për të vlerësuar dhe zvogëluar rrezikun e paragjykimit algoritmik.

Shumica e sistemeve që përdorin AI, të tilla si video lojërat ose filtrat e postës së padëshiruar, bien në kategorinë e teknologjive me rrezik të ulët ose pa rrezik, thotë Komisioni.

Çfarë është vendosur për ChatGPT?

Drafti origjinal mezi përmendi chatbots - kryesisht kërkon që ato të etiketohen në mënyrë që përdoruesit të mund të ndërveprojnë me makinën.  Megjithatë, dispozitat u shtuan më vonë për të mbuluar AI për qëllime të përgjithshme, duke përfshirë ChatGPT, pasi aplikacioni fitoi popullaritet, kështu që tani ka të njëjtat rregulla si sistemet me rrezik të lartë.

Një nga shtesat kryesore është një kërkesë për të dokumentuar plotësisht çdo material me të drejtë autori që përdoret për të "trajnuar" sistemin e AI, duke gjeneruar tekst, imazhe, video dhe muzikë që ngjajnë me krijimet njerëzore.

Kjo i lejon krijuesit e përmbajtjes të dinë nëse postimet e tyre në blog, librat dixhitalë, artikujt shkencorë ose këngët janë përdorur për të trajnuar algoritmet që fuqizojnë sistemet gjeneruese si ChatGPT. Më pas ata mund të vendosnin nëse puna e tyre ishte kopjuar dhe të kërkonin kompensim.

inteligjenca artificiale

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet